Uzasadnienie
Wyrokiem z 26 października 2005 r. III SA/Wa 2402/05, wydanym na podstawie art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./ Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi "A." Spółki z o.o. w W., uchylił decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z 23 czerwca 2005 r. (...) w przedmiocie określenia Spółce wysokości podatku dochodowego od osób prawnych za 1998 r., zaległości w tym podatku oraz odsetek za zwłokę od zaległości.
Z uzasadnienia wyroku wynikało, że Spółka-podatniczka zajmowała się skupem i przetwarzaniem złomu aluminiowego oraz - w małym stopniu - świadczeniem usług przetopu złomu stanowiącego własność innych osób.
W ocenie Spółki cały uzyskany przez nią dochód korzystał ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 28 w związku z art. 7 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Natomiast - zdaniem organów - ze zwolnienia korzystał wyłącznie dochód z wykorzystania "odpadów złomu aluminiowego w procesie produkcji".
Spółka w roku podatkowym uzyskała również przychody ze sprzedaży usług przetopu złomu tego rodzaju, sprzedaży środka trwałego oraz z odsetek bankowych. Taka konstatacja doprowadziła dodatkowo do kontrowersji między organami podatkowymi a Spółką na tle podziału kosztów na odnoszące się do przychodów będących źródłem dochodu podlegającego opodatkowaniu i pozostałe.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Spółka "A." zarzuciła organom podatkowym:
- - naruszenie art. 122 i 200 w związku z art. 136 i 145 par. 2 Ordynacji podatkowej poprzez pominięcie pełnomocnika strony ustanowionego przed WSA i dokonywanie doręczeń wyłącznie stronie,
- - wydanie bez podstawy prawnej i uzasadnienia rozstrzygnięcia w zakresie ustalania odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych,
- - naruszenie art. 17 ust. 1 pkt 28 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych i par. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 7 stycznia 1998 r. w sprawie określenia rodzajów odpadów, których wykorzystanie uprawnia do zwolnienia od podatku dochodowego oraz szczególnych zasad ustalania wartości odpadów wykorzystywanych w procesie produkcji,
- - naruszenie art. 15 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych przez uznanie, że w przypadku nieprowadzenia odrębnej ewidencji dla kosztów uzyskania przychodów ze źródła zwolnionego i opodatkowanego jedyną metodą rozliczenia kosztów jest rozliczenie proporcją,
- - naruszenie art. 187 par. 1 Ordynacji podatkowej przez nierozpatrzenie całości materiału i pominięcie okoliczności, że
- - produkt finalny działalności przetwórczej złomu zarówno własnego, jak i przetworzonego był identyczny,
- - koszty energii elektrycznej wynikały wyłącznie z działalności przetwórczej,
- - Izba Skarbowa uwzględniła bezpodstawnie koszty transportu z podziałem na działalności opodatkowaną i zwolnioną.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarga zasługiwała na uwzględnienie aczkolwiek nie były uzasadnione zarzuty przedstawione w skardze.
Decyzją z dnia 14 grudnia 2001 r. Inspektor Kontroli Skarbowej działając na podstawie art. 21 par. 1 pkt 1 i par. 3 ustawy z dnia 29 września 1997 r. Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./ określił zobowiązanie w podatku dochodowym od osób prawych za rok 1998 dla Spółki "A.".
Zgodnie z art. 70 par. 1 i 4 Ordynacji zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny.
Na rozprawie w dniu 26 października 2005 r. pełnomocnik strony skarżącej podniósł zarzut przedawnienia w odniesieniu do decyzji określającej zobowiązanie w podatku dochodowym za rok 1998. Pełnomocnik Dyrektora Izby Skarbowej w W. oświadczył, iż nie dysponował informacjami na temat tego, czy doszło do przerwania biegu przedawnienia poprzez przeprowadzenie czynności egzekucyjnych. W toku postępowania oraz w zaskarżonej decyzji z dnia 23 czerwca 2005 r. organ podatkowy nie odniósł się do kwestii przedawnienia.
Brak wyjaśnienia przez organ, czy nastąpiło przedawnienie zobowiązania podatkowego, czy też zobowiązanie to nie zostało przedawnione, w sytuacji, gdy z obliczenia wynika, że upłynęło 5 lat od powstania zobowiązania, stanowiło w ocenie Sądu naruszenie art. 122, art. 187 par. 1 i art. 210 par. 1 Ordynacji podatkowej.
Ocena postępowania przeprowadzonego z uwzględnieniem zasad wynikających ze wskazanych przepisów winna być zawarta w uzasadnieniu decyzji z wyjaśnieniem stanu faktycznego i prawnego, zgodnie z art. 210 par. 1 Ordynacji podatkowej, czego zaskarżona decyzja nie spełniała w całości. Rozważania na tle powołanych przepisów procesowych, z uwzględnieniem kwestii przedawnienia zobowiązania podatkowego, powinny znaleźć miejsce w ponownie wydanej decyzji organu podatkowego.
W skardze kasacyjnej od opisanego wyroku Dyrektor Izby Skarbowej w W. zarzucając naruszenie art. 133 par. 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, polegające na wydaniu orzeczenia bez zapoznania się z aktami sprawy, co miało wpływ na wynik sprawy, wniósł o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu skargi wskazał, iż wydając wyrok Sąd naruszył zasadę określoną w art. 133 par. 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który stanowi, iż sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy, chyba że organ nie wykonał obowiązku, o którym mowa w art. 54 par.
- 2. Akta sprawy wraz z odpowiedzią na skargę zostały sądowi przedstawione. W takiej sytuacji została spełniona przesłanka do wydania orzeczenia w oparciu o dowody w nich zgromadzone.
Wbrew twierdzeniu sądu w aktach omawianej sprawy na kartach 203-209 były dane dotyczące przerwania biegu przedawnienia. Na kartach 207-209 znajdowała się sporządzona w maju 2005 r. informacja Naczelnika Urzędu Skarbowego w M. o środkach egzekucyjnych stosowanych w przedmiotowej sprawie. To zaś świadczyło o wyjaśnieniu przez Dyrektora Izby Skarbowej w W., w stopniu niezbędnym, problemu ewentualnego przedawnienia zobowiązania podatkowego w omawianej sprawie.
Oznaczało to, iż zarzut dotyczący braku wyjaśnienia zagadnienia dotyczącego przedawnienia był zarzutem chybionym. Taka ocena zawarta w uzasadnieniu wyroku oznaczała, iż Sąd w chwili orzekania nie zapoznał się ze wszystkimi dowodami zgromadzonymi w aktach sprawy.
Wprawdzie omawiana okoliczność nie została szczegółowo opisana w uzasadnieniu decyzji, jednakże problem jako taki został wyjaśniony.
Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga kasacyjna Dyrektora Izby Skarbowej w W. zasługiwała na uwzględnienie.
Będący podstawą rozstrzygnięcia sprawy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "c" Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowił, że sąd uwzględniając skargę uchyla zaskarżoną decyzję, jeżeli stwierdzi inne - niż wskazane w art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "b" - naruszenie przepisów postępowania - jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zatem nie każde - stwierdzone w toku badania zgodności zaskarżonego aktu administracyjnego z prawem /jego legalności/ - naruszenie prawa procesowego przez organ, którego decyzja była przedmiotem skargi uprawniało sąd administracyjny do jej uchylenia.
Artykuł 70 par. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./ stanowił, że zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku.
Dla Spółki "A.", w odniesieniu do roku podatkowego 1998 termin płatności podatku dochodowego od osób prawnych, zgodnie z art. 27 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o tym podatku /Dz.U. 2000 nr 54 poz. 654 ze zm./ upływał z końcem marca 1999 r., a zobowiązanie przedawniało się z końcem roku 2004. Równocześnie jednak art. 70 par. 4 Ordynacji stanowił, że bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zakończono postępowanie egzekucyjne.
W aktach administracyjnych /podatkowych/ sprawy przedstawionych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie wraz ze skargą Spółki "A.", na podstawie których Sąd miał orzekać /art. 133 par. 1 Prawa o postępowaniu.../ o zgodności zaskarżonej decyzji z prawem, znajdowały się dowody wskazane przez Dyrektora Izby Skarbowej w W. w skardze kasacyjnej, a mianowicie:
- - pismo Naczelnika Urzędu Skarbowego w M. z 23 maja 2005 r. (...) zawierające informację o czynnościach egzekucyjnych podjętych wobec Spółki "A." w lipcu 2002 r. (...),
- - zawiadomienie o zajęciu rachunku Spółki skierowane przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w M. /organu egzekucyjnego/ do (...) Banku S.A. VIII O/W. z 28 czerwca 2002 r. z tytułu zaległości w podatku dochodowym od osób prawnych za lata 1998 i 1999 (...),
- - pokwitowanie odbioru kopii zawiadomienia o zajęciu dokonane 8 lipca 2002 r. przez Spółkę "A." - Kierownika Zakładu Andrzeja S. (...).
Wynikało z nich jednoznacznie, iż miało miejsce zastosowanie środka egzekucyjnego z równoczesnym zawiadomieniem podatnika, a zatem, że wystąpiła przesłanka skutkująca przerwaniem biegu przedawnienia, co czyniło dopuszczalnym orzekanie o prawach i obowiązkach podatkowych skarżącej Spółki po 31 grudnia 2004 r. Zatem w toku postępowania organy, wbrew stanowisku WSA, odniosły się do problemu przedawnienia.
W takiej sytuacji braki uzasadnienia skarżonej decyzji, wskazane przez WSA w wyroku, nie mogły wywrzeć żadnego wpływu na wynik sprawy podatkowej - co do prawa wydania w 2005 r. decyzji w sprawie podatku dochodowego od osób prawnych należnego od Spółki za 1998 r.
Natomiast istotny wpływ na wynik sprawy sądowoadministracyjnej /treść wyroku/ miało pominięcie przez Sąd przy ocenie zarzutu przedawnienia prawa dokonania wymiaru, zgłoszonego na rozprawie przed tym Sądem, tej części akt administracyjnych, która problem przedawnienia rozstrzygała, co przesądzało o naruszeniu /przez Sąd/ art. 133 par. 1 Prawa o postępowaniu... wypełniającym przesłankę zarzutu kasacyjnego z art. 174 pkt 2 ustawy.
Ze wskazanych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 par. 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w wyroku.