Uzasadnienie
Postanowieniem z 27 lutego 2004 r. sygn. akt III SA 1674/03, wydanym na podstawie art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę Z. P. na decyzję Ministra Finansów z 30 maja 2003 r. nr [...] odmawiającą uchylenia decyzji, po wznowieniu postępowania, w sprawie o odmowę uchylenia decyzji.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego w terminie 7 dni od otrzymania wezwania. Zgodnie z zawartym w aktach zwrotnym potwierdzeniem odbioru, otrzymał odpis postanowienia wzywającego do uiszczenia wpisu 28 listopada 2003 r., zatem termin przysługujący mu na wykonanie wezwania upływał 5 grudnia 2003 r.
Ponadto w przesłanym piśmie zamieszczono pouczenie, że nieuiszczenie wpisu w terminie spowoduje odrzucenie skargi. Mimo powyższego pouczenia skarżący wpis uiścił dopiero 6 grudnia 2003 r., a więc z przekroczeniem zakreślonego terminu.
W skardze kasacyjnej na to postanowienie Z. P., działający przez uprawnionego pełnomocnika, wniósł o jego uchylenie w całości z mocą ex tunc przy uwzględnieniu złożonego przez skarżącego wniosku z 26 marca 2004 r. o przywrócenie terminu do poniesionej już opłaty sądowej i o uznanie uiszczonej 6 grudnia 2003 r. opłaty sądowej za wniesioną w terminie i przy uwzględnieniu wniosku skarżącego z 29 marca 2004 r. o przyznanie pomocy prawnej przez zwolnienie skarżącego z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w całości i opłat sądowych w całości w tym i wpisu od skargi kasacyjnej, złożonych do akt sądowych i adresowanych do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Wydział III w Warszawie i o skierowanie sprawy do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w celu merytorycznego rozpatrzenia co do istoty sprawy skargi skarżącego na decyzję ostateczną Ministra Finansów w Warszawie z 30 maja 2003 r. nr [...] odmawiającą wznowienia postępowania administracyjnego oraz zasądzenie na rzecz skarżącego od strony pozwanej kosztów postępowania sądowego i nie opłaconej przez skarżącego pomocy prawnej pełnomocnika.
Jako podstawę skargi kasacyjnej jej autorka wskazała art. 173 § 1, art. 174 § 1 pkt 1, pkt 2, art. 183 § 1 pkt 5, art. 185 § 1, art. 186 w zw. z art. 193, art. 220 § 1, § 3, § 4, art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Postanowieniu zarzuciła rażące naruszenie art. 220 § 3 w związku z art. 220 § 1 prawa o postępowaniu...; skarżący opłatę sądową (wpis) uiścił 6 grudnia 2003 r., z uchybieniem terminu jednego dnia, nie z własnej winy. Przepisy zostały naruszone przez nadinterpretację, niewłaściwe i błędne zastosowanie, nadużycie, iż ustawodawca w tej normie prawnej ustanowił ustawowy warunek prawny, że odrzucenie skargi administracyjnej może nastąpić wyłącznie w sytuacji gdy strona skarżąca pomimo wezwania jej do uiszczenia wpisu sądowego takiego wpisu sądowego od skargi administracyjnej nie uiściła.
"W niniejszej sprawie żadne ustawowe warunki do odrzucenia skargi administracyjnej skarżącego w ogóle nie powstały i nie zaszły, iż skarżący opłatę sądową wpisu od skargi administracyjnej uiścił już w dniu 6 grudnia 2003 r. (data stempla pocztowego) przekazem pocztowym na rzecz i na konto Naczelnego Sądu Administracyjnego Wydział III w Warszawie z uchybieniem jedynie jednego dnia uiszczenia wpisu od skargi administracyjnej z uwagi na trudności finansowe nie do pokonania przez skarżącego".
