Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnegoz 8 października 2015 r., sygn. akt II FSK 2220/13

Uzasadnienie

1. 1. Wyrok Sądu I instancji.

Wyrokiem z dnia 28 listopada 2012 r. sygn. akt III SA/Po 761/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę J.L. (dalej również jako "Skarżący") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia 23 kwietnia 2012 r. nr [...], wydaną w przedmiocie stwierdzenia nieważności nakazu płatniczego dotyczącego łącznego zobowiązania pieniężnego w sprawie wymiaru podatku rolnego i podatku od nieruchomości za 2007 r.

1. 2. Przedstawiony przez Sąd I instancji przebieg postępowania.

Przedstawiając stan sprawy Sąd I instancji wskazał, że zaskarżoną decyzją z dnia 23 kwietnia 2012 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. utrzymało w mocy swoją decyzję z dnia 21 października 2011 r. nr [...], którą stwierdzono nieważność nakazu płatniczego Wójta Gminy T. z dnia 30 stycznia 2007 r. nr [...], ustalającego Skarżącemu łączne zobowiązanie pieniężne za 2007 r. Podstawą do stwierdzenia nieważności nakazu płatniczego było wydanie tego nakazu z rażącym naruszeniem prawa, tj. art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. c ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 121 poz. 844, z późn. zm. – dalej w skrócie: "u.p.o.l."). Kolegium zwróciło uwagę, że w przedmiotowym nakazie płatniczym Wójt Gminy T. zastosował wobec gruntów podatnika zwolnienie z art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. c u.p.o.l, tj. zwolnienie z podatku od nieruchomości budynków gospodarczych zajętych na prowadzenie działów specjalnych produkcji rolnej.

Stan faktyczny na 2007 r. udokumentowany w zgromadzonych przez organ aktach sprawy przedstawiał się natomiast inaczej niż przyjął to organ podatkowy wystawiając nakaz płatniczy. Kolegium wskazało, że jak sam Skarżący przyznał w odwołaniu, produkcję drobiarską w przedmiotowym budynku przerwał w 1990 r. Dla wymiaru podatku od nieruchomości przyczyny zaprzestania tej działalności są bez znaczenia. Zdaniem Kolegium, naruszenie prawa poprzez zastosowanie zwolnienia w podatku było ewidentne. Organ nie podzielił zarzutu naruszenia art. 247 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8 poz. 60, z późn. zm. – dalej w skrócie "o.p."). W jego ocenie decyzja orzekająca co do istoty sprawy nie musiała być doręczona zgodnie z art. 68 § 1 o.p. do końca 2010 r., ponieważ w sprawie zastosowanie ma art. 68 § 2 o.p. stanowiący m.in., że gdy podatnik w złożonej deklaracji nie ujawnił wszystkich danych niezbędnych do ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego, zobowiązanie podatkowe, o którym mowa w § 1, nie powstaje, pod warunkiem że decyzja ustalająca wysokość tego zobowiązania została doręczona po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy.

1. 3. Skarga do Sądu I instancji i odpowiedź organu na skargę.
2. 3.1. Na powyższą decyzję Skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, zarzucając jej naruszenie: art. 247 § 1 pkt 3, art. 122 i art. 247 § 2 o.p. W uzasadnieniu Skarżący stwierdził, że nie może być mowy o wydaniu pierwotnej decyzji z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ produkcję drobiarską musiał przerwać w 1990 r. nie z własnej woli, ale z powodu ponoszenia strat przez samowolę budowlaną na sąsiedniej działce. Prowadzone w sprawie samowoli postępowanie zakończono wydaniem decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu, przy czym decyzja ta nie została nigdy wyegzekwowana, w związku z czym hodowli nie wznowił. Zdaniem Skarżącego, poniósłby on konsekwencje w postaci opodatkowania budynku kurnika z powodu nieudolności urzędów. Skarżący zarzucił także naruszenie art. 122 o.p. argumentując, że wyjaśnienie stanu faktycznego to z całą pewnością (oprócz stwierdzenia stanu faktycznego) również badanie przyczyn wydania takiej a nie innej decyzji. W zakresie naruszenia art. 247 § 2 o.p. Skarżący podnosił, że Kolegium było zobowiązane odmówić stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy T. na mocy art. 247 § 2 o.p., ponieważ jako podatnik nie naruszył on art. 68 § 2 tej ustawy.
3. 3.2. Odpowiadając na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie.
4. 4. Uzasadnienie wyroku Sądu I instancji.

