Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 21 listopada 2011 r., sygn. akt I SA/Wr 1186/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił skargę B. D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia 2 czerwca 2011 r., nr [...], w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku od spadków i darowizn.
Rozstrzygnięcie to zapadło w następującym, przyjętym przez Sąd pierwszej instancji, stanie faktycznym:
Decyzją z dnia 2 czerwca 2010 r. Dyrektor Izby Skarbowej we W. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego we W. z dnia 8 lutego 2010 r. odmawiającą B. D. (dalej: Skarżąca) umorzenia zaległości w podatku od spadków i darowizn. Wskazana decyzja została doręczona Skarżącej w dniu 8 czerwca 2010 r. W dniu 9 lipca 2010 r. Skarżąca wniosła na powyżej powołane rozstrzygnięcie skargę.
Postanowieniem z dnia 8 listopada 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił tą skargę argumentując, iż została ona wniesiona po terminie przewidzianym art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a.").
W wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej strony skarżącej Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie, postanowieniem z dnia 30 czerwca 2011 r., uchylił zaskarżone orzeczenie Sądu pierwszej instancji i przekazał mu sprawę do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu orzeczenia wskazano, że okoliczności dotyczące daty doręczenia Skarżącej zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej we W. budzą uzasadnione wątpliwości, w związku z powyższym zobowiązano Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, przy ponownym rozpoznawaniu sprawy, do ustalenia daty, w której decyzja ta została faktycznie doręczona. Wykonując zalecenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd pierwszej instancji zobowiązał Dyrektora Izby Skarbowej we W., zarządzeniem z dnia 8 sierpnia 2011 r., do wszczęcia postępowania reklamacyjnego w celu określenia rzeczywistej daty doręczenia podatniczce zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na wezwanie organ podatkowy przedłożył pismo Urzędu Pocztowego w S. z dnia 26 sierpnia 2011 r., zgodnie z którym zaskarżona decyzja została doręczona Skarżącej w dniu 8 czerwca 2010 r., przesyłką o numerze R 113017007.
W dniu 21 listopada 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wydał postanowienie o odrzuceniu skargi. W uzasadnieniu podano, iż rozstrzygnięcie to zapadło z uwagi na niezachowanie przez Skarżąca trzydziestodniowego terminu do wniesienia skargi. W wyniku przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego Sąd pierwszej instancji przyjął, iż zaskarżona decyzja została doręczona stronie w dniu 8 czerwca 2010 r., natomiast termin do wniesienia skargi upłynął bezskutecznie 1 lipca 2010 r.
Na powyżej powołane rozstrzygnięcie Skarżąca wniosła skargę kasacyjną, domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia w całości oraz przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu oraz nieobciążania strony wnoszącej skargę kasacyjną zwrotem kosztów postępowania w razie negatywnego wyniku sprawy. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono, na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., naruszenie przepisu art. 58 § 1 pkt 2 w zw. z art. 53 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 152 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005, Nr 8, poz. 60 z późn. zm.; dalej: "O.p.") poprzez odrzucenie skargi pomimo istnienia uzasadnionych wątpliwości odnośnie terminu doręczenia decyzji Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia 2 czerwca 2010 r.; naruszenie przepisu art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez wadliwe uzasadnienie postanowienia uniemożliwiające stronie podniesienie zarzutów merytorycznych co do kwestii udowodnienia daty doręczenia decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 2 czerwca 2010 r. oraz naruszenie art. 53 § 1 w zw. z art. 83 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 111 § 1 k.c. poprzez błędne obliczenie terminu do wniesienia skargi od decyzji Dyrektora Izby Skarbowej we W..
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej strona podniosła ponadto, iż przy założeniu, że doręczenie decyzji nastąpiło 8 czerwca 2010 r. błędnie Sąd pierwszej instancji wskazał, iż termin trzydziestodniowy "bezskutecznie upłynął 1 lipca 2010 roku". Sformułowanie to, zdaniem Skarżącej, utrudniło jej podniesienie merytorycznych zarzutów w tej sprawie. Ponadto strona wskazała, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny powinien zweryfikować informację dotyczącą daty doręczenia przesyłki, a nie jednostronnie dążyć za z góry przyjętą tezą, iż doręczenie nastąpiło w dniu 8 czerwca 2010 r.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, mimo częściowo błędnego uzasadnienia.
