Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 20 maja 2010 r., sygn. akt III SA/Wa 1929/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Zarządu w W. na postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia 28 sierpnia 2009 r., nr [...], w przedmiocie pozostawienia odwołania bez rozpatrzenia w sprawie określenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2004 i 2005 r.
Rozstrzygnięcie to zapadło w następującym, przyjętym przez Sąd pierwszej instancji, stanie faktycznym:
Decyzjami z dnia 13 marca 2009 r. oraz 14 marca 2009 r. Burmistrz W. określił Zarządowi w W. p (dalej: "Zarząd", "skarżący") wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości odpowiednio za 2004 i 2005 rok.
Od powyższych decyzji wniesione zostały odwołania, podpisane przez A. K. – Przewodniczącego Zarządu [...] w W. Postanowieniami z dnia 28 sierpnia 2009 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. pozostawiło powyższe odwołania bez rozpatrzenia. W uzasadnieniu wskazano, że skarżący został wezwany do uzupełnienia braków formalnych odwołań przez wykazanie, że A.K. jest uprawniony do samodzielnej reprezentacji skarżącego. W tym celu zobowiązano wymienioną stronę do przedłożenia statutu lub innego dokumentu, z których wynikałoby umocowanie osoby, która podpisała odwołania. W odpowiedzi na powyższe wezwanie przedłożono uchwałę Nr [...] podjętą przez Prezydium Zarządu [...] w W. upoważniającą A.K. do reprezentowania skarżącego w przedmiotowym postępowaniu podatkowym.
W ocenie organu, co podkreślono w uzasadnieniu postanowień, związek zawodowy podlega wpisowi do KRS i opiera się na statucie, a zatem wraz z odwołaniem podatnik winien przedstawić wypis z KRS, a posiłkowo również statut, z którego wynikać będzie, w jaki sposób określony związek zawodowy lub jego jednostka organizacyjna jest reprezentowany. W konsekwencji organ przyjął, że brak dołączenia kompletu dokumentów potwierdzających prawidłowe umocowanie osoby podpisanej pod odwołaniem do samodzielnego działania za osobę prawną stanowi nieuzupełniony brak formalny skutkujący pozostawieniem wniesionych odwołań bez rozpatrzenia.
W skargach do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyżej powołane postanowienia skarżący zarzucił Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu naruszenie art. 95 i art. 96 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. nr 16 poz. 93 ze zm.; dalej: "k.c."), a także art. 137 § 1 i art. 169 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.; dalej "Ordynacja podatkowa"). W uzasadnieniu skarżący podniósł, iż organ w wezwaniach do uzupełnienia braków formalnych wyraźnie określił, jakich dokumentów żąda, mianowicie był to statut związku lub "inny dokument". Według skarżącego w następstwie nadesłania "innego dokumentu" w postaci uchwały [...] uczyniono zadość powyższemu żądaniu. Organ wskazał bowiem jakich dokumentów domaga się alternatywnie, przy czym nie określił, co oznacza pojęcie "innego dokumentu", więc podatnik miał prawo złożyć dokument, który uznał za prawidłowy.
Ponadto wyjaśniono, że statut związku precyzuje jedynie zasady reprezentacji w sprawach majątkowych, nie określa natomiast tego, w jaki sposób Zarząd [...] winien być reprezentowany w postępowaniu podatkowym. Umocowanie, jakie otrzymał A. K., pochodzi od organu skarżącego, tj. Prezydium Zarządu [...], co jest zgodne z art. 137 § 1 Ordynacji podatkowej. Nieuwzględnienie tej okoliczności przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze stanowi, w ocenie skarżącego, naruszenie powołanego przepisu Ordynacji oraz art. 95 i 96 k.c.
W odpowiedzi na skargi organ wniósł o ich oddalenie wskazując, iż istotą wezwania do uzupełnienia braków formalnych było wykazanie, że osoba podpisująca odwołanie jest uprawniona do samodzielnej reprezentacji strony skarżącej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, oddalając skargi, w początkowej części uzasadnienia przywołał dyspozycję art. 169 § 1 i 4 Ordynacji podatkowej wskazując, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo wezwało skarżącego do usunięcia braków formalnych odwołań wyraźnie domagając się przedłożenia statutu Zarządu lub "innych dokumentów", z których wynikać będzie uprawnienie A. K. do reprezentacji skarżącego. W ocenie Sądu pierwszej instancji sporne wezwanie było precyzyjne, gdyż zawierało zastrzeżenie, że z przedstawionego dokumentu musi wynikać uprawnienie wymienionej osoby do reprezentacji.
