Uzasadnienie
1. Wyrokiem z dnia 23 października 2013 r., I SA/Op 533/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalił skargę S.D. (dalej: skarżący) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 13 maja 2013 r. w przedmiocie odmowy zwrotu nienależnie pobranego podatku od nieruchomości za 2009 r.
2. Ze stanu sprawy przyjętego przez sąd pierwszej instancji wynika, że skarżący pismem z dnia 29 lipca 2011 r. zwrócił się do Wójta Gminy T. o zwrot nienależnie pobranego podatku od nieruchomości, tj. od drogi stanowiącej działkę gruntu o powierzchni 0,0430 ha za lata podatkowe 2004 - 2010. W uzasadnieniu wskazał, że - w jego ocenie - w latach 2004-2006 wszystkie drogi, a zatem nie tylko publiczne, czy też oznaczone w ewidencji gruntów jako "dr", nie podlegały opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Według skarżącego konieczność zwrotu przez gminę niesłusznie pobranego podatku jest wynikiem uchwalenia ustawy z dnia 14 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2003 r. Nr 200, poz. 1953, dalej – ustawa zmieniająca), która wprowadziła zmiany w ustawie z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2010 r. Nr 95 poz. 613 ze zm. – dalej: u.p.o.l.), zmieniając zakres zwolnienia przedmiotowego w podatku od nieruchomości (tj. art. 2 ust. 3 pkt 4 u.p.o.l.) poprzez wykreślenie z wyrażenia "drogi publiczne" przymiotnika "publiczne". Dlatego - poczynając od 2004 r. - wszystkie drogi, a nie tylko publiczne, nie podlegały opodatkowaniu. Bez względu na to, czy grunt pod drogą oznaczony został w ewidencji jako "dr", czy też nie, grunt, na którym ta droga została posadowiona oraz grunt, na którym znajdują się obiekty budowlane związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, stanowi pas drogowy korzystający ze zwolnienia z podatku od nieruchomości. Dlatego grunt taki nie powinien być opodatkowany, a zapłacony od niego podatek podlega zwrotowi.
3. Decyzją z dnia 21 października 2011 r. wójt gminy odmówił za 2009 r. zwrotu podatku. Wskazał, że podatek od tej nieruchomości wynika ze złożonej w dniu 13 stycznia 2009 r., przez C. W. spółkę jawną (współużytkownika wieczystego) deklaracji na podatek od nieruchomości za 2009 r. i wynosi 305 zł. W tej wysokości został on zapłacony. Ponieważ żadna korekta deklaracji nie została złożona - na koncie podatników nie wystąpiła nadpłata podatku za 2009 r. Skoro nie wystąpiła nadpłata - żądanie skarżącego o jej zwrot jest bezzasadne.
Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu decyzją z dnia 17 lutego 2012 r.
4. W wyniku wniesionej przez skarżącego skargi na tę decyzję Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu wyrokiem z dnia 10 maja 2012 r., I SA/Op 110/12, uchylił zarówno decyzję Kolegium z dnia 17 lutego 2012 r., jak i decyzję organu
I instancji z dnia 21 października 2011 r. Organ I instancji wezwał skarżącego do uzupełnienia wniosku z dnia 29 lipca 2011 r. i złożenia korekty deklaracji w sprawie podatku od nieruchomości za 2009 r. Została ona złożona w dniu 20 sierpnia 2012 r. ze wskazaniem w niej na zwolnienie działki od podatku. Kwota podatku wyniosła 0 zł.
Decyzją z dnia 24 września 2012 r. wójt gminy określił wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2009 r. dla współużytkowników wieczystych w udziale 1/2 spółki jawnej oraz w udziale 1/2 skarżącego w kwocie 305 zł. Rozstrzygnięcie to zostało utrzymane w mocy przez SKO w Opolu decyzją z dnia 20 grudnia 2012 r.
- 5. Na powyższą decyzję organu odwoławczego skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, która została oddalona wyrokiem tego sądu z dnia 17 kwietnia 2013 r., I SA/Op 84/13.
- 6. Mając na uwadze określenie decyzją ostateczną wysokości podatku od nieruchomości w kwocie 305 zł, organ I instancji decyzją z dnia 21 stycznia 2013 r. odmówił zwrotu pobranego podatku. Wskazał, że skoro podatek od nieruchomości za 2009 r. określony ostateczną decyzją wymiarową z dnia 24 września 2012 r. wynosi 305 zł i spółka - jako jeden ze współużytkowników wieczystych - wpłaciła podatek w takiej samej wysokości, to na koncie podatników nie wystąpiła nadpłata podatku za 2009 r. Żądanie skarżącego domagającego się zwrotu podatku było zatem bezzasadne.
Po rozpatrzeniu odwołania SKO w Opolu decyzją z dnia 13 maja 2013 r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, podzielając przyjęte przez ten organ za podstawę rozstrzygnięcia ustalenia faktyczne i ich ocenę prawną. Wskazało na określenie ostateczną decyzją prawidłowej wysokości zobowiązania w tym podatku w kwocie 305 zł, która została zapłacona w tej samej kwocie (wpłaty z dnia: 15 stycznia 2009 r., 16 lutego 2009 r., 16 marca 2009 r., 15 kwietnia 2009 r., 15 maja 2009 r., 15 czerwca 2009 r., 16 lipca 2009 r., 18 sierpnia 2009 r. i 16 listopada 2009 r.). Skoro wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości za 2009 r. została określona w sposób ostateczny, wiążący zarówno organy podatkowe, jak i podatników, to korekta deklaracji na podatek od nieruchomości za 2009 r., złożona dnia 20 sierpnia 2012 r. przez skarżącego na wezwanie organu podatkowego I instancji - zgodnie z zaleceniami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu - nie wywołuje skutków prawnych, została bowiem "zastąpiona" ww. decyzją wymiarową na podstawie art. 21 § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.- zwanej dalej: ord.pod.).
W skardze na tę decyzję skarżący zarzucił naruszenie: art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. przez jego błędną wykładnię polegającą na pominięciu, że z treści aktów notarialnych z dnia 27 grudnia 2007 r. stanowiących: umowę przeniesienia prawa wieczystego użytkowania gruntów i prawa własności budynków stanowiących odrębną nieruchomość na spółkę jawną tytułem wkładów oraz aneks nr 1/2007 do umowy spółki jawnej wynika, iż ww. działka jest niezabudowana i stanowi drogę dojazdową do działki, co wyklucza możliwość objęcia niższą stawką podatkową dla "gruntów lub budynków pozostałych" ustaloną przez właściwą radę gminy na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.o.l., art. 122 i art. 180 § 1 i art. 187 § 1 ord. pod. przez nieuchylenie decyzji SKO w Opolu utrzymującej w mocy zaskarżaną decyzję organu I instancji ustalającą skarżącemu zobowiązanie w podatku od nieruchomości za 2009 r. solidarnie w wysokości 305 zł.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację i stwierdzając, że zarzuty skargi w istocie odnoszą się do decyzji określającej wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2009 r., które nie mogą być przedmiotem oceny w sprawie.
7. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalając skargę zaznaczył, że skarżący wywodzi swoje żądanie zwrotu zapłaconego w 2009 r. podatku z faktu niezgodności z prawem decyzji określającej wysokość tegoż zobowiązania. Wybrana przez skarżącego droga dochodzenia zwrotu nienależnie uiszczonego, jego zdaniem, podatku, nie mogła być skuteczna, skoro ostateczną decyzją wójta gminy z dnia 21 stycznia 2013 r. określono współużytkownikom wieczystym nieruchomości: skarżącemu i spółce jawnej, w udziałach po ½ części, wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2009 r. w kwocie 305 zł. Decyzja ta nadal pozostaje w obiegu prawnym, albowiem skarga na nią została oddalona nieprawomocnym wyrokiem sądu z dnia 17 kwietnia 2013 r., I SA/Op 84/13. Wniesienie przez skarżącego skargi kasacyjnej od tego wyroku nie pozbawia wskazanej decyzji przymiotu ostateczności.
Sąd wskazał, że skarżący upatruje powstania nadpłaty w nieprawidłowym określeniu wysokości przedmiotowego podatku na 2009 r., gdyż w tym kierunku zmierzają wszystkie jego zarzuty i argumentacja na ich poparcie. W niniejszej sprawie wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na 2009 r. została określona współużytkownikom wieczystym, w tym skarżącemu, ostateczną decyzją wymiarową wójta gminy z dnia 21 stycznia 2013 r. Dopóki zatem w obrocie prawnym pozostaje decyzja wymiarowa, dopóty wynikająca z niej wysokość zobowiązania stanowi podatek należny, a zatem przypadający do zapłaty. Decyzja wydana w sprawie nadpłaty musi zatem uwzględniać istniejące w obrocie prawnym rozstrzygnięcie w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego. Nie jest przy tym możliwe – w ramach postępowania o stwierdzenie nadpłaty - rozstrzyganie przez organy podatkowe o wysokości zobowiązania podatkowego należnego za dany rok podatkowy, jeśli ta wysokość została wcześniej określona ostateczną decyzją wymiarową.
