Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 17 listopada 2004 r., III SA 2956/03, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi Mirosława P., uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia 22 października 2003 r. w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie o podatek od nieruchomości. Jak wskazano w uzasadnieniu, zaskarżoną decyzją organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję Burmistrza Gminy W.-C. umarzającą postępowanie z wniosku Mirosława P. o opodatkowanie podatkiem od nieruchomości za lata 1994-1999 obiektu handlowego nr 259 typu "szczęka", znajdującego się na targowisku na Pl. D. W zakresie lat 1994-1997 postępowanie umorzono z uwagi na przedawnienie zobowiązania podatkowego za wskazany okres, bowiem w chwili wydawania decyzji przez organ II instancji minął termin wskazany w art. 70 par. 1 ustawy z dnia 22 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./, tj. 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku.
Odnosząc się natomiast do lat 1998-1999, organy podatkowe stwierdziły, iż wskazany przez Skarżącego obiekt handlowy nie jest budynkiem w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 4 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych /Dz.U. nr 9 poz. 31 ze zm./. Cytowana ustawa, dla uznania obiektu za budynek, wymaga posiadania kumulatywnie pewnych cech, tj. umocowania w ziemi lub na ziemi, możliwości wyodrębnienia ścian lub słupów albo filarów oraz pokrycia dachowego. Uzasadniając powyższe stanowisko, Samorządowe Kolegium Odwoławczego w W. wskazało, iż sporny obiekt handlowy ma charakter przenośny /tj. nie posiada żadnych elementów służących do przymocowania go w ziemi lub na ziemi/ i nie posiada - odrębnego od pozostałych części konstrukcji - pokrycia dachowego, bowiem zarówno ściany boczne, jak i sufit wykonane są ze stali i stanowią jedną integralną część.
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylając decyzję z dnia 22 października 2003 r. zakwestionował zarówno podstawę prawną umorzenia postępowania za lata 1994-1997 z powodu przedawnienia, jak i nieuznanie obiektu handlowego typu "szczęki" za budynek w rozumieniu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Zdaniem Sądu I instancji, wprawdzie zasadnie organy podatkowe uznały, iż zobowiązanie za lata 1994-1997 uległo przedawnieniu, jednakże ze względu na sposób jego powstawania /tj. z dniem doręczenia decyzji ustalającej/ kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia tej kwestii ma art. 68 par. 1 Ordynacji podatkowej i termin w nim wskazany, a nie - jak podniesiono w zaskarżonej decyzji - art. 70 par. 1 powołanej ustawy.
Ponadto Sąd stwierdził - powołując się na orzecznictwo i poglądy doktryny - że na mocy art. 3 ust. 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych obiekty niezwiązane trwale z gruntem, w tym będące przedmiotem sporu w niniejszej sprawie obiekty handlowe typu "szczęki", są budynkami i podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości.
Od powyższego wyroku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło skargę kasacyjną żądając jego uchylenia i oddalenia skargi Mirosława P., ewentualnie przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji. Zdaniem organu, zaskarżone orzeczenie narusza:
- 1. prawo materialne przez błędną interpretację art. 3 ust. 4 o podatkach i opłatach lokalnych /Dz.U. nr 9 poz. 31 ze zm./ poprzez nietrafne przyjęcie, iż artykuł ten jako cechy konstytutywne obiektu budowlanego przyjmuje ściany, filary i dach oraz pominięcie jako przesłanki niezbędnej do uznania obiektu budowlanego z budynek w rozumieniu ustawy "umocowania w ziemi lub na ziemi",
- 2. przepisy postępowania, które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "c" ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. /Dz.U. nr 152 poz. 1270/ - zwanej dalej p.p.s.a. - poprzez przyjęcie, iż zastosowanie niewłaściwego przepisu Ordynacji podatkowej dotyczącego przedawnienia zobowiązania miało wpływ na wynik sprawy.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, iż słusznie Sąd podważył możliwość uznania za podstawę umorzenia postępowania za lata 1994-1997 art. 70 par. 1 Ordynacji, jednakże w sprawie ma zastosowanie art. 68 par. 2 pkt 1 powołanej ustawy, a zatem stwierdzone naruszenie przepisów prawa nie miało wpływu na wynik rozpatrywanej sprawy i nie uprawniało Sądu do zastosowania art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. Ponadto, zdaniem autora skargi kasacyjnej, przyjęcie przez Sąd, iż obiekt ten posiada ściany, filary i dach, a zatem winien być uznany za przedmiot opodatkowania podatkiem od nieruchomości jest błędne i narusza art. 3 ust. 4 ustawy z dnia 12.01.1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych /Dz.U. nr 9 poz. 31 ze zm./. Sporny obiekt typu szczęka należący do Skarżącego ma charakter przenośny, tj. nie posiada żadnych elementów służących do przymocowania go w ziemi lub na ziemi, a zatem nie spełnia wszystkich przesłanek uznania go za budynek określonych w powołanym przepisie.
