Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie (dalej powoływany jako: WSA) postanowieniem z dnia 20 września 2006 r., sygn. akt I SAB/Sz 3/05 na rozprawie odrzucił skargę Z. P., na bezczynność Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. w przedmiocie dokonania korekty nienależnego z mocy ustawy podatku dochodowego od osób fizycznych za 1992 r., potrąconego w formie zaliczek. Podstawą prawną powyższego orzeczenia WSA był art. 58 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a.
Z ustaleń stanu faktycznego podanego w zaskarżonym postanowieniu wynika, że w piśmie z dnia 11 marca 2002 r. Z. P. złożył zażalenie do Izby Skarbowej w S. na bezczynność Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w K., w przedmiocie jego wniosku o zwrot nienależnie, jego zdaniem, pobranych zaliczek na poczet podatku dochodowego od osób fizycznych za 1992 r. Żalący się wskazał, że pismem poleconym z 27 kwietnia 1993 r. złożył zeznanie na druku PIT 30 i od tej daty urząd tkwi w bezczynności.
Dyrektor Izby Skarbowej w K. pismem z dnia 10 kwietnia 2002 r. podtrzymał swoje stanowisko zawarte w piśmie z dnia 28 kwietnia 2000 r. a dotyczące skargi Z. P. z 4 kwietnia 2000 r., co do bezczynności organu w przedmiocie zwrotu, jego zdaniem, nienależnego podatku dochodowego od osób fizycznych. Stanowisko organu doręczono, jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru, Z. P. w trybie doręczenia zastępczego - pierwsze awizo dnia 11 kwietnia 2002 r. i powtórne awizo 22 kwietnia 2002 r.
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie Z. P. wniósł skargę z 22 kwietnia 2005 r. na bezczynność Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w K., którą to skargę Naczelnik przekazał 17 maja 2005 r. do Dyrektora Izby Skarbowej.
W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia WSA wskazywał, że zgodnie z art. 53 § 1 p.p.s.a., skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Z akt sprawy i potwierdzonych przez skarżącego na rozprawie okoliczności wynika, że skarżący złożył zażalenie na bezczynność Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w K. 11 marca 2002 r., a odpowiedź Dyrektora Izby Skarbowej nosi datę 10 kwietnia 2002 r. i skutecznie doręczona została z upływem 24 kwietnia 2002 r. Pismo zaś zawierające skargę na bezczynność Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. do WSA w Szczecinie nosi datę 22 kwietnia 2005 r. W tej sytuacji, w ocenie WSA, skarga wniesiona została z uchybieniem trzydziestodniowego terminu, co zgodnie z treścią art. 58 § 1 p.p.s.a., czyni zasadnym jej odrzucenie.
W skardze kasacyjnej Z. P. (reprezentowany przez radcę prawnego F. P.) zaskarżył w całości przedmiotowe postanowienie, któremu zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
- - art. 2, art. 32 ust. 1-2, art. 45 ust.1, art. 77 ust. 2, art. 91 ust. 1, art. 175 ust. 1, art. 184, art. 217 w związku z art. 7, art. 8 ust. 2, art. 87 ust. 1 ustawy z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483), dalej jako Konstytucja RP, w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy przez odmowę i zaniechanie zastosowania, uwzględnienia, nieprzestrzeganie, nierespektowanie przez naruszenie zasady demokratycznego państwa prawnego i pozbawienie skarżącego prawa do sądu administracyjnego, prawa i wolności do sądowej ochrony prawnej: naruszonego prawa, porządku prawnego, pewności prawnej, bezpieczeństwa obrotu prawnego, praw człowieka skarżącego przed stosowaniem wymuszającej samowoli podatkowej i administracyjnej bez podstawy prawnej i nierówne traktowanie skarżącego wobec prawa stosując dyskryminację społeczną, pozbawienie skarżącego prawa i wolności do rzetelnego jawnego rozpatrzenia sprawy administracyjnej przez bezstronny i niezawisły sąd administracyjny, z pozbawieniem skarżącego prawa do możności dochodzenia swych praw i ochrony prawnej przed sądem administracyjnym naruszone przez odmowę i zaniechanie dokonania kontroli sądowej działalności wykonywania administracji publicznej w zgodności z prawem i odmowę sprawowania wymiaru sprawiedliwości poprzez sądową kontrolę działalności administracji publicznej państwowej w zgodności z prawem;
