Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 27 marca 2019 r., II FSK 1030/17, Naczelny Sąd Administracyjny uwzględnił skargę kasacyjną Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 12 stycznia 2017 r., I SA/Sz 1147/16 w sprawie ze skargi T. S.A. z siedzibą w W. (dalej: spółka) na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia 30 września 2016 r., 21 września 2016 r. w przedmiocie nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 2011-2013 r. i uchylił zaskarżony wyrok w całości oraz oddalił skargę w całości.
Spółka wniosła skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 marca 2019 r., II FSK 1030/17 z uwagi na pozbawienie strony możliwości działania i możliwości obrony jej praw, co było wynikiem naruszenia przepisów prawa w postępowaniu ze skargi kasacyjnej strony przeciwnej. Zdaniem spółki zaskarżone orzeczenie pozbawiło stronę możliwości działania, prawa do obrony, prawa do sądu i prawa do zaskarżenia niekorzystnego orzeczenia przez niezgodność z art. 15 § 1 pkt 1, art. 134 § 2, art. 188 p.p.s.a. w związku z art. 45 ust. 1 i art. 190 ust. 1 Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483) w związku z art. 6 (Europejskiej) Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności z dnia 4 listopada 1950 r. (zwanej: EKPC).
Mając na uwadze powyższe, spółka wniosła o:
- - zmianę zaskarżonego orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 marca 2019 r., II FSK 1030/17 – przez oddalenie skargi kasacyjnej strony przeciwnej,
- - uchylenie zaskarżonego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 marca 2019 r., II FSK 1030/17- w całości,
- - zasądzenie od strony przeciwnej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych.
W odpowiedzi na skargę o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o:
- - oddalenie skargi o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 marca 2019 r., II FSK 1030/17,
- - rozpoznanie sprawy bez przeprowadzenia rozprawy,
- - zasądzenie na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga o wznowienie postępowania nie została oparta na ustawowych przesłankach i dlatego podlega odrzuceniu.
Zgodnie z art. 280 p.p.s.a. - sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia.
W braku jednego z tych wymagań sąd skargę o wznowienie odrzuci, w przeciwnym razie wyznaczy rozprawę. Na żądanie sądu zgłaszający skargę o wznowienie postępowania obowiązany jest uprawdopodobnić okoliczności stwierdzające zachowanie terminu lub dopuszczalność wznowienia.
Badając to, czy skarga jest oparta na ustawowej przesłance wznowienia postępowania należy wskazać, co następuje.
W skardze o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego dnia 27 marca 2019 r., II FSK 1030/17, spółka wskazuje – powołując się na art. 271 pkt 2 i art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a. - że została pozbawiona możliwości działania i możliwości obrony swych praw, ale nie przez to, że została całkowicie wyłączona od udziału w sprawie, ale z tego powodu, że sąd jej nie wysłuchał i nie ocenił merytorycznie jej zarzutów i argumentów. Nieodniesienie się merytoryczne do tego, co twierdzi strona jest jej zdaniem zaprzeczeniem prawa do obrony.
Jak wskazuje się w orzecznictwie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 października 2019 r., II OSK 2934/17, Lex nr 2742414): aby doszło do wznowienia postępowania na podstawie art. 271 pkt 2 p.p.s.a. muszą zostać spełnione łącznie trzy przesłanki:
- 1) w sprawie naruszono przepisy postępowania,
- 2) strona została pozbawiona możności działania bez własnej winy,
- 3) bezpośrednią i wyłączną przyczyną pozbawienia strony możności działania było naruszenie przepisów prawa.
Powyższe trzy przesłanki muszą wystąpić łącznie, a na dodatek o pozbawieniu możności działania można zatem mówić jedynie wtedy, gdy z przyczyny niezależnej od strony zainteresowanej, nie mogła ona wziąć udziału w postępowaniu lub w istotnej jego części. Na karcie nr 107 akt sądowych znajduje się zawiadomienie o rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, odebrane w dniu 19 lutego 2019 r. przez Kancelarię Ogólną spółki (karta 108). Z protokołu rozprawy przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wynika, że na rozprawie stawił się pełnomocnik spółki, miał możliwość wypowiedzi, przedstawiając swoje stanowisko wskazał, że wnosi i wywodzi jak w odpowiedzi na skargę kasacyjną (karta 110). Zaznaczyć należy, że niemożność działania, czyli niemożność obrony swych praw, na którą spółka się powołuje, jest pozbawieniem możliwości podejmowania w procesie czynności procesowych. O pozbawieniu strony możliwości działania można mówić wtedy, gdy nie dano jej w ogóle możliwości działania (Karolina Wojciechowska [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. R. Hauser i M. Wierzbowski, komentarz do art. 271, str. 996, Warszawa 2013).
Skarga spółki o wznowienie postępowania stanowi polemikę z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie zawiera natomiast przesłanek uzasadniających wszczęcie postępowania ze skargi o wznowienie postępowania.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 280 § 1 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.