Oddalając skargę Sąd I instancji wskazał, że przedmiotem sporu w sprawie była ocena czy organ podatkowy poprzez wydanie decyzji określającej zobowiązanie podatkowe (nakaz płatniczy Wójta Gminy T. z dnia 30 stycznia 2007 r. w wymiarze uwzględniającym zwolnienie od podatku od nieruchomości przewidziane w art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. c u.p.o.l.) – rażąco naruszył prawo, a w konsekwencji, czy istniały podstawy do wzruszenia takiej ostatecznej decyzji. Sporne było także to, czy w sprawie zachodziły przesłanki będące podstawą odmowy stwierdzenia nieważności decyzji określone art. 247 § 2 o.p.

Sąd I instancji wyjaśnił, że na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. c u.p.o.l., budynki gospodarcze lub ich części zajęte na prowadzenie działów specjalnych produkcji rolnej podlegają zwolnieniu z podatku od nieruchomości. Aby podatnik mógł korzystać ze zwolnienia przewidzianego art. 7 ust. 1 pkt 4 u.p.o.l. niezbędne jest, aby budynki gospodarcze lub ich części były rzeczywiście zajęte na prowadzenie działań specjalnych produkcji rolnej. Nie ma przy tym znaczenia z jakich przyczyn działalność ta została w danym roku podatkowym zaprzestana. Ze zwolnienia korzystają tylko budynki gospodarcze lub ich części zajęte w danym okresie na prowadzenie działów specjalnych produkcji rolnej.

Sąd I instancji podzielił stanowisko organu, że w sytuacji gdy z materiałów zgromadzonych w sprawie, a przede wszystkim oświadczenia samego podatnika wynika, że od 1990 r. zaprzestał on w budynku kurnika produkcji drobiarskiej i taki stan rzeczy istniał w roku 2007, to niezależnie od przyczyn zaprzestania tej produkcji, określenie w nakazie płatniczym zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2007 r. z uwzględnieniem zwolnienia wynikającego z art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. c u.p.o.l. co do powierzchni 600 m2 budynku powoduje, że przedmiotowy nakaz płatniczy dotknięty jest wadą kwalifikowaną - przewidzianą art. 247 § 1 pkt 3 o.p. Sąd wskazał, że jest to szczególny rodzaj zwolnienia podatkowego o charakterze przedmiotowym, mający na celu wsparcie podmiotów prowadzących działy specjalne produkcji rolnej z natury swej obarczone dużym ryzykiem gospodarczym. Pozostawienie w obrocie prawnym nakazu płatniczego Wójta Gminy T. z dnia 30 stycznia 2007 r. oznaczałoby w konsekwencji niezasadne uprzywilejowanie podatnika, co nie jest do pogodzenia z zasadą praworządności. W konsekwencji Sąd nie podzielił zarzutu skargi dotyczącego naruszenia art. 247 § 1 pkt 3 o.p.

Sąd I instancji nie podzielił również zarzutu naruszenia art. 247 § 2 o.p., zgodnie z którym organ podatkowy odmawia stwierdzenia nieważności decyzji, jeżeli wydanie nowej decyzji orzekającej co do istoty sprawy nie mogłoby nastąpić z uwagi na upływ terminów przewidzianych w art. 68 lub art.

70. Sąd wskazał, że w wykazie nieruchomości złożonym w urzędzie 2 marca 1994 r. Skarżący podał jako budynki pozostałe kurnik 850 m2, w tym 30 m2 handel, pomimo, że sam przyznaje, że od 1990 r. nie prowadził produkcji drobiarskiej. W ocenie Sądu wykaz nieruchomości z 1994 r. nie zawierał wszystkich niezbędnych danych do wymiaru podatku. W sytuacji, gdy Skarżący nie wykazał w wykazie wszystkich danych niezbędnych do ustalenia zobowiązania podatkowego, a nawet podał świadomie dane niezgodne ze stanem faktycznym, termin przedawnienia do wydania decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe za 2007 r. uległ przedłużeniu (art. 68 § 2 pkt 2 o.p.) i upływa z końcem 2012 r. Zdaniem Sądu I instancji, Kolegium prawidłowo przyjęło, że w dacie wydania decyzji (tj. 21 października 2011 r.) nie zachodziły przesłanki uniemożliwiające wydanie nowej decyzji orzekającej co do istoty sprawy – w zakresie zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2007 r. z uwagi na upływ terminu przedawnienia do wydania decyzji wymiarowej (art. 247 § 2 o.p.).