Zgodnie z art. 53 § 1 p.p.s.a. skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia Skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Powyższy termin ma charakter terminu prekluzyjnego, co oznacza, iż sąd administracyjny uwzględnia jego upływ z urzędu i z tej przyczyny, w razie jego przekroczenia, odrzuca wniesioną skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a.
Zasada obliczania terminów procesowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym zawarta została w art. 83 § 1 p.p.s.a., który stanowi, iż termin oblicza się według przepisów prawa cywilnego, z zastrzeżeniem art. 83 § 2 p.p.s.a. Zgodnie zaś z dyspozycją art. 111 k.c. termin oznaczony w dniach kończy się z upływem ostatniego dnia. Z kolei jeżeli początkiem terminu oznaczonego w dniach jest pewne zdarzenie, nie uwzględnia się przy obliczaniu terminu dnia, w którym to zdarzenie nastąpiło. Jeżeli ostatni dzień terminu przypada na sobotę lub dzień ustawowo wolny od pracy, za ostatni dzień terminu uważa się następny dzień po dniu lub dniach wolnych od pracy (art. 83 § 2 p.p.s.a.). W art. 83 § 2 p.p.s.a. ustawodawca wprowadził wyjątek od zasady przewidzianej w art. 115 k.c. i z dniem ustawowo wolnym od pracy zrównał wszystkie soboty. Ma to zastosowanie tylko do sytuacji, jeżeli ostatni dzień terminu przypada na sobotę lub dzień ustawowo wolny od pracy. Nie odnosi się natomiast do sobót, które są pierwszym lub kolejnym (ale nie ostatnim) dniem biegnącego terminu.
Z akt sprawy wynika, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, wykonując zalecenia Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w postanowieniu z dnia 30 czerwca 2011 r., zobowiązał Dyrektora Izby Skarbowej we W. do wszczęcia postępowania zmierzającego do ustalenia daty, w której zaskarżona decyzja została faktycznie doręczona stronie, wobec powzięcia przez NSA wątpliwości w tej kwestii. Z pisma otrzymanego z Urzędu Pocztowego w S. z dnia 26 sierpnia 2011 r. wyraźnie wynika, iż przesyłkę zawierającą zaskarżoną decyzję doręczono stronie w dniu 8 czerwca 2010 r. Wobec poczynionych ustaleń za bezzasadny należy uznać zarzut Skarżącej, iż Sąd pierwszej instancji przy wyjaśnianiu tej kwestii "podążał jednostronnie za z góry przyjętą tezą", a ponadto strona nie wskazała, na podstawie jakich, innych sposobów Sąd ten miałby dokonać weryfikacji daty doręczenia przesyłki.
Mając powyższe na uwadze, ostatni dzień do złożenia skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej upłynął Skarżącej w dniu 8 lipca 2010 r., który przypadał w czwartek (dzień roboczy), zatem termin nie uległ przedłużeniu. Ponadto dodać należy, iż termin dokonania czynności w postępowaniu sądowym w formie pisma jest zachowany wówczas, gdy pismo zostało przed upływem terminu wniesione do właściwego sądu. Za równoznaczne z wniesieniem pisma do sądu uważa się oddanie go w polskim urzędzie pocztowym lub polskim urzędzie konsularnym. Wobec wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu w dniu 9 lipca 2010 r., słusznie postanowiono o jej odrzuceniu z uwagi na przekroczenie terminu wyznaczonego dyspozycją art. 53 § 1 p.p.s.a.
Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddala skargę kasacyjną, pomimo błędnego wskazania w uzasadnieniu postanowieniu Sądu pierwszej instancji, iż termin do wniesienia skargi upłynął bezskutecznie w dniu 1 lipca 2010 r. Błędne określenie daty, w kontekście rozważań zawartych w uzasadnieniu postanowienia z dnia 21 listopada 2011 r., wskazuje na pomyłkę, która nie może mieć wpływu na zasadnicze rozstrzygniecie w tej kwestii. Naczelny Sąd Administracyjny może bowiem, na podstawie art. 184 in fine p.p.s.a., oddalić skargę kasacyjną wyłącznie wtedy, gdy orzeczenie Sądu pierwszej instancji jest trafne, a tylko uzasadnienie błędne (por. wyrok NSA z dnia 5 lutego 2008 r., sygn. akt I OSK 581/07, niepubl.).