"Skarżący wniósł też odrębny wniosek z 26 marca 2004 r. do akt sądowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Wydział III w Warszawie przesłany listem poleconym nr [...] z dnia 27 marca 2004 r. z żądaniem przywrócenia uchybionego o jeden dzień terminu do poniesienia i uiszczenia opłaty sądowej wpisu od skargi administracyjnej i o uznanie uiszczonej przez skarżącego opłaty sądowej za wniesioną w terminie – sprawa w toku".
"Wojewódzki Sąd Administracyjny Wydział III w Warszawie odrzucając skargę administracyjną skarżącego w takim rzeczywistym stanie prawnym i faktycznym okoliczności indywidualnej sprawy skarżącego rażąco naruszył i złamał zdaniem skarżącego treść przepisów prawa materialnego art. 2, art. 8 ust. 1, ust. 2, art. 32 ust. 1, ust. 2, art. 45 ust. 1, art. 91 ust. 1, art. 175 ust. 1, art. 184 w zw. z art. 87 ust. 1 ustawy z dnia 2 kwietnia 1997 r. – Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483), rażąco naruszył i złamał treść przepisów prawa materialnego art. 14 ust. 1, art. 16 ust. 1, art. 26 w zw. z art. 2 ust. 1, ust. 3 lit. a/, b/, c/ umowy Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych (ratyfikowanego przez Rzeczypospolitą Polską, Dz.U. z 1977 r. Nr 38, poz. 167), rażąco naruszył i złamał treść przepisów prawa materialnego art. 6 ust. 1, art. 13, art. 14 w zw. z art. 17 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności (ratyfikowanej przez Rzeczypospolitą Polską, Dz.U. z 1992 r. Nr 85, poz. 427 i z 1993 r. Nr 61, poz. 284), które mogły mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie w sprawie.
Naruszone i złamane przez zaniechanie zastosowania, nieprzestrzeganie, nierespektowanie, nieuwzględnienie, przez naruszenie i pogwałcenie zasady demokratycznego państwa prawnego, przez naruszenie, pogwałcenie zasady zaufania do państwa i tworzonego przezeń prawa, przez naruszenie zasady do zaufania organów wymiaru sprawiedliwości".
W piśmie procesowym z 16 listopada 2004 r. zatytułowanym jako: "Uzupełnienie skargi kasacyjnej skarżącego" jego autorka poinformowała, że:
"Żądania, roszczenia, zarzuty podniesione i wyrażone w treści skargi kasacyjnej wniesionej już do akt sądowych z dnia 29 marca 2004 r. w sprawie sygn. akt III SA 1674/2003 skarżący podtrzymuje w całości.
Dodatkowo w uzupełnieniu zarzutów skargi kasacyjnej skarżący wnosi i podnosi o uwzględnienie w sądowym postępowaniu kasacyjnym przez Naczelny Sąd Administracyjny... zarzutu, że przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym Wydział III w Warszawie przy wydaniu zaskarżonego przedmiotowego postanowienia sądowego skargą kasacyjną i przy wydaniu innych postanowień sądowych w tej sprawie z dnia: 27 lutego 2004 r., z dnia 13 kwietnia 2004 r., z dnia 25 maja 2004 r. i z dnia 22 czerwca 2004 r. wszystkie sygn. akt III SA 1674/2003 doszło do nieważności postępowań sądowych i że doszło do rażącego naruszenia treści przepisów prawa postępowania sądowego art. 18 § 1 pkt 6 i art. 183 § 2 pkt 4, 5 ustawy z dnia 30 czerwca 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Ponieważ przy wydaniu przedmiotowego postanowienia zaskarżonego skargą kasacyjną jak i innych postanowień sądowych brał czynny udział wyłączony z mocy ustawy sędzia NSA: Bogumił Dauter z Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Wydział III w Warszawie, który brał czynny udział w odrębnym składzie orzekającym przy dokonywaniu oceny prawnej, oceny faktycznej i w rozstrzygnięciu przedmiotowo i podmiotowo takiej samej sprawy sądowoadministracyjnej o legalności, o zasadności i o wiarygodności powstania i istnienia obowiązku podatkowego w indywidualnej sprawie skarżącego i o legalności, zasadności, wiarygodności decyzji podatkowych Ministra Finansów w Warszawie, w odrębnej sprawie o sygn. akt III SA 3593/1997 Naczelnego Sądu Administracyjnego Wydział III w Warszawie, skąd sędziemu NSA B. Dauter z urzędu znany był błędnie, bezprawnie, bezpodstawnie ustalony i bezprawnie, bezpodstawnie przyjęty stan materialnoprawny i stan faktyczny okoliczności indywidualnej sprawy skarżącego, mający wpływ na brak jego bezstronności i na sprzeniewierzenie się niezawisłości sędziowskiej, przy rozpoznaniu sprawy sygn. akt III SA 1674/2003, z której zdaniem skarżącego powinien był być wyłączony z mocy ustawy."