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 122 o.p. Sąd I instancji zwrócił uwagę, że podlegające ocenie decyzje zostały wydane w postępowaniu, którego celem było zbadanie, czy zostały spełnione przesłanki stwierdzenia nieważności określone w art. 247 § 1 o.p., a nie ponowne merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy podatkowej.

1. 5. Skarga kasacyjna.

Od wyroku Sądu I instancji skargę kasacyjną złożył Skarżący. Działający w jego imieniu doradca podatkowy zaskarżył ww. wyrok w całości, zarzucając naruszenie:

1. 1) prawa materialnego, tj. art. 7 ust 1 pkt 4 lit c u.p.o.l. w związku z art. 247 § 1 ust. 3 o.p., poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że podstawą wydania pierwotnej decyzji wymiarowej zwalniającej z podatku od nieruchomości był jedynie ten przepis - podczas gdy w decyzji tej brak jest wskazania wprost tego przepisu prawa materialnego jako jedynej podstawy zwolnienia z podatku od nieruchomości; jednocześnie uznanie, że nastąpiło wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa - podczas gdy organ wydający decyzję nie wskazał w niej tego przepisu jako podstawy zwolnienia z podatku od nieruchomości, przy czym można zarzucić decyzji wydanie z rażącym naruszeniem prawa jeżeli w jej treści przepis art. 7 ust. 1 pkt 4 lit c u.o.p.l. jest wskazany ekspresis verbis, natomiast w decyzji w stosunku do której stwierdzono wydanie jej z rażącym naruszeniem prawa - przepisu tego nie wskazano jako materialnoprawnej przesłanki zwolnienia w podatku od nieruchomości.
2. 2) przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
3. - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, z późn. zm. – dalej w skrócie "p.p.s.a.") oraz w zw. z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), polegającego na dokonaniu niewłaściwej oceny zgodności decyzji organu podatkowego z prawem przez błędne przyjęcie, iż skarżona decyzja nie została wydana z naruszeniem przepisów art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 188 art. 191 o.p., polegających na przyjęciu w sposób dorozumiany, że podstawą zwolnienia z podatku od nieruchomości było zajęcie nieruchomości na dział specjalny produkcji rolnej;
4. - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. oraz w zw. z art. 1 § 1 i 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych, polegającego na dokonaniu niewłaściwej oceny zgodności decyzji organu podatkowego z prawem przez błędne przyjęcie, iż skarżona decyzja nie została wydana z naruszeniem przepisów art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art.180 § 1, art. 187 § 1, art. 188, art. 191 w związku z art. 247 § 1 pkt 3 i art. 247 § 2 i art. 68 § 2 o.p., polegających na przyjęciu, że w sprawie zachodzi przesłanka stwierdzenia nieważności nakazu płatniczego dotyczącego łącznego zobowiązania pieniężnego w sprawie wymiaru podatku rolnego i podatku od nieruchomości za rok 2007, podczas gdy jest uzasadnienie do zastosowania nadzwyczajnego środka prawnego w postaci stwierdzenia nieważności decyzji; poprzez brak uznania że w sprawie zachodzą przesłanki będące podstawą odmowy stwierdzenia nieważności decyzji;
5. - art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez sprzeczność uzasadnienia, gdzie raz Sąd stwierdza, iż podstawą zwolnienia w stosunku do gruntów był art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. c u.p.o.l., a naruszeniem prawa poprzez zastosowanie tego zwolnienia było ewidentne, podczas gdy treść nakazu płatniczego nie pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu.

Wskazując na powyższe zarzuty pełnomocnik Skarżącego wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu oraz o zasądzenie kosztów procesowych w tym zwrot kosztów zastępstwa procesowego dla doradcy podatkowego ustanowionego z urzędu - według norm przepisanych.

1. 6. Odpowiedź na skargę kasacyjną.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Kolegium wniosło o jej oddalenie w całości.

1. 7. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

1. 1. Skarga kasacyjna zasługiwała na uwzględnienie, choć nie wszystkie jej zarzuty okazały się trafne.
2. 7.2. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się, w razie powołania w skardze kasacyjnej zarówno zarzutów naruszenia prawa materialnego, jak i prawa procesowego (co ma miejsce w sprawie niniejszej), w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają zarzuty naruszenia prawa procesowego (zob. np. wyroki NSA: z dnia 2 grudnia 2014 r., sygn. II GSK 1761/13; z dnia 18 listopada 2014 r., sygn. II GSK 1438/14; z dnia 9 maja 2013 r., sygn. I OSK 2355/11; z dnia 21 października 2011 r., sygn. II FSK 775/10). Mogą się jednak zdarzyć sytuacje, gdy powyższa kolejność powinna zostać zmieniona. Ma to miejsce wówczas, gdy dla rozstrzygnięcia sprawy kluczową jest kwestia rozumienia regulacji materialnoprawnych, gdy uchybienia procesowe stanowią konsekwencję (pochodną) uchybień materialnoprawnych lub gdy naruszenie prawa materialnego autor skargi kasacyjnej wywodzi z wadliwie zastosowanych przepisów prawa procesowego (zob. wyroki NSA: z dnia 26 lutego 2010 r., sygn. I FSK 486/09 oraz powoływany wyżej wyrok w sprawie II GSK 1515/13, jak też B. Dauter, Komentarz do art. 174 p.p.s.a., LexOmega, teza 14). Taka sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie, gdyż postawione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia przepisów postępowania stanowią w istocie pochodną zarzutu naruszenia prawa materialnego, tj. art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. c u.p.o.l., w ramach którego kasator kwestionuje zasadność przyjęcia, że wydanie pierwotnej decyzji (nakazu płatniczego) nastąpiło z rażącym naruszeniem tego przepisu. Zatem w pierwszym rzędzie należało odnieść się do tego zarzutu naruszenia prawa materialnego.
3. 7.3. W ocenie kasatora naruszenie art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. c u.p.o.l. w zw. z art. 247 § 1 pkt 3 o.p. polega na przyjęciu, iż podstawą wydania pierwotnej decyzji wymiarowej zwalniającej z podatku od nieruchomości był jedynie ten przepis - podczas gdy w decyzji nie został wprost wskazany jako jedyna podstawa zwolnienia z podatku od nieruchomości.

Powyższa argumentacja nie znajduje usprawiedliwionych podstaw. Należy bowiem zauważyć, że brak wyraźnego wskazania w decyzji podatkowej podstawy prawnej nie oznacza, że została ona wydana bez takowej podstawy. Jeżeli w nakazie płatniczym nie wskazano ekspressis verbis art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. c u.p.o.l., jako podstawy zwolnienia w podatku od nieruchomości, nie oznacza to, że treść owego przepisu nie tworzy stanu prawnego obejmującego kwestionowany nakaz. Treść nakazu płatniczego w powiązaniu ze złożonymi przez Skarżącego wykazami nieruchomości pozwala na stwierdzenie, że opodatkowaniem podatkiem od nieruchomości nie objęto budynku określonego jako "kurnik". Istniała zatem możliwość zbadania, czy treść tego nakazu stoi w oczywistej sprzeczności z treścią art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. c u.p.o.l., stanowiąc tym samym rażące naruszenie tej normy prawa materialnego. Odrębną natomiast kwestią jest to, czy wynik tego badania można uznać za prawidłowy.

Tego jednak autor skargi kasacyjnej nie próbował skutecznie podważać. Z tego względu zarzut naruszenia art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. c u.p.o.l. w zw. z art. 247 § 1 pkt 3 o.p. nie mógł przynieść spodziewanego rezultatu.

7.4. W konsekwencji powyższego za niezasadne należy uznać zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. oraz w zw. z art. 1 § 1 i 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych, powiązane z naruszeniem art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 188 art. 191 o.p., polegającym na przyjęciu w sposób dorozumiany, że podstawą zwolnienia z podatku od nieruchomości było zajęcie nieruchomości na dział specjalny produkcji rolnej.

