Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnegoz 31 marca 2016 r., sygn. akt II FSK 327/14

Uzasadnienie

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 18 września 2013 r., sygn. akt I SA/Lu 607/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie (dalej: "WSA") oddalił skargę "G." T. spółka jawna w C. (dalej: "Spółka", bądź "Skarżąca") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białej Podlaskiej (dalej: "SKO") z dnia 19 kwietnia 2013 r. w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2012 r. Podstawą prawną powyższego orzeczenia był art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270, ze zm., dalej: "p.p.s.a.").

Z uzasadnienia wyroku WSA wynika, że Skarżąca jest właścicielem nieruchomości położonych w D. m. in. działek 65/5 i 65/6 o łącznej powierzchni 0,530 ha oznaczonych w ewidencji gruntów jako tereny zabudowane (Bi).

W złożonej deklaracji na podatek od nieruchomości na 2012 r. skarżąca wykazała grunty o pow. 1.650 m2. zlokalizowane na tych działkach, jako związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, a pozostałą cześć gruntów o pow. 3650 m2. jako grunty pozostałe i zadeklarowała podatek w kwocie 8.412,30 zł.

W dniu 8.02.2012 r. Skarżąca złożyła do Urzędu Gminy pismo wyjaśniające, że grunty wykazane jako pozostałe nigdy nie były zajęte na prowadzoną przez Spółkę działalność gospodarczą (stacja paliw). Wyjaśniła, że są to grunty stanowiące gospodarstwo rolne i tak są aktualnie wykorzystywane. Spółka powoła się na wyrok WSA w Lublinie o sygn. akt I SA/Lu 327/07 uzasadniając, że grunt zajęty na prowadzenie działalności gospodarczej, to grunt (bez względu na jego sklasyfikowanie), na którym przedsiębiorca faktycznie prowadzi działalność gospodarczą, na którym rzeczywiście wykonuje czynności wchodzące w skład i zakres prowadzonej działalności gospodarczej. W ocenie Spółki, sam fakt posiadania nieruchomości przez przedsiębiorcę nie oznacza automatycznie, że grunt ten jest związany z prowadzoną działalnością gospodarczą, gdyż decydujące jest faktyczne jego wykorzystywanie.

Pismem z dnia 22.08.2012 r. Wójt Gminy D. wezwał Spółkę do złożenia korekty deklaracji na podatek od nieruchomości na 2012 r., poprzez wykazanie w deklaracji powierzchni 0,5300 ha gruntów, jako związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej.

W odpowiedzi na wezwanie, Spółka wyjaśniła, że grunty wykazane w deklaracji podatkowej, jako grunty pozostałe, nie mogą być zajęte na prowadzoną przez Spółkę działalnością gospodarczą ze względów technicznych, o jakich mowa w art. 1 a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2010 r. Nr 95, poz. 613 ze zm. – dalej: "u.p.o.l."), bo obiekty stacji paliw prowadzonej przez Spółkę oraz zlokalizowana na sąsiednich gruntach linia energetyczna wykluczają lokalizacje innych obiektów użyteczności publicznej na tych gruntach. Spółka odwołała się do regulacji Rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 21.11.2005 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać bazy i stacje paliw płynnych, rurociągi przesyłowe dalekosiężne służące do transportu ropy naftowej i produktów naftowych, a także innych przepisów prawa określających odległości usytuowania budynków od linii energetycznych.

Postanowieniem z dnia 25.10.2012 r. Wójt Gminy D. wszczął postępowanie w sprawie podatku od nieruchomości za 2012 r. i decyzją z dnia 10.01.2013 r. określił Spółce zobowiązanie w tym podatku na kwotę 10.346,80 zł. Zdaniem organu podatkowego nie ma możliwości objęcia wskazanych przez Spółkę gruntów względami technicznymi, a także nie ma znaczenia, że są one częściowo wykorzystywane do prowadzenia działalności rolniczej, ponieważ cała powierzchnia gruntów (stanowiących własność Spółki) sklasyfikowana jest w ewidencji gruntów jako Bi - tereny zabudowane i podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości według stawek podatkowych dla gruntów związanych z prowadzeniem działalności będących w posiadaniu przedsiębiorcy.

Po rozpoznaniu odwołania Skarżącej SKO decyzją z dnia 19 kwietnia 2013 r. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu SKO wskazało, że z wypisu z rejestru gruntów wynika, że Skarżąca jest właścicielem działki nr 65/3 o powierzchni 1247,90 ha sklasyfikowanej jako grunty orne, lasy, rowy - RIVa, LsIV, W oraz działek Nr 65/5 i 65/6 o łącznej powierzchni 0,5300 ha sklasyfikowanych jako Bi - inne tereny zabudowane. Organ odwoławczy wyjaśnił, że przedmiotem opodatkowania są wszystkie nieruchomości, które są w posiadaniu Spółki, niezależnie od tego, czy są one w całości faktycznie wykorzystywane (zajęte) dla celów prowadzonej działalności gospodarczej, a wyłączenie z zakresu opodatkowania przedmiotów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej ze względów technicznych dotyczy sytuacji, gdy przedmiot ten nie jest i - jednocześnie - nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej ze względu na zdarzenie niezależne od podatnika.

