Uzasadnienie
Wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 30 listopada 2005 r. I SA/Ke 337/05 oddalona została skarga Czesława D. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 8 grudnia 2004 r. (...) odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika (...) Urzędu Skarbowego w K. w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku dochodowym.
Z ustaleń Sądu I instancji wynika, że Skarżący złożył odwołanie od ww. decyzji po terminie określonym w art. 223 par. 2 Ordynacji podatkowej. Równocześnie z odwołaniem Skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania uzasadniając go tym, że przebywał poza miejscem zamieszkania, decyzję odebrała w jego imieniu sąsiadka, a on powrócił do domu i dowiedział się o doręczeniu decyzji już po upływie terminu do jej zaskarżenia.
Organ odwoławczy odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania uznając, że Skarżący nie uprawdopodobnił, iż uchybienie terminowi było przez niego niezawinione. Argumentował, że podnoszone okoliczności nie świadczą o dochowaniu należytej staranności. Wskazał ponadto, że decyzję odebrała nie sąsiadka, lecz dorosła córka Skarżącego.
W skardze na powyższe postanowienie Strona powoływała się na okoliczności przebywania poza miejscem zamieszkania uniemożliwiające mu dochowanie terminu i wniosła o jego przywrócenie.
Postanowienie organu odwoławczego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach uznał za zgodne z prawem i oddalił skargę. Sąd I instancji przytoczył art. 162 par. 1 Ordynacji podatkowej i ocenił, że organ odwoławczy prawidłowo przyjął, że okoliczności podnoszone przez Skarżącego nie stanowią o braku zawinienia w uchybieniu terminowi do złożenia odwołania, bowiem czasowa nieobecność w domu nie jest przeszkodą nie do przezwyciężenia dla dokonania czynności procesowej.
W skardze kasacyjnej pełnomocnik Strony zaskarżyła powyższy wyrok w całości. Wniosła o jego uchylenie i zmianę oraz przywrócenie terminu do złożenia odwołania lub zmianę zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do Sądu I instancji. Pełnomocnik wniosła także o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego udzielonego Skarżącemu z urzędu.
Jako podstawy kasacji wskazano art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./ dalej powoływanej jako "p.p.s.a." zarzucając wyrokowi Sądu I instancji naruszenie:
- - prawa materialnego tj. art. 162 par. 1 Ordynacji podatkowej poprzez błędną jego wykładnię polegającą na przyjęciu, iż skarżący nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminowi nastąpiło bez jego winy;
- - przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 122 Ordynacji podatkowej poprzez niewyjaśnienie w sposób dokładny stanu faktycznego sprawy.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono nowe okoliczności nie przedstawione ani w postępowaniu administracyjnym, ani przed Sądem I instancji, iż Skarżący przebywał w miejscu, w którym pozbawiony był kontaktu telefonicznego z rodziną i nie mógł zostać poinformowany o doręczeniu decyzji i biegu terminu do wniesienia odwołania. Stanowi to zdaniem autora kasacji o uprawdopodobnieniu braku zawinienia Strony w niedotrzymaniu terminu i skutkować winno uwzględnieniem żądania Skarżącego.
Dyrektor Izby Skarbowej w K. złożył odpowiedź na skargę kasacyjną, w której wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego. Podniósł, że podniesione zarzuty winny odnosić się do naruszenia przez Sąd I instancji stosownych przepisów prawa, a kasator powołał w zarzutach przepisy procesowe, które stosował nie Sąd lecz organ podatkowy. Skutkuje to zdaniem organu bezskutecznością podważenia ustaleń faktycznych Sądu I instancji. Dyrektor Izby Skarbowej wskazał także na brak uprawnień Sądu do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna podlega oddaleniu, albowiem nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
W świetle art. 183 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i bierze z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Oznacza to jego związanie wnioskami i zarzutami skargi kasacyjnej. Sąd nie może wyjść ani poza granice skargi kasacyjnej, ani samodzielnie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, ani ich uściślać, bądź w inny sposób korygować. Naczelny Sąd Administracyjny nie jest także władny badać, czy w sprawie nie naruszono innego przepisu niż powołane w postawach kasacji.
Granice skargi kasacyjnej wyznaczają między innymi wskazane w niej podstawy. Zgodnie z art. 174 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1/ naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2/ naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przy czym adresatem zarzutu naruszenia prawa, zarówno materialnego, jak i przepisów postępowania, może być tylko Sąd I instancji /por. wyrok NSA z dnia 19 maja 2004 r., FSK 80/04 - ONSAiWSA 2004 nr 1 poz. 12/.
Obowiązkiem autora skargi kasacyjnej jest określenie, na której ze wskazanych podstaw /naruszeniu prawa materialnego czy prawa procesowego/ opiera swoje zarzuty. Rozpatrywana w niniejszej sprawie skarga kasacyjna wymogu tego nie spełnia. Wprawdzie autor skargi podnosi w jej petitum zarzut naruszenia prawa materialnego oraz przepisów postępowania, ale jednocześnie powołuje przepisy art. 122 i 162 par. 1 Ordynacji podatkowej, które nie zawierają norm prawa materialnego. W takiej sytuacji kierując się najbardziej liberalną i jednocześnie zgodną z art. 183 p.p.s.a. interpretacją treści skargi kasacyjnej, przyjąć należało, iż ze względu na charakter powołanych przez Skarżącego przepisów, jest ona w istocie oparta na podstawie wskazanej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. tj. naruszeniu przepisów postępowania. Jednakże nawet przy takim odczytaniu podstaw kasacji powołane zarzuty /naruszenie 122 i 162 par. 1 Ordynacji podatkowej/ zostały skonstruowane wadliwie, w sposób uniemożliwiający Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu ich merytoryczne rozpatrzenie.
Zdaniem autora skargi kasacyjnej, wskazane przepisy naruszył Sąd I instancji. Zauważyć jednakże należy, że przepisy Ordynacji podatkowej nie mają zastosowania w postępowaniu sądowym. Sąd I instancji nie mógł ich wobec powyższego naruszyć wydając zaskarżone orzeczenie. Podstawa skargi kasacyjnej wskazana w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. dotyczy jedynie postępowania sądowoadministracyjnego, dlatego wskazanie w ramach tej podstawy kasacyjnej przepisów regulujących postępowanie podatkowe nie mogło odnieść skutku. Nie oznacza to, że sanacji ulegają ewentualne uchybienia proceduralne mające miejsce w postępowaniu przed organem administracji publicznej, jednakże w takim przypadku należało wskazać odpowiedni przepis procedury sądowoadministracyjnej naruszony przez sąd, który nie dostrzegł naruszenia przepisów postępowania przez organy podatkowe. Wobec niepowołania stosowanych przez Sąd I instancji odpowiednich przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny - w świetle art. 183 p.p.s.a.- nie mógł rozpatrywać, czy wskazane w skardze kasacyjnej zarzuty są uzasadnione w stosunku do organów podatkowych.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184, art. 204 pkt 1 p.p.s.a. oraz par. 14 ust. 2 pkt 2 lit. "a" w związku z par. 14 ust. 2 pkt 1 lit. "c" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu /Dz.U. nr 163 poz. 1349 ze zm./, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.