Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 16 października 2007 r., sygn. akt I SA/Po 22/07, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę R. i J. J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia 30 października 2006 r. nr (...), w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2001 r.
W skardze kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 16 października 2007 r. R. i J. J. zawarli wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 30 października 2006 r.
W uzasadnieniu tego wniosku podniesiono, że zapłata w całości zaległości podatkowej w kwocie 409.507,70 zł wraz z odsetkami spowoduje znaczną szkodę w majątku skarżących oraz trudne do odwrócenia skutki. Nie posiadają oni bowiem środków majątkowych wystarczających na pokrycie zobowiązania. Ponadto decyzją z dnia 30 października 2006 r., nr (...), Dyrektor Izby Skarbowej w P. utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w P. z dnia 17 sierpnia 2006 r., nr (...), określającą skarżącym kwotę zobowiązania podatkowego z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2000 r. w wysokości 1.294,563,00 zł, co może spowodować konieczność zapłaty zaległości podatkowej w kwocie 1.239.218,90 zł.
Wniesiono o uwzględnienie przy rozpatrywaniu tego wniosku wniosków skarżących o przyznanie prawa pomocy oraz załączonych do nich materiałów.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
Wniosek nie zasługiwało na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności rozważenia wymaga kwestia dopuszczalności rozpoznania w postępowaniu kasacyjnym wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji zaskarżonej do wojewódzkiego sądu administracyjnego.
Zgodnie z art. 61 § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. - wstrzymanie wykonania aktu lub czynności przez organ albo sąd pierwszej instancji upada w razie wydania przez sąd orzeczenia kończącego postępowanie w pierwszej instancji, a więc zarówno wyroku wydanego po rozpoznaniu skargi (uwzględniającego albo oddalającego skargę), jak i postanowień o odrzuceniu skargi albo umorzeniu postępowania sądowoadministracyjnego.
W przypadku uwzględnienia skargi sąd pierwszej instancji, na podstawie art. 152 p.p.s.a., ma obowiązek określić, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane. Rozstrzygnięcie to, które niewątpliwie ma ten sam skutek, co wstrzymanie wykonania aktu lub czynności na podstawie art. 61 § 2 i 3 p.p.s.a. traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku. Wobec powyższego należy uznać za niedopuszczalne, aby Naczelny Sąd Administracyjny przed rozpoznaniem skargi kasacyjnej wypowiadał się w postępowaniu wpadkowym w kwestii, która została już przesądzona w zaskarżonym do tego Sądu wyroku sądu pierwszej instancji.
Inaczej jest natomiast w przypadku rozstrzygnięć sądu pierwszej instancji negatywnych dla strony skarżącej np.: przy oddaleniu skargi. W takich okolicznościach brak możliwości odpowiedniego stosowania przepisów o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności pozbawiałoby skarżącego ochrony tymczasowej w toku całego postępowania kasacyjnego.
Analiza systemowa omawianych przepisów pozwala przyjąć, że regulacja zawarta w art. 152 p.p.s.a. wyłącza możliwość odpowiedniego stosowania przepisów art. 61 § 3-5 p.p.s.a. przed Naczelnym Sądem Administracyjnym na podstawie art. 193 p.p.s.a. tylko w odniesieniu do spraw, w których sąd pierwszej instancji uwzględnił skargę i wypowiedział się, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane. W pozostałych sytuacjach przepisy art. 61 § 3-5 p.p.s.a. mają przed Naczelnym Sądem Administracyjnym odpowiednie zastosowanie.
W rozpoznawanej sprawie Sąd pierwszej instancji oddalił skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, a zatem dopuszczalne jest rozpatrzenie przez Naczelny Sąd Administracyjny wniosku o wstrzymanie wykonania tej decyzji.
Przyznanie stronie skarżącej na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi odstępstwo od ogólnej reguły wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Z tego względu sąd przy rozstrzyganiu wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności powinien kierować się jedynie przesłankami wyczerpująco określonymi w art. 61 § 3 p.p.s.a., który stanowi, że sąd może na wniosek strony wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przy czym to na stronie ciąży obowiązek wykazania we wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Uzasadnienie tego wniosku powinno wskazywać konkretne zdarzenia, na podstawie których sąd będzie mógł wywieść, że wstrzymanie wykonania danego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do skarżącego. Nie wystarczy zatem samo powtórzenie treści przepisu zawartego w art. 61 § 3 p.p.s.a.
Należy zaznaczyć, że orzeczenie dotyczące wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji ma charakter fakultatywny, a więc sąd może, lecz nie musi wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu lub czynności, nawet w przypadku, gdy występują w sprawie przesłanki, od zaistnienia których ustawodawca uzależnia wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący nie uprawdopodobnili, iż wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia im znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. W szczególności nie wykazali okoliczności uzasadniających możliwość poniesienia znacznej szkody w ich majątku.
Analiza informacji zawartych we wnioskach o przyznanie prawa pomocy oraz załączonych do nich dokumentów, w szczególności deklaracji podatkowych wynika, że skarżący nie posiadają żadnego źródła dochodu – są na utrzymani rodziców oraz nie posiadają żadnego majątku poza nieruchomością przy ul. S. w O., która jest obciążona hipoteką przymusową.
Z uwagi na powyższe, wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 30 października 2006 r. nie może narazić strony skarżącej na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Z uwagi na powyższe okoliczności Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 61 § 3 i 5 w związku z art. 193 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.