- - art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych (Dz. U. z 1993 r., Nr 108, poz. 486 z późn. zm.), dalej jako u.z.p., i art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 129, art. 330 w zw. z art. 81, art. 165 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 1997 r., Nr 137, poz. 926 z późn. zm.), zwanej dalej o.p., w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy przez odmowę i zaniechanie uwzględnienia, że zwrot w związku z dokonaną korektą deklaracji podatkowej na PIT 30 za 1992 r., wniesioną i złożoną w urzędzie skarżącego, nienależnie potrąconych i poza stosunkiem prawnomaterialnym, poza stosunkiem prawnopodatkowym uiszczonych przez osoby trzecie zaliczek na poczet nienależnego z mocy ustawy podatku dochodowego od osób fizycznych powinien być dokonany decyzją na podstawie przepisów prawa o zobowiązaniach podatkowych;
- - art. 53 § 1, art. 58 § 1, art. 3 § 1, § 2, art. 10, art. 134 § 1, § 2, art. 149 p.p.s.a., w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy przez błędne i niewłaściwe zastosowanie, nadinterpretację, poprzez błędne przyjęcie i uznanie, że skarżący skargę wniósł z przekroczeniem terminu, podczas gdy Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. żadnego rozstrzygnięcia w sprawie nie dokonał do 2006 r. włącznie zwrotu nienależnie uiszczonych i potrąconych z urzędu, zaocznie, bez podstawy prawnej zaliczek na poczet nienależnego z mocy ustawy podatku dochodowego od osób fizycznych poza stosunkiem materialnoprawnym i poza stosunkiem prawnopodatkowym.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej szeroko motywowano naruszenie powyższych regulacji prawnych. Wskazywano w szczególności, że zarówno Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w K., jak również jego poprzednik pozostają w 16-letniej bezczynności, gdyż skarżący nie zna żadnego rozstrzygnięcia w sprawie (nikt mu go nie wydał i nie doręczył do jego rąk). Podkreślano brak powołania się przez WSA "na żaden upływ terminu do wniesienia skargi na bezczynność" oraz że "żadne uchybienie terminu do wniesienia takiej skargi administracyjnej na bezczynność nie zaszło".
Powołując się na powyższe podstawy oraz między innymi na art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do merytorycznego rozpoznania innemu równorzędnemu Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż nie ma usprawiedliwionych podstaw.
W postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skarga kasacyjna ma charakter szczególnie sformalizowanego środka odwoławczego. W myśl art. 176 p.p.s.a., skarga kasacyjna powinna między innymi zawierać przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Unormowania art. 174 p.p.s.a. wskazują, iż skargę kasacyjną można oprzeć na: naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) albo naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). Naruszenie prawa materialnego może polegać na błędnej jego wykładni lub niewłaściwym zastosowaniu. Błędna wykładnia to mylne zrozumienie treści przepisu. Naruszenie prawa przez niewłaściwe zastosowanie to tzw. błąd subsumcji, czyli wadliwe uznanie, że ustalony w sprawie stan faktyczny odpowiada hipotezie określonej normy prawnej (zob. B. Gruszczyński w: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Komentarz, Warszawa 2006, s. 378.). Z kolei zarzucając wyrokowi naruszenie przepisów postępowania, należy podać przepisy prawa procesowego sądowoadministracyjnego oraz wywieść, iż naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W tym przypadku również należy powiązać naruszenie przepisów postępowania przed organami podatkowymi, z odpowiednimi przepisami regulującymi postępowanie przed sądem administracyjnym (tak w wyroku NSA z 22.11.2007 r., I FSK 1464/06, nie publikowany).
W orzecznictwie sądowym podkreśla się, iż dopełnienie wymogu wskazania podstaw skargi kasacyjnej zakreślonych w powołanym przepisie art. 174 p.p.s.a. jest konieczne, ponieważ wyznacza granice skargi kasacyjnej, którymi jest związany Naczelny Sąd Administracyjny (art. 183 § 1 p.p.s.a.). Wyjątkiem są tu jedynie przesłanki nieważności postępowania, które Sąd bierze pod rozwagę z urzędu. Przed przystąpieniem do oceny zarzutów skargi kasacyjnej zbadano, czy nie zaistniała którakolwiek z przesłanek nieważności określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w przedmiotowej sprawie nie wystąpiła żadna z przyczyn nieważności, wskazywana w przywoływanym unormowaniu.
