Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 24 sierpnia 2004 r., FSK 946/04 Naczelny Sąd Administracyjny odrzucił skargę kasacyjną z dnia 21 marca 2004 r. wniesioną przez Krystynę i Krzysztofa K. od wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Katowicach z dnia 12 grudnia 2003 r., I SA/Ka 2941/02, I SA/Ka 2942/02 oddalających skargi na decyzje Izby Skarbowej w K. z dnia 31 października 2002 r., (...) w przedmiocie określenia wysokości podatku dochodowego od osób fizycznych za 1997 r. i 1998 r. Na powyższe postanowienie Krystyna i Krzysztof K. w dniu 21 października 2004 r. złożyli zażalenie, które zostało odrzucone jako niedopuszczalne postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 grudnia 2004 r., FSK 946/04. W dniu 28 lutego 2005 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego wpłynęła skarga o wznowienie postępowania w sprawie rozpatrzenia skargi kasacyjnej z dnia 21 marca 2004 r. W skardze o wznowienie postępowania Krystyna i Krzysztof K. jako podstawę wznowienia wskazali art. 271 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./.
W uzasadnieniu skarżący podnieśli, iż nieustosunkowanie się do ich wniosku o przyznanie prawa pomocy dołączonego do skargi kasacyjnej, nieudzielenie informacji co do dalszych czynności procesowych, zgodnie z art. 6 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jak również doręczenie wyroków sądu I instancji na dwa tygodnie przed upływem terminu do wniesienia skargi kasacyjnej stanowią o braku należytej reprezentacji strony w postępowaniu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga o wznowienie postępowania podlega odrzuceniu.
Instytucja wznowienia postępowania przewidziana w art. 270 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./ stwarza prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy zakończonej prawomocnym orzeczeniem sądu. Skuteczne żądanie wznowienia postępowania jest możliwe jedynie w przypadku zaistnienia jednej z przyczyn wznowienia postępowania wskazanych w art. 271-273 powołanej ustawy.
Skarga o wznowienie postępowania jest kwalifikowanym pismem procesowym, które musi odpowiadać wymaganiom formalnym stawianym pismom w postępowaniu sądowoadministracyjnym /art. 46 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/ oraz warunkom dodatkowym określonym w dziale VII cytowanej ustawy. Zgodnie z art. 279 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarga o wznowienie postępowania powinna zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia, podstawę wznowienia i jej uzasadnienie, okoliczności stwierdzające zachowanie terminu do wniesienia skargi oraz żądanie o uchylenie lub zmianę zaskarżonego orzeczenia. Ponadto możliwość wniesienia skargi o wznowienie postępowania została ograniczona trzymiesięcznym terminem przewidzianym w art. 277 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Pierwszym etapem postępowania o wznowienie jest wstępna kontrola wniesionej w tym przedmiocie skargi. Stosownie do art. 280 par. 1 cytowanej ustawy sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W braku jednego z tych wymagań sąd wniosek taki obowiązany jest odrzucić.
W pierwszym rzędzie należy zatem rozważyć, czy został zachowany termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania. W rozpatrywanej sprawie zastosowanie znajdzie zdanie drugie art. 277 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w części, w której przewiduje, iż w przypadku gdy podstawą wznowienia jest pozbawienie możności działania lub brak należytej reprezentacji, trzymiesięczny termin na wniesienie skargi liczy się od dnia, w którym o orzeczeniu dowiedziała się strona. W niniejszej sprawie bieg terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania rozpoczął się w dniu 1 października 2004 r., tj. w dniu doręczenia stronie postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 sierpnia 2004 r., FSK 946/04 o odrzuceniu skargi kasacyjnej Krystyny i Krzysztofa K. od wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Katowicach z dnia 12 grudnia 2003 r., I SA/Ka 2941/02, I SA/Ka 2942/02.
Należy wyraźnie podkreślić, iż późniejsze złożenie przez stronę niedopuszczalnego przez prawo środka odwoławczego - zażalenia z dnia 15 października 2004 r. na prawomocne postanowienie NSA - pozostaje bez wpływu zarówno na datę uprawomocnienia się zaskarżonego orzeczenia, jak i na bieg terminu do wniesienia skargi o wznowienie. Przyjęcie przeciwnego założenia dawałoby bowiem możliwość nieograniczonego przedłużania terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania stronie wnoszącej nie przewidziane przez ustawę środki odwoławcze. Sposób obliczania terminów w postępowaniu sądowoadministracyjnym normuje art. 83 par. 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym terminy oblicza się według przepisów prawa cywilnego, z zastrzeżeniem par.
2. Biorąc pod uwagę reguły obliczania terminu w postępowaniu sądowoadministracyjnym należy stwierdzić, iż trzymiesięczny termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania w niniejszej sprawie upłynął w dniu 2 stycznia 2005 r. Skarżący wnosząc skargę o wznowienie postępowania w dniu 23 lutego 2005 r. uchybili zatem terminowi do dokonania czynności procesowej. Na gruncie przepisów o wznowieniu postępowania zawartych w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi aktualne pozostaje stanowisko Sądu Najwyższego wyrażone w postanowieniu z dnia 10 maja 2002 r., III AO 9/02 /OSNP 2002 nr 24 poz. 610/, w którym wskazano, iż skarga o wznowienie postępowania oparta na zarzucie nienadania przez sąd biegu uprzednio wniesionemu do sądu i znajdującemu się w aktach sprawy pismu procesowemu i na zarzucie niewłaściwego załatwienia tego pisma procesowego, która została wniesiona przez stronę po upływie trzymiesięcznego terminu od daty doręczenia jej odpisu wyroku z uzasadnieniem, podlega odrzuceniu jako wniesiona po terminie.
Wobec konieczności odrzucenia skargi o wznowienie postępowania z powodu uchybienia terminowi do jej wniesienia zbędne stało się ustalenie przez Sąd czy skarga opiera się na ustawowej podstawie wznowienia.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 280 par. 1 zd. 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w pkt 1 sentencji.
W zaistniałych okolicznościach za bezprzedmiotowe należy uznać rozpoznawanie zgłoszonego przez skarżących wniosku o ustanowienie adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego. Rozpatrzenie przez Sąd niniejszego żądania nie sanowałoby bowiem braku formalnego skargi o wznowienie postępowania, który stał się przyczyną jej odrzucenia. Wobec powyższego postępowanie w tym zakresie podlega umorzeniu w oparciu o art. 161 par. 1 pkt 3 w związku z art. 193 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.