Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę M. R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 7 sierpnia 2014 r. w przedmiocie podatku od spadków i darowizn.
Zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 lutego 2015 r. skarżący został wezwany do uiszczenia, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, wpisu sądowego od skargi w wysokości 400 zł, pod rygorem odrzucenia skargi. Z adnotacji dokonanych przez doręczyciela na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki zawierającej wezwanie do uiszczenia wpisu, wynika, że z uwagi na nieobecność adresata w dniu 17 lutego 2015 r. przesyłkę pozostawiono w placówce pocztowej, a zawiadomienie o tym pozostawiono w skrzynce oddawczej. Przesyłka została powtórnie awizowana dnia 25 lutego 2015 r. Wobec niepodjęcia w terminie przesyłkę zwrócono Sądowi. Z informacji uzyskanej z Oddziału Finansowo – Budżetowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (karta nr 31 akt sądowych), sporządzonej według stanu na dzień 23 marca 2015 r. wynika, że w dokumentach księgowych dotyczących opłat sądowych nie zidentyfikowano wpłaty wpisu sądowego od skargi do niniejszej sprawy.
Odrzucając skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 w związku z art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: P.p.s.a.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że przesyłkę zawierającą wezwanie do uiszczenia wpisu w niniejszej sprawie Sąd uznał za doręczoną z dniem 3 marca 2015 r., a zatem siedmiodniowy termin do uiszczenia wpisu rozpoczął bieg w dniu 4 marca 2015 r. i upłynął z dniem 10 marca 2015 r. Skoro z dokumentów księgowych Sądu wynika, że do dnia 23 marca 2015 r. nie odnotowano wpływu wpisu sądowego od skargi w niniejszej sprawie, to skarżący nie uiścił go w wyznaczonym terminie i z tego powodu skarga podlegała odrzuceniu.
W wywiedzionej od powyższego postanowienia skardze kasacyjnej skarżący zarzucił naruszenie art. 73 § 4 w zw. z art. 65 § 1 P.p.s.a. przez uznanie, że przesyłka pocztowa zawierająca wezwanie do uiszczenia wpisu w niniejszej sprawie została mu doręczona w dniu 3 marca 2015 r., podczas gdy doręczający zawiadomienie o złożeniu pisma w placówce pocztowej pozostawił w skrzynce pocztowej znajdującej się na bramie posesji przy ul. G. położonej w S. i należącej do M. J., a nie do skarżącego, a w konsekwencji brak doręczenia skarżącemu zarządzenia.
Wniósł o uchylenie postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd pierwszej instancji, a także zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skarżący wskazał, że doręczający przesyłkę sądową dwukrotnie mylnie pozostawił zawiadomienie o złożeniu przesyłki pocztowej w skrzynce pocztowej znajdującej się na bramie posesji jego sąsiada, o czym skarżący dowiedział się od niego już po upływie terminu na jej odbiór.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna, rozpoznana w granicach wyznaczonych jej zarzutami (art. 183 § 1 zdanie pierwsze P.p.s.a.) nie zasługiwała na uwzględnienie.
Zakres rozpoznania sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny determinowany jest postawionymi w kasacji zarzutami, zgodnie bowiem z art. 183 § 1 P.p.s.a. NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się nieważności postępowania, której przesłanki określa art. 183 § 2 P.p.s.a., a zatem rozważania Naczelnego Sądu Administracyjnego mogły dotyczyć jedynie wskazanych w skardze kasacyjnej naruszeń przepisów postępowania.
W złożonej skardze kasacyjnej skarżący nie kwestionował samej zasadności wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi, ani charakteru tych braków, w związku z tym – z uwagi na treść art. 183 § 1 P.p.s.a. – kwestie te, jako niesporne na obecnym etapie postępowania, pozostają poza zakresem rozważań NSA.
Zarzuty skargi kasacyjnej zwrócone są przeciwko ustaleniom WSA o prawidłowym doręczeniu zastępczym w trybie art. 73 § 4 P.p.s.a. wezwania do uiszczenia wpisu. Zgodnie z art. 73 § 1 P.p.s.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-72, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej, dokonując jednocześnie zawiadomienia adresata o tym fakcie. Zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe – na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe. W przypadku niepodjęcia pisma w tym terminie pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy.
Upływ terminu określonego w art. 73 § 3 P.p.s.a. skutkuje powstaniem fikcji prawnej doręczenia – za datę doręczenia pisma przyjmuje się datę, w której upłynął termin jego odbioru. Dokonane w tych okolicznościach doręczenie stwarza domniemanie doręczenia pisma i wyznacza początek biegu terminu do podjęcia czynności prawnej.
Jak wskazuje się w doktrynie i orzecznictwie, koniecznym warunkiem skutecznego doręczenia jest umieszczenie zawiadomienia o pozostawieniu pisma w placówce pocztowej lub urzędzie gminy w skrzynce na korespondencję, a gdy to nie jest możliwe – na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe (por. postanowienie SN z dnia 7 stycznia 1969 r., II CZ 208/68, OSNC 1969, Nr 9, poz. 64; wyrok SN z dnia 22 lutego 2001 r., III RN 70/00, OSNP 2001, Nr 19, poz. 574 oraz Dauter Bogusław, Komentarz do art. 73 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym, LEX, 2013). Co istotne, skuteczność doręczenia w trybie art. 73 P.p.s.a. uzależniona jest od zaznaczenia przez doręczyciela na potwierdzeniu odbioru, gdzie umieścił zawiadomienie dla adresata (por. wyrok SN z dnia 4 lipca 2002 r., I CKN 861/00).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że Sąd pierwszej instancji właściwie określił początek biegu terminu do uiszczenia wpisu od skargi, a po ustaleniu, że pismo nie zostało opłacone w terminie, zasadnie odrzucił skargę. W aktach sprawy (k.
29) znajduje się przesyłka, zawierająca wezwanie skarżącego do uiszczenia wpisu, na której doręczyciel odnotował fakt niemożności doręczenia przesyłki w sposób właściwy lub zastępczy oraz pozostawienie jej w placówce pocztowej. Ponadto doręczyciel stwierdził, że zawiadomienie o pozostawieniu przesyłki w urzędzie pocztowym umieścił w dniu 17 lutego 2015 r. w oddawczej skrzynce pocztowej. Na kopercie umieszczono także adnotację, że przesyłkę awizowano powtórnie w dniu 25 lutego 2015 r. Na podstawie wskazanych powyżej dokumentów, Sąd pierwszej instancji słusznie uznał przesyłkę za doręczoną w dniu 3 marca 2015 r.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego powyższego domniemania skarżący nie zdołał obalić. Argumentacja przedstawiona w skardze kasacyjnej sprowadza się do gołosłownego twierdzenia, że doręczyciel nie zawiadomił adresata o pozostawieniu przesyłki w placówce pocztowej, bowiem zarówno pierwsze jak i drugie awizo pozostawił mylnie w skrzynce pocztowej znajdującej się na bramie posesji sąsiada. Okoliczności tych jednak w żaden sposób nie uprawdopodobniono. W doktrynie i orzecznictwie wskazuje się, że "domniemanie faktyczne doręczenia pisma w trybie art. 73 może być obalone, gdy adresat pisma wykaże, że dane wynikające z dowodu doręczenia są niezgodne z rzeczywistością. Jedną z możliwości służących obaleniu tego domniemania jest przeprowadzenie procedury reklamacyjnej. (...) Co do zasady brak woli przeprowadzenia procedury reklamacyjnej uniemożliwia skuteczne obalenie domniemania doręczenia pisma w trybie awizowania." (por. Dauter Bogusław, Komentarz do art. 73 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym, LEX, 2013 oraz postanowienie NSA z dnia 16 maja 2014 r., II FSK II FSK 550/14). W aktach sprawy nie ma dowodu, że procedura taka została przeprowadzona, nie wykazano też w żaden inny sposób, że dane wynikające z dowodu doręczenia są niezgodne z rzeczywistością.
Reasumując, Sąd pierwszej instancji prawidłowo ustalił bieg terminu do uiszczenia wpisu od skargi, przyjmując, że momentem wyznaczającym początek biegu tego terminu jest dzień 3 marca 2015 r. Ponieważ skarżący nie opłacił pisma w terminie, WSA w Warszawie, zgodnie z art. 220 § 3 P.p.s.a., zobowiązany był skargę odrzucić, co też prawidłowo uczynił mocą zaskarżonego postanowienia.
Mając na uwadze przedstawione okoliczności Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, na podstawie art. 184 w zw. z art. 182 § 1 i § 3 P.p.s.a.