Uzasadnienie
W dniu 6 grudnia 2007 r. P. G. wniósł skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 5 października 2007 r., sygn. akt I SA/Op 141/07 oddalającego skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w O. w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2002 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów.
Następnie w dniu 22 stycznia 2008 r. skarżący przesłał wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w całości. W uzasadnieniu zgłoszonego żądania P. G. argumentował, że wykonanie ciążącego na nim zobowiązania podatkowego stworzyłoby niebezpieczeństwo spowodowania większej niż przeciętnie szkody ze względu na szczególnie trudną sytuację majątkową i rodzinną strony.
Skarżący wyjaśnił, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną (bezrobotna), córką i synem. Poza domem o powierzchni 180 m², nie posiada jakiegokolwiek innego majątku. Jedynym źródłem utrzymania czteroosobowej rodziny są niewysokie i niestabilne dochody uzyskiwane z rozpoczętej we wrześniu 2007 r. działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącego (w pierwszym miesiącu działalności dochody wyniosły 1.500 zł, w kolejnym miesiącu nie osiągnięto dochodu). Oprócz kosztów bieżącego utrzymania, P. G. ponosi również wydatki związane z leczeniem osiemnastoletniej córki chorej na nowotwór tarczycy, co potwierdza dokumentacja lekarska przedłożona do wniosku o przyznanie prawa pomocy (patrz: akta o sygn. I SA/Op 139/07).
Skarżący podkreślił, że w świetle powyższych okoliczności wykonanie zaskarżonej decyzji może spowodować drastyczne pogorszenie aktualnie ciężkiej sytuacji majątkowej rodziny, a w konsekwencji stwarzać niebezpieczeństwo dla życia i zdrowia córki.
We wniosku wskazano również, że kwota zobowiązania podatkowego została zabezpieczona hipoteką przymusową na nieruchomości podatnika.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Wniosek zasługuje na uwzględnienie.
W myśl art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), który znajduje odpowiednie zastosowanie w postępowaniu kasacyjnym (por. art. 193 powołanej ustawy), sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Na gruncie rozpatrywanej sprawy podkreślenia wymaga, że przesłanki skorzystania z opisanej wyżej instytucji tymczasowej ochrony sądowej nie są tożsame z przesłankami warunkującymi przyznanie prawa pomocy. W konsekwencji zwolnienie strony od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych nie uzasadnia jeszcze konieczności wstrzymania wykonania kwestionowanego aktu. Niezbędne jest bowiem wykazanie, że wykonanie obowiązku nałożonego decyzją administracyjną, z uwagi na trudną sytuację materialną strony, stworzy ryzyko wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, okoliczności przedstawione przez skarżącego dają podstawę do wstrzymania wykonania decyzji organu odwoławczego.
Zawarte we wniosku oświadczenie P. G. wskazuje na jego ciężką sytuację majątkową i osobistą. Skarżący wyjaśnił, że uzyskiwane przez niego dochody z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej wystarczają jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb czteroosobowej rodziny. Twierdzenia strony pokrywają się z wnioskami wojewódzkiego sądu administracyjnego, który dokonywał szczegółowej analizy kondycji finansowej skarżącego w ramach postępowania w przedmiocie prawa pomocy.
Uwzględniając sytuację materialną strony, jak również fakt zabezpieczenia roszczeń Skarbu Państwa w formie hipoteki przymusowej, Naczelny Sąd Administracyjny za okoliczność decydującą o zasadności żądania uznał konieczność zapewnienia należytej opieki nad cierpiącą na nowotwór tarczycy córką. Należy bowiem podzielić stanowisko skarżącego, że realizacja zobowiązania podatkowego może znacząco utrudnić, a nawet uniemożliwić finansowanie długotrwałego i kosztownego leczenia, stwarzając tym samym zagrożenie dla zdrowia dziecka. W związku z tym Sąd doszedł do przekonania, że w rozpatrywanym przypadku zostały spełnione obie przesłanki wymienione w art. 61 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 193 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.