Należy podkreślić – co już wyżej zostało wyjaśnione – że zgromadzone w sprawie dowody pozwalają na stwierdzenie, że opodatkowaniem podatkiem od nieruchomości nie objęto budynków gospodarczych zajętych na prowadzenie działów specjalnych produkcji rolnej. Świadczy o tym treść nakazu płatniczego w powiązaniu ze złożonymi przez Skarżącego wykazami nieruchomości. Z tego względu opisane zarzuty nie mają usprawiedliwionych podstaw.

7.5. Oceniając z kolei zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że został on sformułowany niezrozumiale i w gruncie rzeczy nie wiadomo jaką sprzeczność w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku dostrzegł kasator. Stawiając ten zarzut autor skargi kasacyjnej nie wyjaśnił ponadto, jaki wpływ na wynik sprawy miało podnoszone przezeń naruszenie. Takie postawienie zarzutu jest nieskuteczne.

7.6. Za skuteczny należało natomiast uznać zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w powiązaniu z art. 247 § 2 w zw. art. 68 § 2 o.p. - w zakresie, w jakim Sąd I instancji podzielił stanowisko organu podatkowego, że termin przedawnienia do wydania w przedmiotowej sprawie decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe za 2007 rok uległ przedłużeniu i upłynął w 2012 r.

Otóż stosownie do art. 68 § 1 o.p., zobowiązanie podatkowe, o którym mowa w art. 21 § 1 pkt 2 o.p., nie powstaje, jeżeli decyzja ustalająca to zobowiązanie została doręczona po upływie 3 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy. W art. 68 § 2 o.p. ustawodawca postanowił, że jeżeli podatnik: 1) nie złożył deklaracji w terminie przewidzianym w przepisach prawa podatkowego, 2) w złożonej deklaracji nie ujawnił wszystkich danych niezbędnych do ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego - zobowiązanie podatkowe, o którym mowa w § 1, nie powstaje, pod warunkiem że decyzja ustalająca wysokość tego zobowiązania została doręczona po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy.

Sąd I instancji błędnie ocenił, że złożony przez Skarżącego wykaz nieruchomości nie zawierał wszystkich niezbędnych danych do wymiaru podatku, a Skarżący świadomie podał dane niezgodne ze stanem faktycznym. Otóż w wykazie nieruchomości, na który powołuje się Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, Skarżący rzeczywiście zadeklarował w rubryce pozostałe budynki – "kurnik 850 m2, w tym 30 m2 na handel". Trzeba jednak zauważyć, że obok podpisu złożonego na tym formularzu istnieje dopisek, że "produkcja drobiarska obecnie jest zawieszona (...)" (zob. k. 1 akt administracyjnych). Z powyższego wynika, że podatnik informował organ o nieprowadzeniu produkcji drobiarskiej.

Tym samym nie można twierdzić, że nie wskazał wszystkich niezbędnych danych do wymiaru podatku. O tym, że organ podatkowy był poinformowany o zaprzestaniu przez Skarżącego prowadzenia produkcji drobiarskiej świadczy również rezultat postępowania wznowieniowego wszczętego z urzędu przez Wójta Gminy T. w związku z przesłanką zawartą w art. 240 § 1 pkt 5 o.p. Otóż decyzją z dnia 7 grudnia 2007 r. Wójt Gminy T., po wznowieniu z urzędu postępowania zakończonego m.in. decyzją z dnia 30 stycznia 2007 r., odmówił uchylenia tej decyzji, gdyż nie stwierdził istnienia ww. przesłanki.

Pominięcie przez Sąd I instancji powyższych okoliczności skutkowało w rezultacie naruszeniem art. 247 § 2 w zw. z art. 68 § 2 o.p. Wbrew ocenie Sądu I instancji, w tej sprawie zachodziły przeszkody do stwierdzenia nieważności nakazu płatniczego z dnia 30 stycznia 2007 r., o których mowa w art. 247 § 2 o.p. w zw. z art. 68 § 1 o.p.

7.7. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok i rozpoznając skargę uchylił wydane w dwóch instancjach decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu. O kosztach postępowania sądowoadministracyjnego za dwie instancje, na które składają się wpis od skargi, opłata kancelaryjna za sporządzenie uzasadnienia wyroku Sądu I instancji oraz wpis od skargi kasacyjnej, orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 oraz art. 205 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 207 § 1 p.p.s.a.