Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 7 maja 2014 r. sygn. akt III SA/Wa 2858/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę M.P. (dalej jako "Skarżąca") na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 5 września 2013 r., którą organ utrzymał w mocy własną decyzję z dnia 29 stycznia 2013 r. nr [...] o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. – [...] z dnia 16 listopada 2011 r., nr [...] w sprawie odpowiedzialności Skarżącej jako członka zarządu spółki za zaległości podatkowe tej spółki.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła Skarżąca, działając przez swojego pełnomocnika, zaskarżając wyrok w całości i zarzucając mu na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, z późn. zm.) - powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", naruszenie przepisów postępowania. W treści tego środka zaskarżenia Skarżąca wniosła, na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a., o wstrzymanie wykonania decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. – [...] z dnia 16 listopada 2011 r. nr [...] orzekającej o odpowiedzialności Skarżącej za zobowiązania spółki, od której Skarżąca nie wniosła odwołania, zatem stała się ona decyzją ostateczną w administracyjnym toku instancji.
W uzasadnieniu podniosła, że wniosek jest tym bardziej uzasadniany, że z uzasadnienia zaskarżonego rozstrzygnięcia wynika, że decyzja w ogóle nie powinna być wykonywana, skoro stanowi decyzję de iura nieistniejącą. Zatem w tym stanie rzeczy wniosek o wstrzymanie decyzji jest uzasadniony w świetle przesłanek z art. 193 w zw. z art. 61 § 3 P.p.s.a., a dalsze wykonywanie decyzji nieistniejącej stanowi niewątpliwie przekroczenie uprawnień przez wierzyciela prowadzącego egzekucję administracyjną, podpadając pod art. 231 K.k. i taki stan rzeczy winien być niezwłocznie wyeliminowany.
Dalej Skarżąca wskazała, że jedynym źródłem utrzymania jest jej wynagrodzenie otrzymywane za pracę w wysokości około 6 000 zł brutto miesięcznie oraz że nie posiada oszczędności ani majątku. Na podstawie decyzji prowadzona jest egzekucja administracyjna z ww. wynagrodzenia, a Skarżąca otrzymuje miesięcznie kwotę około 2 000 zł. (zaświadczenie o zarobkach, k. - 90). Skarżąca wychowuje samotnie 3 letniego syna, a ojciec dziecka nie ma majątku, ani stałego źródła utrzymania i nie łoży regularnie na dziecko. Syn Skarżącej ma wadę serca i potrzebuje stałego leczenia oraz wzmożonej troski (zaświadczenie lekarskie, k. - 89). Dziecko cierpi też na dolegliwości płucne, przez co zlecane są dłuższe wjazdy nad morze i w góry. W rezultacie prowadzona egzekucja z wynagrodzenia uderza w podstawy jej egzystencji i zmusza do życia Skarżącą i syna na poziomie istotnie niższym niż jej możliwości zarobkowe.
W konsekwencji, Skarżąca nie może zakupić dla dziecka lepszego jedzenia i lekarstwa, co byłoby możliwe, gdyby otrzymywała całe wynagrodzenie. Szkody, które w skutek istotnego obniżenia standardu życia ponosi Skarżąca, nie da się powetować, bowiem niedostatki finansowe wynikające z kontynuowania egzekucji odbijają się negatywnie na jej dziecku, czego w przyszłości, z przyczyn rozwojowych, nie będzie można nadrobić. Słabsze żywienie i rozwój dziecka na obecnym etapie nie możne zostać w pełni skompensowane, np. lepszym żywieniem za 2 - 3 lata.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Wniosek zasługuje na uwzględnienie.
Kompetencja Naczelnego Sądu Administracyjnego do wstrzymania wykonania aktu lub czynności została uregulowana w art. 61 § 3 w związku z art. 193 P.p.s.a. Strona może więc wnioskować do Sądu o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu również w momencie wnoszenia skargi kasacyjnej, czemu odpowiada kompetencja Naczelnego Sądu Administracyjnego do wstrzymania (na wniosek) wykonania zaskarżonej decyzji, w razie oddalenia skargi i wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Sądu pierwszej instancji, oddalającego skargę.
Sąd może na wniosek strony wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli w wyniku jego wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (art. 61 § 3 P.p.s.a.). Przesłanki w postaci wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków należy wiązać z sytuacją, która może powstać, gdy zaskarżony do sądu akt administracyjny zostanie wykonany, a następnie na skutek uwzględnienia skargi akt ten zostanie wzruszony. Wniosek taki jest jednym ze środków procesowych dla obrony interesów wnoszącego skargę.
W pierwszej kolejności należy odnieść się do dopuszczalności wstrzymania wykonania wskazanej we wniosku decyzji. Przepis art. 61 § 3 P.p.s.a. rozszerza możliwość wstrzymania zaskarżonych aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Kluczowe dla zakresu stosowania art. 61 § 3 P.p.s.a. będzie mieć zatem znaczenie, jakie przyjmie się dla pojęcia "sprawy", w granicach której sąd może wstrzymać wykonanie aktu bądź czynności. Należy przyjąć, że ustawodawca odsyła do sprawy w jej znaczeniu materialnoprawnym i jej tożsamość wyznaczają elementy wyznaczające tożsamość skonkretyzowanego w decyzji administracyjnej stosunku prawnego, a więc identyczność podmiotów, identyczność przedmiotu tego stosunku oraz identyczność obu jego podstaw - prawnej i faktycznej. Tak szerokie rozumienie sprawy administracyjnej umożliwia, w ocenie Sądu rozpoznającego niniejszy wniosek, wstrzymanie wykonania rozstrzygnięcia wydanego w trybie zwykłym, w przypadku wniesienia skargi dotyczącej aktu wydanego w trybie nadzwyczajnym, tak jak to ma miejsce w sprawie w trybie stwierdzenia nieważności (postanowienie NSA z dnia 14 czerwca 2011 r. sygn. akt I OSK 1064/11).
Oceniając argumenty podniesione we wniosku należy stwierdzić, że zasługują one na uwzględnienie. Niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków oznacza, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu.
W niniejszej sprawie przedmiotem ostatecznej decyzji objętej wnioskiem jest orzeczenie o odpowiedzialności solidarnej Skarżącej ze spółką z tytułu podatku od towarów i usług oraz pobranych a nie wpłaconych zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych od wynagrodzeń wypłaconych z tytułu świadczonej pracy.
Analiza powołanych przez Skarżącą we wniosku okoliczności daje podstawy do stwierdzenia, że w sprawie zachodzą przesłanki określone w art. 61 § 3 P.p.s.a., umożliwiające wstrzymanie wykonania decyzji. We wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji Skarżąca zwróciła uwagę na swoją sytuację materialną. Skarżąca uzyskuje wynagrodzenie z tytułu pracy w wysokości 6 550,62 zł brutto, które, co wynika z zaświadczenia o zarobkach, jest obciążone z tytułów wykonawczych Naczelnika Urzędu Skarbowego w wysokości 50% ww. kwoty wynagrodzenia. Z oświadczenia wynika, że Skarżąca prowadzi gospodarstwo samodzielnie, samotnie wychowując 3 letniego syna, bowiem ojciec dziecka nie majątku, ani stałego źródła utrzymania i nie łoży regularnie na dziecko. Syn Skarżącej ma wadę serca i potrzebuje stałego leczenia oraz wzmożonej troski (zaświadczenie lekarskie, k.-89). Szkody, którą może ponieść Skarżąca, a przede wszystkim jej syn, nie da się powetować, bowiem niedostatki finansowe wynikające z kontynuowania egzekucji mogą odbić się negatywnie na jej dziecku, czego w przyszłości, z przyczyn rozwojowych nie będzie można nadrobić.
W ocenie Sądu odwoławczego Skarżąca skutecznie uprawdopodobniła, że wstrzymanie wykonania decyzji jest uzasadnione, bowiem wskazała okoliczności świadczące, że zachodzi niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków związanych ze zdrowiem wychowywanego 3 letniego syna, a przedstawiona argumentacja oraz dokumenty załączone do wniosków, w ocenie Sądu, są wystarczające, aby zastosować ochronę tymczasową w postaci wstrzymania wykonania przedmiotowej decyzji.
Z powyższych względów, na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 193 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.