Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 4 lipca 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie (sygn. akt I SA/Sz 483/14) umorzył postępowanie sądowe ze skargi M. C. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Szczecinie z dnia 10 marca 2014 r. w przedmiocie zawieszenia wznowionego postępowania w sprawie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 1998 r. od dochodu nieznajdujacego pokrycia w ujawnionych źródłach przychodu.
Sąd pierwszej instancji przyjął do rozpoznania następujący stan faktyczny: W piśmie z dnia 16 marca 2014 r. skarżący wniósł do Sądu skargę na powyższe postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Szczecinie. Podstawą zawieszenia postępowania było wystąpienie pismem z dnia 9 grudnia 2013 r. Marszałek Sejmu RP Ewy Kopacz do Trybunału Konstytucyjnego z wnioskiem o wyjaśnienie wątpliwości co do treści pkt I.2 w związku z pkt I.3 i pkt II wyroku Trybunału z dnia 18 lipca 2013 r. sygn. akt SK 18/09 (Dz. U. z 2013 r., poz. 985). W skardze zarzucił naruszenie art. 201 § 1 pkt 2, art. 121 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.) oraz art. 2 i 32 ust. 1 Konstytucji RP.
Skarżący wnioskował o uchylenie w całości postanowienia, jak i postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w Szczecinie z dnia 27 grudnia 2013 r., oraz wskazanie organowi dalszego trybu postępowania w sprawie. Złożył w skardze wniosek o zasądzenie kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o umorzenie postępowania z uwagi na wydanie postanowienia z dnia 16 kwietnia 2014 r. podejmującego zawieszone postępowanie. W załączeniu organ nadesłał wydane na podstawie art. 216 § 1 w związku z art. 205 § 1 Ordynacji podatkowej postanowienie z dnia 16 kwietnia 2014 r. o podjęciu ww. postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny umorzył postępowanie sądowe w sprawie.
Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że przedmiotem zaskarżenia było postanowienie o zawieszeniu postępowania podatkowego. W dniu 16 kwietnia 2014 r. organ podatkowy podjął postępowanie podatkowe. W ocenie Sądu, wobec podjęcia postępowania, sprawa oceny legalności jego zawieszenia stała się bezprzedmiotowa w rozumieniu art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.), dalej: P.p.s.a.
Dalej Sąd wyjaśnił, że miał na uwadze konsekwencje uwzględnienia skargi na postanowienie w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego. W takim przypadku Sąd, co do zasady uchyla takie orzeczenie, stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. W ściśle określonych przypadkach może również stwierdzić jego nieważność na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Rezultatem tych działań jest więc kontynuowanie uprzednio zawieszonego postępowania. Taki sam efekt wywołuje wydanie przez organ podatkowy postanowienia o podjęciu postępowania.
Strona nie zgodziła się z opisanym wyżej postanowieniem i wniosła skargę kasacyjną zaskarżając je w całości i zarzucając mu naruszenie przepisów prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj:
- I. art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. poprzez zastosowanie w sytuacji, w której przedmiot sprawy, będący istotą skargi, został zachowany;
- II. art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), dalej: P.u.s.a. i art. 3 § 2 pkt 2 P.p.s.a. poprzez odmowę kontroli działalności organu podatkowego pod kątem zgodności z prawem;
- III. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. – z uwagi na brak uchylenia skarżonych postanowień Dyrektora Izby Skarbowej w Szczecinie w sytuacji, gdy zawieszenie postępowania nastąpiło z m.in. naruszeniem przepisów art. 121 § 1, art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej.
Z uwagi na powyższe autor skargi kasacyjnej domaga się uchylenia zaskarżonego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych.
Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna podlega oddaleniu.
Nie można podzielić stanowiska autora skargi kasacyjnej, że Sąd pierwszej instancji niezasadnie umorzył postępowanie sądowe na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Zgodnie z treścią tego przepisu sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe.
Jak wynika z judykatury umorzenie postępowania oznacza przerwanie i zakończenie postępowania sądowoadministracyjnego z powodu zaistnienia zdarzeń, które uniemożliwiają osiągnięcie jego celu, albo powodują, że dokonanie przez sąd administracyjny kontroli aktu lub czynności staje się zbędne albo nawet niedopuszczalne (por. T. Woś, H. Knysiak – Molczyk, M. Romańska: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze Lexis-Nexis, Warszawa 2008, s. 579).
W rozpoznawanej sprawie mamy do czynienia z sytuacją, w której dokonanie przez sąd administracyjny kontroli zaskarżonego aktu staje się zbędne. Należy bowiem zgodzić się z Wojewódzkim Sądem Administracyjnym, że orzekanie przez Sąd o zawieszeniu postępowania administracyjnego, po podjęciu w dniu 16 kwietnia 2014 r. zawieszonego postępowania podatkowego, nie miało już dla sprawy żadnego znaczenia i przez to stało się bezprzedmiotowe. Zasadnie Sąd w zaskarżonym orzeczeniu przywołał jakie następstwa niesie za sobą uwzględnienie skargi na postanowienie w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego, a są nimi: uchylenie orzeczenia stosownie do art. 145 § 1 pkt 12 lit. c P.p.s.a., bądź stwierdzenie jego nieważności na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. A zatem celem uwzględnienia skargi byłby skutek w postaci upadku stanu zawieszenia sprawy, co też w niniejszej sprawie zostało osiągnięte poprzez podjecie przez organ administracji postępowania podatkowego.
Za niezasadny należy uznać zarzut naruszenia przez art. 1 § 1 i 2 P.u.s.a. i art. 3 § 2 pkt 2 P.p.s.a. poprzez odmowę kontroli działalności organu podatkowego pod kątem zgodności z prawem. Są to przepisy regulujące właściwość sądów administracyjnych - sąd może je zatem naruszyć tylko w ten sposób, że wadliwie uzna się za niewłaściwy do orzekania w sprawie. W przedmiotowej sprawie nie miało to miejsca - Sąd wojewódzki nie kwestionował tego, że sprawa podlega jego kognicji; uznał natomiast, że w okolicznościach sprawy postępowanie sądowoadministracyjne stało się bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a.
W związku z powyższym należało oddalić skargę kasacyjną, stosownie do art. 184 P.p.s.a.
Wniosku organu, odnośnie zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego, nie uwzględniono z uwagi na to, że ustawa procesowa (P.p.s.a.) nie przewiduje takiej możliwości w przypadku zaskarżenia kończącego postępowanie w sprawie postanowienia sądu administracyjnego pierwszej instancji (por. uchwałę składu siedmiu sędziów NSA z dnia 4 lutego 2008 r., sygn. akt I OPS 4/07, ONSAiWSA 2008, nr 2, poz. 23).