W piśmie procesowym z 22 czerwca 2005 r. zatytułowanym jako "Uzupełnienie skargi kasacyjnej i skargi administracyjnej skarżącego" jego autorka:
"W nawiązaniu do wniosku dowodowego skarżącego z 6 marca 2005 r. wniesionego już do akt sądowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Wydział III w Warszawie w sprawie sygn. akt III SA 1673/2003 i III SA 1674/2003 na zasadność skargi kasacyjnej, zasadność skargi administracyjnej skarżącego i potwierdzenie, że w indywidualnej sprawie skarżącego nie zostało ustalone prawo i nie zostało przyznane prawo skarżącego żadną konstytutywną decyzją administracyjną do nabytej przez niego emerytury wojskowej z tytułu wojskowego zaopatrzenia emerytalnego żołnierzy zawodowych skarżący wnosi o uwzględnienie, dopuszczenie i przeprowadzenie dalszych dowodów z dokumentów urzędowych, to jest: z pisma informacyjnego Dowództwa Marynarki Wojennej Oddział Kadr w G. z dnia 14 lipca 1986 r. nr [...] i z wyciągu decyzji (rozkazu dowódcy jednostki wojskowej Bałtyckiego Dywizjonu Okrętów Pogranicza w K. z dnia 19 lipca 1986 r. nr [...] o ostatecznym prawomocnym zwolnieniu z urzędu i bez podstawy prawnej skarżącego z czynnej zawodowej służby wojskowej z data 19 lipca 1986 r...." W piśmie procesowym z 20 maja 2006 r. skarżący Z. P. wniósł o wpisanie do protokołu rozprawy, że skargę kasacyjną wraz z zarzutami, żądaniami, roszczeniami podtrzymuje w całości.
Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga kasacyjna nie miała uzasadnionych podstaw.
Stosownie do art. 173 § 1 p.p.s.a. od wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie przysługuje skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Skoro więc, tak jak w niniejszej sprawie, postanowienie o odrzuceniu skargi kończy postępowanie w sprawie, to przysługuje na nie środek odwoławczy w postaci skargi kasacyjnej, a nie zażalenie.
Artykuł 220 § 1. p.p.s.a. stanowi, że Sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku, z zastrzeżeniem § 2 i 3, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. W razie bezskutecznego upływu tego terminu przewodniczący wydaje zarządzenie o pozostawieniu pisma bez rozpoznania. Z kolei z § 3 wynika, że skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd.
W niniejszej sprawie poza sporem pozostaje fakt, że skarżący uchybił terminowi do uiszczenia wpisu od skargi. Podatnik sam przyznał, że opłaty dokonał w dniu 6 grudnia 2003 r., a więc jeden dzień po terminie do dokonania tej czynności. Wskazać należy, że w związku z powyższym Sąd był zobligowany do odrzucenia skargi, gdyż nieopłacenie pisma procesowego powoduje niemożność nadania biegu sprawie. Powyższe oznacza, że Sąd pierwszej instancji nie naruszył swoim orzeczeniem art. 220 § 1 i 3 p.p.s.a.