Jak przy tym wynikało z niekwestionowanych ustaleń, wysokość wpłat na poczet tego podatku wyniosła kwotę 305 zł. Zasadnie więc w zaskarżonej decyzji uznano, że nie mogło dojść do powstania nadpłaty w sytuacji, gdy uregulowanie zobowiązania podatkowego nastąpiło w wysokości wynikającej z decyzji wymiarowej.
- 8. Powyższy wyrok skarżący zaskarżył w całości skargą kasacyjną zarzucając naruszenie:
- - przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.
- 1) art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej: p.p.s.a.) w związku z art. 2 ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych z dnia 25 lipca 2002 r. (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm. – dalej: p.u.s.a) - poprzez niezawieszenie postępowania w niniejszej sprawie z urzędu i wydanie zaskarżonego wyroku w sytuacji, gdy rozstrzygnięcie sprawy w istocie zależy od wyniku innego toczącego się postępowania sądowoadministracyjnego (pod sygn. akt I SA/Op 84/13, w którym w dniu 17 kwietnia 2013 r. zapadł nieprawomocny wyrok tut. sądu, od którego w dniu 22 czerwca 2013 r. została wniesiona skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie) – którego rozstrzygnięcie ma decydujący wpływ na prawidłowość ustalenia, czy doszło do powstania przedmiotowej nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2009 r., a tym samym uzasadniało celowość wstrzymania czynności w niniejszej sprawie do czasu rozstrzygnięcia ww. skargi kasacyjnej,
- 2) art. 233 § 1 k.p.c. w związku z art. 106 § 3 i 5 p.p.s.a. w związku z art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., poprzez niewyjaśnienie istotnych wątpliwości dotyczących prawidłowości ustalenia, czy doszło do powstania przedmiotowej nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2009 r., w szczególności nieprzeprowadzenie dowodu z rozstrzygnięcia Naczelnego Sądu Administracyjnego w przedmiocie ustalenia zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2009 r. (dokumentu urzędowego), a tym samym wydanie wyroku w niniejszej sprawie w oparciu o niepełny materiał dowodowy.
W związku z powyższym skarżący wniósł o:
- - uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Opolu,
- - zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i dlatego podlega oddaleniu.
9. Skarga kasacyjna podlegała oddaleniu, bowiem zawarte w niej zarzuty okazały się niezasadne, a w sprawie nie zachodzi nieważność postępowania, którą Naczelny Sąd Administracyjny bierze pod rozwagę z urzędu (art. 183 § 1 p.p.s.a.).
Naczelny Sad Administracyjny rozpoznający sprawę w pełni aprobuje stanowisko sądu pierwszej instancji, który w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę wyjaśnił skarżącemu, że ostateczną decyzją z dnia 21 stycznia 2013 r. określono współużytkownikom wieczystym nieruchomości wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2009 r. Póki ta decyzja pozostaje w obiegu prawnym – jest wiążąca. Zatem tak długo, jak w obrocie pozostaje decyzja wymiarowa – tak długo wynikające z niej zobowiązanie jest podatkiem należnym, czyli przypadającym do zapłaty. Decyzja dotycząca nadpłaty nie może nie odnosić się do decyzji wymiarowej. Organ rozstrzygając o nadpłacie musi odnieść się do treści decyzji wymiarowej. Stanowisko sądu pierwszej instancji było trafne.
Niezasadny jest zatem zarzut niezawieszenia postępowania w sprawie z uwagi na obowiązek czekania na rozstrzygnięcie w innym postępowaniu. Skarżący podniósł, że wyrok WSA w Opolu, I SA/Op 84/13 w przedmiocie ustalenia zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2009 r. został zaskarżony skargą kasacyjną i należy czekać na rozstrzygnięcie NSA w tej sprawie, by dopiero wtedy rozstrzygać o kwestii nienależnie pobranego podatku od nieruchomości za 2009 r. Należy jednak zwrócić uwagę, że zawieszenie w tej sprawie nie było konieczne bowiem droga może być uznana za drogę publiczną wyłącznie po podjęciu przez organ indywidualnego aktu o jej zaliczeniu do jednej z określonych ustawowo kategorii dróg publicznych. Takiego aktu w sprawie w ogóle nie podjęto. Sporna droga nie mogła być zatem uznana za drogę publiczną.
Po drugie, ostateczną decyzją wójta gminy z dnia 21 stycznia 2013 r. określono wysokość zobowiązania od nieruchomości. Decyzja ta nadal pozostaje w obiegu prawnym bowiem skarga na nią została oddalona wyrokiem sądu, a wniesienie skargi kasacyjnej od tego wyroku nie pozbawia decyzji przymiotu ostateczności.
Tym samym oba zarzuty skargi kasacyjnej podniesione przez skarżącego są niezasadne.
- 10. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.