Uzasadnienie
W skardze kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 1 kwietnia 2015 r. sygn. akt I SA/Bk 204/15, oddalającego skargę J.P. (dalej jako "Skarżący") na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Białymstoku z dnia 1 grudnia 2014 r. w przedmiocie w przedmiocie orzeczenia odpowiedzialności osób trzecich za zobowiązania podatkowe spółki, Skarżący w petitum skargi kasacyjnej wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji do czasu rozpoznania sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny.
W uzasadnieniu wniosku Skarżący podniósł, że wykonanie decyzji oraz decyzji ją poprzedzających grozi niepowetowaną szkodą, bowiem Skarżący nie ma możliwości natychmiastowego uiszczenia całości zobowiązań nałożonych na niego decyzją. Tym samym nieuwzględnienie przedmiotowego wniosku z dużym prawdopodobieństwem doprowadzi do konieczności wszczęcia postępowania egzekucyjnego, co z kolei spowoduje dodatkowe pogorszenie sytuacji majątkowej Skarżącego, a w konsekwencji uniemożliwi również wykonanie decyzji. Co więcej, Skarżący w celu ewentualnej spłaty zobowiązań wynikających z decyzji rozważa również zaciągnięcie dodatkowych zobowiązań (np. kredytu lub pożyczki) tak, aby możliwe było dokonanie niezwłocznej spłaty. Jednakże skorzystanie z tego typu instrumentów wiązać się będzie z koniecznością poniesienia dodatkowych kosztów (w szczególności kosztów udzielenia pożyczki lub kredytu oraz poniesienia kosztów odsetek od użyczonego kapitału).
W przypadku, w którym Skarżący zaciągnie przedmiotowe zobowiązania, a następnie decyzja zostanie uchylona będzie on zobowiązany do poniesienia kosztów takiej pożyczki lub kredytu. Poniesienie kolejnych kosztów związane będzie natomiast z dodatkowym obciążeniem Skarżącego, co wpłynąć może negatywnie na ewentualne wykonanie decyzji.
Mając na względzie powyższe, Skarżący wskazał, iż nieuwzględnienie niniejszego wniosku oraz wykonanie decyzji może narazić go na znaczną szkodę polegającą na konieczności poniesienie kosztów pożyczki lub kredytu, które mogą okazać się niepotrzebne. Co więcej, dodatkowe obciążenie Skarżącego tymi kosztami znacznie utrudni wykonanie decyzji, a w konsekwencji może doprowadzić do braku zaspokojenia Skarbu Państwa, co stoi w sprzeczności z interesem majątkowym Skarbu Państwa.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012 r. poz. 270, z późn. zm.) - powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", mającym odpowiednie zastosowanie w postępowaniu kasacyjnym na podstawie art. 193 P.p.s.a., wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże na wniosek skarżącego sąd może wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania.
Katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zamknięty. Decyzja o skorzystaniu z możliwości ubiegania się o udzielenie ochrony tymczasowej należy do strony postępowania. Z uwagi na powyższe, na wnioskodawcy ciąży obowiązek choćby uprawdopodobnienia, że jego wniosek zasługuje na uwzględnienie. Przesłanki w postaci wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków należy wiązać z sytuacją, która może powstać, gdy zaskarżony do sądu akt administracyjny zostanie wykonany, a następnie na skutek uwzględnienia skargi akt ten zostanie wzruszony. Ustawodawca nie sprecyzował, co należy rozumieć pod tymi pojęciami, ocena tych przesłanek za każdym razem należy wiec do sądu. Ocena ta jest swobodna, ale nie dowolna. Dlatego Sąd rozpoznając wniosek, ma obowiązek za każdym razem wskazać podstawę uwzględnienia bądź odmowy. Zatem w treści wniosku należy wskazać konkretne okoliczności.
Postanowienie o wstrzymanie wykonanie zaskarżonego aktu lub czynności może funkcjonować w obrocie, co do zasady, do chwili wydania przez sąd administracyjny orzeczenia kończącego postępowanie w pierwszej instancji, zatem rozstrzygnięcia w tym zakresie mają charakter tymczasowy. Analizując zatem argumentację zaprezentowaną przez Skarżącego we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji zawartego w skardze kasacyjnej, po tym jak sąd pierwszej instancji oddalił skargę, uznać należy, że Skarżący nie wykazał zaistnienia ww. przesłanek.