Odnosząc się do zarzutów naruszenia: art. 2, art. 8 ust. 1 i ust. 2, art. 32 ust. 1 i ust. 2, art. 45 ust. 1, art. 91 ust.1, art. 175 ust. 1, art. 184 w zw. z art. 87 ust. 1 Konstytucji RP uznać należy, że także nie zostały one naruszone. Sąd orzekający w niniejszej sprawie nie uchybił bowiem zasadzie demokratycznego państwa prawa. Orzeczenie nie uchybia też zasadzie, że Konstytucja jest najwyższym prawem Rzeczypospolitej Polskiej i jej przepisy stosuje się bezpośrednio, chyba że Konstytucja stanowi inaczej. Odrzucenie skargi nie sprzeniewierzyło się też przepisom, że wszyscy są wobec prawa równi. Wszyscy mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne. Podatnik nie jest w ten sposób dyskryminowany w życiu politycznym, społecznym lub gospodarczym z jakiejkolwiek przyczyny. Konstytucja RP stanowi również, że każdy ma prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd.
Fakt, że skarżący nie opłacił pisma procesowego i w związku z tym jego skarga została odrzucona nie oznacza, iż doszło do uchybienia art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. Właśnie na tym polega zasada równości wobec prawa, by skargi tych co nie uiszczają wpisu w terminie były odrzucone, a tych co je opłacają – pozostały w biegu.
Artykuł 91 ust. 1 Konstytucji RP stanowi, ze ratyfikowana umowa międzynarodowa, po jej ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej, stanowi część krajowego porządku prawnego i jest bezpośrednio stosowana, chyba że jej stosowanie jest uzależnione od wydania ustawy. Sąd orzekający w niniejszej sprawie orzekał na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, która została opublikowana w Dzienniku Ustaw Nr 153, pod pozycją 1270 ze zm. Ustawy należą do źródeł powszechnie obowiązującego prawa (art. 87 ust. 1 Konstytucji RP). Wymiar sprawiedliwości w Rzeczypospolitej Polskiej sprawują Sąd Najwyższy, sądy powszechne, sądy administracyjne oraz sądy wojskowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie jest jak sama nazwa wskazuje sądem administracyjnym, a więc wskazanym w art. 175 ust. 1 Konstytucji RP. Z art. 184 ustawy zasadniczej wynika, że Naczelny Sąd Administracyjny oraz inne sądy administracyjne sprawują, w zakresie określonym w ustawie, kontrolę działalności administracji publicznej.
Kontrola ta obejmuje również orzekanie o zgodności z ustawami uchwał organów samorządu terytorialnego i aktów normatywnych terenowych organów administracji rządowej. W niniejszej sprawie WSA stwierdził, że skarga nie została w terminie opłacona i ją odrzucił. Sąd ten nie stosował, bo i nie było potrzeby, ratyfikowanej umowy międzynarodowej, stąd nie mógł też naruszyć art. 91 Konstytucji RP.
Niezasadne są również zarzuty naruszenia wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych oraz Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. Sąd pierwszej instancji nie stosował tych aktów, a orzekając na podstawie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w żaden sposób nie naruszył praw i wolności strony.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 18 § 1 pkt 6 i art. 183 § 2 pkt 4-5 p.p.s.a. stwierdzić należy, że jest on również nieuzasadniony. W niniejszej sprawie nie zachodziła nieważność postępowania. Sędzia, który orzekł o odrzuceniu skargi nie rozpoznawał jej co do meritum, a jedynie orzekł, że nie spełnia ona wymogów formalnych.
Na zakończenie należy stwierdzić, że Naczelny Sąd Administracyjny nie przeprowadza postępowania dowodowego. Kontroluje jedynie zasadność rozstrzygnięcia, opartego na przyjętym przez Sąd pierwszej instancji stanie faktycznym. W bardzo ograniczonym zakresie dopuszczalne jest jedynie przeprowadzenie dowodów z dokumentów (art. 106 § 3 p.p.s.a.).
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu.