Uzasadnienie
1. Wyrokiem z dnia 27 stycznia 2012 r., II FSK 2096/10, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony przez Dyrektora Izby Skarbowej w O. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 30 czerwca 2010 r. I SA/Ol 310/10, w sprawie ze skarg M. C. i R. C. na postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w O. z dnia 11 marca 2010 r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oraz z dnia 12 marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie.
2. Pismem z dnia 21 marca 2012 r. pełnomocnik M. C. i R. C. złożył wniosek o wykładnię powyższego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, a konkretnie przez określenie, czy użyte w uzasadnieniu (str. 7, pkt 10) stwierdzenia "Strona w odpowiedzi na skargę kasacyjną wskazała na okoliczność związaną z niepełnym wypełnieniem przez doręczyciela zwrotnego potwierdzenia odbioru. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z poglądem tym nie można się zgodzić, gdyż zwrotne potwierdzenie odbioru jest wypełnione prawidłowo. Fakt niezakreślenia miejsca umieszczenia awiza nie oznacza bowiem naruszenia art. 150 § 2 ord. pod. Z przepisu tego nie wynika bowiem by taki był skutek powyższego zaniechania. Dlatego zarzut w tym zakresie jest nieuzasadniony." Pogląd ten stanowi wykładnię prawa, o której mowa w art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwana dalej: p.p.s.a. – którą to wykładnią związany jest sąd pierwszej instancji przy ponownym rozpoznawaniu sprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Wniosek podlega oddaleniu.
3. Zgodnie z art. 158 p.p.s.a. sąd, który wydał wyrok, rozstrzyga postanowieniem wątpliwości, co do jego treści, a postanowienie w tym przedmiocie sąd może wydać na posiedzeniu niejawnym. Konieczność dokonania wykładni konkretnego rozstrzygnięcia zachodzi wówczas, gdy jego treść jest sformułowana w sposób niejasny, a więc taki, który może budzić wątpliwości, co do samego rozstrzygnięcia, zakresu powagi rzeczy osądzonej, a także sposobu jego wykonania. Wykładnia orzeczenia powinna, więc zmierzać do usunięcia wątpliwości dotyczących treści rozstrzygnięcia, ale także skutków, jakie orzeczenie to ma wywołać. Podkreślić należy, że wykładnia orzeczenia nie może jednak prowadzić do nowego rozstrzygnięcia. Nie może także zmierzać do zmian merytorycznych polegających na reinterpretacji uzasadnienia czy jego poszerzenia o inne elementy istotne zdaniem wnioskodawcy. Wniosek o wykładnię nie może również zmierzać do wyjaśnienia zawartych w uzasadnieniu orzeczenia wyrażeń prawniczych i znaczenia słów, ani też do polemiki ze stanowiskiem sądu orzekającego w sprawie i wskazaniami, co do dalszego postępowania (postanowienia NSA: z dnia 15 kwietnia 2010 r., II GSK 406/09, z dnia 28 stycznia 2010 r., II GZ 1/10, z dnia 23 września 2008 r., I OZ 698/08, orzeczenia dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Takie poglądy prezentowane są również w doktrynie prawa (por. T. Woś komentarz do art. 158 (w:) T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2008, str. 576).
Mając powyższe na uwadze należy wskazać, że wydając w niniejszej sprawie wyrok z dnia 27 stycznia 2012 r., II FSK 2096/10, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok sądu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu Sąd zawarł wskazania, które rozpoznając ponownie sprawę sąd pierwszej instancji powinien uwzględnić. Między innymi, jak trafnie zauważono we wniosku, na stronie 7 uzasadnienia zwarto rozważania: "10. Strona w odpowiedzi na skargę kasacyjną wskazała na okoliczność związaną z niepełnym wypełnieniem przez doręczyciela zwrotnego potwierdzenia odbioru. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z poglądem tym nie można się zgodzić, gdyż zwrotne potwierdzenie odbioru jest wypełnione prawidłowo. Fakt niezakreślenia miejsca umieszczenia awiza nie oznacza bowiem naruszenia art. 150 § 2 ord. pod. Z przepisu tego nie wynika bowiem by taki był skutek powyższego zaniechania. Dlatego zarzut w tym zakresie jest nieuzasadniony. W rozpoznawanej sprawie nie można było w konsekwencji także stosować trybu doręczenia określonego w art. 154a ord. pod."
Wbrew wywodom złożonego wniosku, zwarte powyżej rozważania nie były naruszeniem zasady określonej w art. 183 § 1 p.p.s.a. a dotyczącej związania granicami skargi kasacyjnej. Po pierwsze w ramach zarzutów kasacyjnych podniesionych przez Dyrektora Izby Skarbowej znajdował się art. 150 ord. pod., a po drugie w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, na stronie 5, znalazły się rozważania organu w zakresie skuteczności doręczenia pisma stronie przez organy podatkowe. Tym samym uchylając sprawę do ponownego rozpoznania Naczelny Sąd Administracyjny był uprawniony do wyrażania poglądu prawnego w zakresie wypełnienia zwrotnego potwierdzenia odbioru. Warto także wskazać, że ograniczenie granicami skargi kasacyjnej nie oznacza braku możliwości odniesienia się przez Sąd do tez podnoszonych przez stronę przeciwną w odpowiedzi na skargę kasacyjną, jeżeli mieszczą się one w granicach rozpoznania sprawy.
Tym samym w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w uzasadnieniu w punkcie 10 stanowisko Sądu nie wykracza poza zakres kognicji i orzekania, wyznaczony zasadą związania granicami skargi kasacyjnej.
Poza tym w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazany przez stronę fragment uzasadnienia nie budzi wątpliwości interpretacyjnych.
Należy także wskazać, że z treści uzasadnienia wniosku o wykładnię orzeczenia wynika, że intencją strony jest nie tylko wykładnia wyroku Sąd, ale również wykładnia przepisów prawa (art. 190 p.p.s.a.). Podnieść zatem wypada, że sąd administracyjny może odstąpić od zawartej w orzeczeniu NSA wykładni prawa jedynie w wyjątkowych sytuacjach, w szczególności, jeżeli stan faktyczny sprawy ustalony w wyniku ponownego jej rozpoznania uległ tak zasadniczej zmianie, że do nowo ustalonego stanu faktycznego należy stosować przepisy prawa odmienne od wyjaśnionych przez NSA, jak również w przypadku, gdy przy niezmienionym stanie faktycznym sprawy, po wydaniu orzeczenia przez Naczelny Sąd Administracyjny, zmienił się stan prawny.