Skład orzekający w sprawie wskazał ponadto, że jakkolwiek Zarząd nie podlega wpisowi do Krajowego Rejestru Sądowego, ale w razie przedłożenia na etapie postępowania odwoławczego statutu odwołania zostałyby rozpatrzone. Na marginesie podkreślono, iż na żądanie Sądu statut został przedłożony do akt sprawy, jednakże dopiero na etapie postępowania sądowego.
W ocenie Sądu pierwszej instancji nie można oczekiwać od organu podatkowego, że dokładnie wskaże w wezwaniu, jakie powinny być złożone w celu wykazania prawa danej osoby do reprezentacji z uwagi chociażby na różnorodność podstaw prawnych działania podmiotów czy też specyfikę reprezentacji każdego z nich. Wobec nie przedłożenia wymaganych dokumentów odwołania pozostawiono bez rozpatrzenia, nie naruszając przy tym, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, dyspozycji art. 95 i art. 96 k.c., ani art. 167 lub art. 169 Ordynacji podatkowej.
Na powyżej powołane rozstrzygnięcie strona wniosła skargę kasacyjną, domagając się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i ewentualnie przekazania sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia kosztów postępowania według stawek prawem przewidzianych.
Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono, na podstawie art. 175 § 1 w zw. z art. 173 § 1 i art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.) naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną jego wykładnię, tj. art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez uznanie, ze skarżący nie usunął w wyznaczonym terminie braków formalnych, a przez to i art. 3 § 1 p.p.p.a. oraz naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 141 §4 p.p.s.a. gdyż Sąd, mimo iż dysponował statutem Związku, nie rozstrzygnął, czy z dokumentu tego wynika uprawnienie do reprezentacji A. K., a zatem czy nie przedłożenie statutu Zarządu było w istocie uchybieniem w przedmiocie usunięcia braków formalnych.
Organ nie skorzystał z możliwości udzielenia odpowiedzi na skargę kasacyjną.
Na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym skład orzekający w sprawie postanowił odroczyć rozprawę celem przedłożenia przez radcę prawnego pełnomocnictwa do występowania w imieniu skarżącego przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.
Pismem z dnia 5 lipca 2012r. radca prawny W. K. poinformował, iż wedle posiadanej przez niego wiedzy Zarząd [...] zrezygnował ze swoich funkcji, a niepowołanie nowego kierownictwa skutkuje niemożnością uzyskania przez niego nowego pełnomocnictwa.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Brak było podstaw do uwzględnienia skargi kasacyjnej.
Na wstępie przypomnieć (stronie skarżącej) należy, że, na podstawie z art. 183 § 1 p.p.s.a., poza wskazanymi w art. 183 § 2 p.p.s.a. przypadkami nieważności postępowania sądowego, których w sprawie nie stwierdzono, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę wyłącznie w granicach skargi kasacyjnej, które wyznaczają zarzuty kasacyjne: sformułowane, przedstawione i uzasadnione zgodnie z wymogami wynikającymi z art. 174 i art. 176 p.p.s.a.
Pierwszy zarzut kasacyjny standardów tych nie spełnia.
Podnoszony przez wnoszącego skargę kasacyjną przepis art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej nie jest regulacją prawa materialnego; jest to niewątpliwie przepis postępowania podatkowego. Przedmiotem sporu prawnego w sprawie nie była też i w istocie nie jest wykładnia, to znaczy: ustalenie treści i znaczenia art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej, ale ocena prawidłowości jego zastosowania w postępowaniu podatkowym. Sąd pierwszej instancji nie naruszył też art. 3 § 1 p.p.s.a., ponieważ rozpoznanie sprawy i wydanie w niej wyroku stanowiło sprawowanie kontroli działalności administracji publicznej, o którym w powołanym przepisie mowa.
Zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. jest niezasadny.
W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd pierwszej instancji prawidłowo przedstawił i uzasadnił, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze miało dostateczne podstawy do zastosowania art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej. Odwołania wniesione w sprawie podpisane zostały bowiem przez osobę, która nie wykazała prawa do samodzielnej reprezentacji skarżącego. W tej sytuacji Kolegium zasadnie wezwało do przedstawienia dokumentu, z którego reprezentacja ta wynika. Przedłożona uchwała Prezydium Zarządu [...] w nie uzasadniała dostatecznie, że podmiot ten mógł umocować podpisującego odwołania do samodzielnej reprezentacji skarżącego. Przedłożenie statutu Związku dopiero na etapie postępowania sądowego zaniechania strony skarżącej nie może skutecznie sanować. Postępowanie przed sądem administracyjnym nie jest bowiem elementem, etapem czy też kontynuacją postępowania administracyjnego, w którym strona nie wykazała w sposób jednoznaczny i niewątpliwy, że mogła ją reprezentować samodzielnie osoba, która podpisała odwołania.
Z tych powodów, na podstawie art. 184 p.p.s.a, Naczelny Sąd Administracyjny skargę kasacyjną oddalił.