Nawet przejściowe niewykorzystywanie przez podmiot gospodarczy nieruchomości lub jej części służącej do wykonywania działalności gospodarczej nie daje zatem podstaw do tego by do wymiaru podatku od nieruchomości nie miały zastosowania stawki przewidziane dla nieruchomości związanych z działalnością gospodarczą. Nieruchomość taka, mimo częściowego niewykorzystywania, z różnych przyczyn, nie przestaje być nieruchomością związaną z prowadzoną przez dany podmiot działalnością gospodarczą, ponieważ chodzi tu o związek w szerokim tego słowa znaczeniu.

W skardze do WSA Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. Nie wskazując naruszenia konkretnych przepisów prawa argumentowała, że wyłączenie z jakiejkolwiek działalności gospodarczej, części działki nr 65/5 uzasadniają okoliczności takie jak:

1. a) posadowienie napowietrznej zabudowanej linii elektroenergetycznej na granicy działki 65/5, 65/3 na całej długości z działką nr 66/2 o przesyle prądu powyżej 1 kW,
2. b) brak zgodny Wójta Gminy na wykorzystanie spornego terenu na cele budowlane i określenie odległości od zabudowy na 10 m na całej długości działki licząc od działki nr 896 przeznaczonej na drogę wojewódzką P., co znajduje odzwierciedlenie w każdej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu działek nr 65/3 i 65/5.

W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu wyroku WSA wskazał, że stanowisko Spółki nie znajduje uzasadnienia w przepisach prawa.

W rozpatrywanej sprawie nie budzi wątpliwości fakt, że strona prowadzi działalność gospodarczą. Zgodnie z art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, to grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą. Tym samym WSA w pełni stanowisko organów podatkowych, że dla przyjęcia związku nieruchomości z prowadzeniem działalności gospodarczej (opodatkowania według wyższych stawek), wystarczy sam fakt ich posiadania przez przedsiębiorcę i nie ma znaczenia okoliczność, czy w danym momencie owe grunty, budynki czy budowle są wykorzystywane do działalności gospodarczej.

Tym samym pojęcie gruntów "związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej" jest pojęciem szerszym od "zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej" i obejmuje także pośrednie związanie gruntu z działalnością gospodarczą.

W ocenie WSA nie znajduje również uzasadnienia podniesiona przez Skarżącą okoliczność braku możliwości wykorzystania części gruntów działek 65/6 i 65/6 wykazanych w deklaracji jako grunty pozostałe na cele działalności gospodarczej ze względów technicznych. Zwrot ten wskazuje nie tylko na stan obecny danego przedmiotu opodatkowania, ale także na ulokowane w przyszłości, możliwości jego wykorzystywania. Pojęcie "względów technicznych" dotyczy tylko takich okoliczności faktycznych, które są niezależne od woli przedsiębiorcy, a dotyczą samej nieruchomości i jej stanu technicznego.

W skardze kasacyjnej wywiedzionej od powyższego orzeczenia Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła:

1. I. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
2. - art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., poprzez jego błędną wykładnię i w konsekwencji uznanie, że sam fakt posiadania przez Spółkę nieruchomości skutkuje tym, że sporne grunty będące przedmiotem opodatkowania są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej;
3. - art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., poprzez jego błędną wykładnię i w konsekwencji, poprzez bezpodstawne uznanie, że sporne grunty stanowią przedmiot opodatkowania związany z prowadzeniem działalności gospodarczej podczas, gdy grunty te nie są i nie mogą być wykorzystywane do tej działalności, ze względów technicznych.
4. II. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to: art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 136 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. Nr 30, poz. 168 ze zm., dalej: "k.p.a.") w zw. z art. 122, art. 180 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012 r., poz. 749, dalej: "o.p."), poprzez pominięcie zasad, którymi przy załatwianiu sprawy i wydaniu każdego orzeczenia powinien kierować się organ administracji, a mianowicie uwzględniania interesu społecznego oraz słusznego interesu obywateli, jak również zaniechania przez organ administracji publicznej podjęcia kroków zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i nierozważenie całokształtu materiału dowodowego oraz nienależytą jego ocenę, w szczególności nie podjęcie przez organy podatkowe wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej zostały uszczegółowione powyższe zarzuty.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do treści art. 174 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na: naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) albo naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2).