W przedmiotowej sprawie Skarżący złożył jedynie wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, w którym ograniczył się do lakonicznego stwierdzenia, że w jego ocenie, zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, a w przypadku nieuwzględnienie przedmiotowego wniosku, z dużym prawdopodobieństwem, doprowadzi do konieczności wszczęcia postępowania egzekucyjnego, co z kolei spowoduje dodatkowe pogorszenie sytuacji majątkowej Skarżącego, a w konsekwencji uniemożliwi również wykonanie decyzji oraz spowoduje trudne do odwrócenia skutki, poprzez poniesienia ewentualnych dodatkowych kosztów.
Skarżący nie przedstawił jednak informacji, materiałów na to, w jaki sposób, w jego przypadku, wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, czy też spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w jego sytuacji finansowej. W ocenie Sądu, uzasadnienie wniosku winno odnosić się do konkretnych okoliczności świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy jest ono zasadne, a twierdzenia te powinny zostać poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi sytuacji finansowej. Jednak Skarżący we wniosku ograniczył się jedynie do lakonicznego wskazania, że ma trudną sytuację finansową oraz, że ewentualna spłata zobowiązań wymagać będzie zaciągnięcia dodatkowych zobowiązań, np. kredytu lub pożyczki, a to wiązać się będzie z koniecznością poniesienia dodatkowych kosztów związanych z udzieleniem kredytu.
Dokonując zatem dalej oceny zasadności wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji należy wskazać, że w sprawie orzeczono o wysokości zobowiązania z tytułu odpowiedzialności podatkowej Skarżącego, jako byłego członka zarządu, za zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za listopad i grudzień 2009 r. odsetki za zwłokę oraz koszty postępowania egzekucyjnego. We wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji Skarżący podniósł jedynie, że ma trudną sytuację materialną. Biorąc jednak pod uwagę wysokość zobowiązania podatkowego, tj.: 44 100 zł, odsetki za zwłokę 24 332 zł oraz koszty postępowania egzekucyjnego w wysokości 3 622 oraz fakt, że z akt sprawy nie wynika jaka jest sytuacja materialna Skarżącego, co uniemożliwia zweryfikowanie, czy ta sytuacja finansowa wyklucza zdolność zapłaty tej kwoty.
Zatem w ocenie Sądu, oznacza to, że Skarżący nie wykazał, iż wykonanie przez niego takiej decyzji wiąże się z ryzykiem powstania trudnych do odwrócenia skutków. Wbrew twierdzeniom Skarżącego, sama wysokość należności nie stanowi dostatecznego argumentu uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji. Niewątpliwie przymusowa realizacja zobowiązań podatkowych w drodze egzekucji, której obawia się Skarżący, ze swej istoty jest dolegliwa i powoduje obciążenie w sferze majątkowej zobowiązanego. Wywieranie skutków finansowych jest normalną konsekwencją egzekucji administracyjnej. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie służy jednak zabezpieczeniu przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, lecz jedynie przed takimi, których ewentualne wygranie sporu sądowego by nie naprawiło.
Należy wskazać, że świadczenie pieniężne, wokół spełnienia którego toczy się spór w sprawie, jest z natury rzeczy świadczeniem odwracalnym, a rozważając skutki zapłaty należności, Sąd miał na uwadze jej wysokość, która w ocenie Skarżącego jest znaczna w stosunku do jego możliwości płatniczych, jednak Sąd nie miał możliwości tego zweryfikowania, gdyż Skarżący nie przedstawił jakiejkolwiek informacji świadczącej o jego złej sytuacji materialnej. Sąd nie podziela też argumentów Skarżącego, że dobrowolne wykonanie zaskarżonej decyzji lub egzekucja kwoty zobowiązania, może zagrozić, jego płynności finansowej, bowiem Sąd nie zna sytuacji finansowej, w jakiej znajduje się Skarżący.
Sam fakt istnienia obowiązku wykonania aktu administracyjnego nie może stanowić podstawy uzasadniającej pozytywne rozpatrzenie wniosku o wstrzymanie wykonalności decyzji. Aby wniosek mógł być uwzględniony, strona musi wskazać konkretne zagrożenia płynące z wykonania decyzji. To w jej interesie leży poparcie tychże twierdzeń stosownymi dokumentami; sąd musi mieć wiedzę o okolicznościach uzasadniających wstrzymanie wykonania decyzji oraz mieć możliwość zweryfikowania tejże wiedzy. Uprawdopodobnienie okoliczności nie oznacza gołosłownego stwierdzenia przez podmiot na nią się powołujący, że okoliczność ta istnieje. Tymczasem Skarżący ograniczył się do ogólnych stwierdzeń, które nie odnoszą się rzeczowo do jego indywidualnej sytuacji materialnej.
Z przytoczonych powyżej powodów Naczelny Sąd Administracyjny na mocy art. 61 § 3 i § 5 P.p.s.a. w zw. z art. 193 P.p.s.a. postanowił jak w sentencji