Mirosław P. nie wniósł odpowiedzi na skargę kasacyjną ani złożył wniosku co do sposobu jej rozstrzygnięcia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna jest uzasadniona i to co do obydwu podniesionych w niej zarzutów:
- 1. Kontrolując zaskarżoną decyzję w aspekcie art. 3 ust. 1 pkt 1 i ust. 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych Sąd I instancji nie podważył prawidłowości ustalenia, że "sporny obiekt handlowy ma charakter przenośny /tj. nie posiada żadnych elementów służących do przymocowanie go w ziemi lub na ziemi/". Skoro tak - to nie spełnia on jednego z elementów enumeratywnie wymienionych w ust. 4 pozwalających uznać go za budynek - w rozumieniu ustawy. Przywołane w uzasadnieniu wyroku "poglądy doktryny" nie zwalniają od konieczności oceny zastosowania przepisu w odniesieniu do niespornych okoliczności faktycznych sprawy. Pogląd, że opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają obiekty niezwiązane trwale z gruntem, w tym będące przedmiotem sporu obiekty handlowe typu szczęki sformułowany jako zasada, w oderwaniu od realiów rozpatrywanej sprawy nie jest uprawniony. Na kryterium "umocowania w ziemi lub na ziemi" w odniesieniu do obiektu z natury rzeczy "przenośnego" /typu kontener/ zwracano już uwagę w orzecznictwie /por. wyrok NSA z 9.08.1994 r. SA/Po 3096/93 - Monitor Podatkowy 1995 nr 3 str. 80/. Pominięcie tego kryterium przy ocenie charakteru budynku prowadziłoby do rozszerzenia przedmiotowego zakresu art. 3 ust. 1 pkt 1 w zw. z ust. 4 cyt. ustawy. Zarzut błędnej interpretacji tego przepisu należało zatem uznać za uzasadniony.
- 2. W odniesieniu do lat 1994-1997 organy podatkowe przyjęły, że zobowiązanie w podatku od nieruchomości uległo przedawnieniu /art. 70 par. 1 Op/ podczas gdy sąd uznał, że nie może już na skutek upływu czasu powstać /art. 68 par. 1 Op./. Pomijając już kwestię, czy w ogóle ciążył na podatniku obowiązek podatkowy, to oczywista omyłka organu podatkowego polegająca na wskazaniu niewłaściwego przepisu, pozostawała bez wpływu na wynik sprawy. Gdyby powołano się w uzasadnieniu decyzji na art. 68 par. 1 Op. także należałoby w tej części umorzyć postępowanie podatkowe. Nie zachodziła zatem podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji także w tym zakresie. Zarzut naruszenia art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. także okazał się trafny.
Skoro wnoszący skargę kasacyjną podniósł - i wykazał - zarzut naruszenia przepisów postępowania nie mógł domagać się uchylenia zaskarżonego wyroku i oddalenia skargi /art. 188 p.p.s.a/. Wobec powyższego należało na podstawie art. 185 par. 1 i art. 203 pkt 2 p.p.s.a. orzec jak w sentencji.