Dopełnienie wymogu wskazania podstaw skargi kasacyjnej zakreślonych w powołanym przepisie art. 174 p.p.s.a. jest konieczne, ponieważ wyznacza granice skargi kasacyjnej, którymi jest związany Naczelny Sąd Administracyjny (art. 183 § 1 p.p.s.a.). Wyjątkiem są tu jedynie przesłanki nieważności postępowania, które Sąd bierze pod rozwagę z urzędu. Przed przystąpieniem do oceny zarzutów skargi kasacyjnej zbadano, czy nie zaistniała którakolwiek z przesłanek nieważności określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w przedmiotowej sprawie nie wystąpiła żadna z przyczyn nieważności, wskazywana w przywoływanym unormowaniu. Jednocześnie wskazuje się na podstawie art. 184 in fine p.p.s.a., że zaskarżone uzasadnienie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu.

Naczelny Sąd Administracyjny za nietrafne uznaje zarzuty naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to: art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 136 k.p.a. w zw. z art. 122, art. 180 o.p., poprzez pominięcie zasad, którymi przy załatwianiu sprawy i wydaniu każdego orzeczenia powinien kierować się organ administracji, a mianowicie uwzględniania interesu społecznego oraz słusznego interesu obywateli, jak również zaniechania przez organ administracji publicznej podjęcia kroków zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i nierozważenie całokształtu materiału dowodowego oraz nienależytą jego ocenę, w szczególności nie podjęcie przez organy podatkowe wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym.

Po pierwsze WSA nie mógł naruszyć przepisów art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 136 k.p.a., gdyż w ogóle unormowania te nie były przedmiotem ich oceny. W rozpatrywanej sprawie zarówno organy podatkowe, jak również WSA stosowały wyłącznie regulacje o.p., a nie k.p.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie może odnieść się do zarzutu naruszenia przepisów art. 122, art. 180 o.p., gdyż w uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor nie wyjaśnił na czym konkretnie miałoby polegać nie podjęcie przez organy podatkowe wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym.

Naczelny Sąd Administracyjny za chybione uznaje także zarzuty naruszenia przepisów art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., poprzez ich błędną wykładnię i w konsekwencji uznanie, że sam fakt posiadania przez Spółkę nieruchomości skutkuje tym, że sporne grunty będące przedmiotem opodatkowania są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Z wypisu z rejestru gruntów wynika bowiem, że "G." T. spółka jawna jest właścicielem działki nr 65/3 o powierzchni 1247,90 ha sklasyfikowanej jako grunty orne, lasy, rowy - RIVa, LsIV, W oraz działek Nr 65/5 i 65/6 o łącznej powierzchni 0,5300 ha sklasyfikowanych jako Bi - inne tereny zabudowane.

Tym samym właściwie ocenił WSA w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że prawidłowo organ I instancji przyjął, ustalając przedmiot opodatkowania, że dane wynikające z ewidencji gruntów, stanowią podstawę wymiaru danego podatku (tu podatku od nieruchomości). Nie ulega wątpliwości, że przedmiotem opodatkowania są wszystkie nieruchomości, które są w posiadaniu Spółki, niezależnie od tego, czy są one w całości faktycznie wykorzystywane (zajęte) dla celów prowadzonej działalności gospodarczej. Niezależnie od powyższego stwierdzenia należy podkreślić, że Spółka część gruntów powierzchni 0,5300 ha sklasyfikowanych, jako Bi – użytkuje rolniczo. Prowadzi zatem na tych gruntach działalność gospodarczą, gdyż działalność rolnicza jest jednym z rodzajów działalności gospodarczej. Grunty te mogły by być opodatkowane podatkiem rolnym, gdyby w ewidencji gruntów i budynków zostały przeklasyfikowane na użytki rolne.

Naczelny Sąd Administracyjny za nieusprawiedliwiony uznaje zarzut naruszenia przepisów art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., poprzez jego błędną wykładnię i w konsekwencji, poprzez bezpodstawne uznanie, że sporne grunty stanowią przedmiot opodatkowania związany z prowadzeniem działalności gospodarczej podczas, gdy grunty te nie są i nie mogą być wykorzystywane do tej działalności, ze względów technicznych. Słusznie bowiem przyjął WSA, że redakcja art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., na gruncie którego ustawodawca posłużył się koniunkcją - "przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywana do prowadzenia działalności ze względów technicznych" prowadzi do wniosku, że oznacza ona obiektywne przeszkody sprawiające, że przedmioty opodatkowania nie są i trwale nie mogą być wykorzystywane w działalności gospodarczej. Tym czasem już sam fakt wykorzystywania przez Spółkę spornych gruntów (ich części) na działalność rolniczą przeczy stawianej tezie o zaistnieniu "względów technicznych".

W tej sytuacji również podnoszona okoliczności posadowienia linii energetycznej przy granicy działki Spółki, nie można zatem uznać za przeszkodę uniemożliwiającą jakiekolwiek wykorzystywanie nieruchomości ze względów technicznych przez jej właściciela.

W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną jako nie zasługującą na uwzględnienie i stosując przepisy art. 184 p.p.s.a., oraz będąc związany zarzutami i wnioskami skargi kasacyjnej, poprzez treść art. 183 § 1 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi.