Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 15 listopada 2006 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w P., w oparciu o art. 59 § 1 pkt 2, § 3, § 4, § 5 oraz art. 17 i art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz.U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 z późn. zm., dalej u.p.e.a.), art. 123 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm., dalej k.p.a.), odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego do majątku P. S.A. z siedzibą w P. (dalej Spółka) na podstawie tytułów wykonawczych z dnia 4 kwietnia 2002 r. oraz z dnia 20 listopada 2000 r.
W uzasadnieniu wskazano, że wprawdzie Naczelnik Urzędu Skarbowego w T. jako organ restrukturyzacyjny umorzył decyzją z dnia 9 sierpnia 2006 r. objęte postępowaniem restrukturyzacyjnym zaległości podatkowe, to rozstrzygnięcie to obejmowało jedynie należności z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 1995 i 1996 r. wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości 4.530.024 zł. Organ wyjaśnił, że postanowieniem z dnia 25 sierpnia 2006 r. organ egzekucyjny podjął postępowanie egzekucyjne, przy czym ograniczył wysokość egzekwowanej należności do wysokości powstałych i nieuiszczonych kosztów egzekucyjnych. Organ wyjaśnił, że koszty egzekucyjne nie stanowią kategorii należności objętych art. 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców (Dz.U. Nr 155, poz.1287 z późn. zm., dalej ustawa o restrukturyzacji), stąd decyzja o umorzeniu zaległości podatkowych wraz z odsetkami nie powodowała wygaśnięcia powstałych w postępowaniu egzekucyjnym kosztów.
Postanowieniem z dnia 18 stycznia 2007 r., po rozpatrzeniu zażalenia Spółki, Dyrektor Izby Skarbowej w G. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.
Spółka wniosła na powyższe rozstrzygnięcie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, żądając uchylenia zaskarżonego postanowienia ze względu na naruszenie prawa materialnego oraz mogące mieć wpływ na rozstrzygnięcie naruszenie przepisów proceduralnych.
Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując zajęte stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 9 października 2007 r., sygn. akt I SA/Gd 373/07, oddalił skargę.
Sąd podkreślił, że w doktrynie przyjmuje się, iż przepis art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. znajduje zastosowanie jedynie w sytuacjach, gdy okoliczności w nim wskazane istnieją w dacie wszczęcia postępowania egzekucyjnego i trwają w momencie wydania postanowienia o umorzeniu, a jeśli chodzi o sytuacje, gdy obowiązek został umorzony lub wygasł z innego powodu - gdy obowiązek przestał istnieć przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego, Sąd wskazał, że sytuacja ta nie zachodzi w sprawie, ponieważ postępowanie restrukturyzacyjne, którego efektem było umorzenie egzekwowanych należności podatkowych, zostało wszczęte później, niż postępowanie egzekucyjne.
Sąd odniósł pojęcie "obowiązku", w znaczeniu art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a., do obowiązku istniejącego, wymagalnego, którego jednak niewykonanie przez zobowiązanego doprowadziło do uruchomienia postępowania zmierzającego do jego wyegzekwowania. Z powyższych względów Sąd uznał zarzut dotyczący naruszenia art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. za chybiony.
Analizując relacje pomiędzy postępowaniem egzekucyjnym a postępowaniem restrukturyzacyjnym, Sąd wskazał, że umorzenie, wskutek zakończenia postępowania restrukturyzacyjnego należności restrukturyzacyjnych, nie stanowi przesłanki do umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. w sytuacji, kiedy zobowiązany przedsiębiorca nie uiścił kosztów egzekucyjnych powstałych między wszczęciem postępowania egzekucyjnego a zawieszeniem postępowania egzekucyjnego. Zdaniem Sądu, organ egzekucyjny miał rację twierdząc, że mimo umorzenia zaległości w podatku dochodowym od osób prawnych wraz z odsetkami na skutek przeprowadzonego postępowania restrukturyzacyjnego, pozostały do wyegzekwowania koszty egzekucyjne.
Spółka wniosła skargę kasacyjną, zaskarżając powyższy wyrok w całości, zarzucając mu:
- 1) w oparciu o art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej u.p.p.s.a.) - naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię, tj. art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a., polegającą na uznaniu przez Sąd, że powołana norma znajduje zastosowanie jedynie w sytuacji, gdy okoliczności w niej wskazane istnieją tylko w dacie wszczęcia postępowania egzekucyjnego i trwają w momencie wydania postanowienia o umorzeniu lub gdy obowiązek został umorzony lub wygasł z innego powodu, przy czym obowiązek ten przestał istnieć przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego,
- 2) w oparciu o art. 174 pkt 2 u.p.p.s.a. - naruszenie art. 141 § 4 u.p.p.s.a. przez niewyjaśnienie w uzasadnieniu wyroku podstawy prawnej rozstrzygnięcia i jego interpretacji oraz przez brak wyjaśnienia zastosowania art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. w ustalonym stanie faktycznym.
Wskazując powyższe, spółka wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i zasądzenie kosztów postępowania.
Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, przeto nie zasługuje na uwzględnienie. Odnosząc się do sformułowanego w niej zarzutu należy podkreślić, iż jego treść, jak również powołane naruszenie prawa w postaci art. 59 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w żadnym wypadku nie zostały dostosowane do wskazanej podstawy kasacyjnej. Autor skargi kasacyjnej zarzucił w niej sądowi administracyjnemu pierwszej instancji "naruszenie prawa materialnego przez jego błędną wykładnię", łącząc tę okoliczność z nieprawidłowym przyjęciem, że "powołana norma (art. 59 § 1 pkt 2 wymienionej uprzednio ustawy) znajduje zastosowanie jedynie w sytuacji, gdy okoliczności w niej wskazane istnieją w dacie wszczęcia postępowania egzekucyjnego" (s. 2 skargi kasacyjnej). Nie ma najmniejszych wątpliwości co do tego, że przepis, o którym mowa, jest przepisem regulującym postępowanie, a nie przepisem prawa materialnego.
Zarzut zignorowania przez sąd jego naruszenia mógłby więc zostać powiązany tylko z podstawami kasacyjnymi z art. 174 pkt 2 u.p.p.s.a., przez wskazanie naruszenia stosownego przepisu tejże ustawy w związku z art. 59 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Wobec tego, zasadniczego błędu w konstrukcji podstawy kasacyjnej wysuniętego zarzutu, Naczelny Sąd Administracyjny - mając na uwadze art. 183 § 1 zdanie pierwsze u.p.p.s.a. - na mocy art. 184 tej ustawy orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego rozstrzygnięto zgodnie z art. 204 pkt 1 tej ustawy.