W rozpatrywanej sprawie w podstawie skargi kasacyjnej powołano się między innymi na "naruszenie art. 53 § 1, art. 58 § 1, art. 3 § 1, § 2, art. 10, art. 134 § 1, § 2, art. 149 p.p.s.a., w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy przez błędne i niewłaściwe zastosowanie (...)". Przedmiotem zaś rozpatrywanej przez WSA sprawy było odrzucenie skargi Z. P., na bezczynność Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. w zakresie dokonania korekty nienależnego z mocy ustawy podatku dochodowego od osób fizycznych za 1992 r., potrąconego w formie zaliczek, z powodu znacznego przekroczenia terminu do jej wniesienia.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zasadnie w niniejszej sprawie WSA wskazywał, że zgodnie z art. 53 § 1 p.p.s.a., skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Ponieważ skarżący skutecznie nie podważył przyjętego przez WSA stanu faktycznego sprawy, należy przyjąć, że pozostaje on bezsporny oraz stanowi podstawę do orzekania przez Sąd II instancji. W tej sytuacji nie ma podstaw do kwestionowania złożenia przez skarżącego zażalenia na bezczynność Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w K. w dniu 11 marca 2002 r., sporządzenia odpowiedzi w tej kwestii przez Dyrektora Izby Skarbowej w dniu 10 kwietnia 2002 r., jak również jej skutecznego doręczenia z upływem 24 kwietnia 2002 r. (ostatni dzień upływu drugiego okresu tzw. awizo). Nie budzi także wątpliwości okoliczność, że pismo Z. P. będące skargą na bezczynność Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. do WSA w Szczecinie noszące datę 22 kwietnia 2005 r., zostało wniesione do WSA w Szczecinie po 3-letnim okresie.
Powyższe, z uwagi na uchybienie trzydziestodniowego terminu do wniesienia skargi Z. P. na bezczynność Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. w opisanym przedmiocie, zgodnie z treścią art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. w związku z art. 53 § 1 p.p.s.a., czyniło zasadnym jej odrzucenie przez WSA.
Odnosząc się do zawartego w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia art. 3 § 1, § 2, art. 10, art. 134 § 1, § 2, art. 149 p.p.s.a., w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy przez błędne i niewłaściwe zastosowanie (...), Naczelny Sąd Administracyjny pragnie zauważyć, że zarówno w petitum pisma, jak również w jego dalszej treści w ogóle nie uzasadniono, na czym polegało naruszenie unormowań zawartych w tych jednostkach redakcyjnych p.p.s.a.
Skarżący nie umotywował również, w jaki sposób WSA dokonał naruszenia przepisów prawa materialnego, tj.: art. 2, art. 32 ust. 1-2, art. 45 ust.1, art. 77 ust. 2, art. 91 ust. 1, art. 175 ust. 1, art. 184, art. 217 w związku z art. 7, art. 8 ust. 2, art. 87 ust. 1 Konstytucji RP. W orzecznictwie sądowym wskazuje się mianowicie na nieskuteczność skargi kasacyjnej, jeżeli należycie jej nie uzasadniono, zwłaszcza w kontekście jaki wpływ to naruszenie miało na wynik sprawy (zob. wyrok NSA z 6 lutego 2006 r., sygn. akt I FSK 439/05, opublikowany w: ONSA i WSA z 2007 r., Nr 1 (16), poz. 13.).
Za zupełnie nie trafne należy uznać zarzuty naruszenia przepisów prawa zawartych w art. 29 ust. 1 u.z.p. i art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 129, art. 330 o.p. w zw. z art. 81, art. 165 § 1 o.p. Należy bowiem zwrócić uwagę, że powyższe regulacje prawne nie stanowiły podstawy skarżonego orzeczenia WSA. Jednocześnie skarżący nie wykazał konieczności uwzględnienia tych przepisów przy wydawaniu przez WSA zaskarżonego postanowienia.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że skarga kasacyjna, oprócz niskiego merytorycznie jej poziomu, nie zawiera uzasadnionych podstaw skutkujących uchyleniem zaskarżonego postanowienia.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.