Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę M. F. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Siedlcach z dnia 26 września 2014 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.
Stan sprawy Sąd przedstawił w sposób następujący:
Wójt Gminy S. decyzją z 31 stycznia 2014 r. ustalił K. N. i M. F. wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego na 2014 r. na kwotę 574,00zł.
W dniu 11 czerwca 2014r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Siedlcach wpłynął wniosek M. F. o przywrócenie uchybionego terminu do wniesienia odwołania wraz z odwołaniem, w którym zawarła zarzut braku jej udziału w postępowaniu przekształceniowym - w sprawie zmian w ewidencji gruntów.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze ustaliło, że decyzja Wójta Gminy nie została skutecznie doręczona skarżącej, co skutkowało tym, iż nie rozpoczął się bieg terminu do wniesienia odwołania. W konsekwencji termin do złożenia odwołania nie upłynął, co wiązało się z odmówieniem wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.
Na powyższe postanowienie skarżąca wniosła zażalenie, zarzucając nieprawidłowość przekształcenia gruntów oraz kwestionując prawidłowość przekształcenia działki z terenów oznaczonych jako R na tereny oznaczone jako B. Zdaniem skarżącej cała ewidencja gruntów jest oparta o dane niezgodne z prawem i wszelkimi obowiązującymi normami przepisów prawa.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Siedlcach postanowieniem z dnia 26 września 2014 r. utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. Podkreślono, iż przedmiotem zaskarżenia jest postanowienie wydane na podstawie art. 165a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. (Dz.U. z 2012 r., poz. 749 ze zm., dalej zwana: O.p.). Zgodnie z powyższym przepisem gdy żądanie, o którym mowa w art. 165, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Wydanie postanowienia na podstawie powyższego przepisu związane było ze złożeniem przez skarżącą żądania (wniosku) o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji, która nie została skutecznie jej doręczona.
Skarżąca nie zgadzając z postanowieniem SKO złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o uchylenie postanowienia. Skarżąca podniosła, że postanowienie SKO jest konsekwencją nieakceptowanej przez skarżącą decyzji Wójta Gminy z dnia 31 stycznia 2014 r. W decyzji tej, w ocenie skarżącej, w sposób nieadekwatny zawyżono wymaganą kwotę podatku od nieruchomości.
Oddalając skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: P.p.s.a.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że nie ma w przepisach ustaw podatkowych podstaw do przywrócenia terminu, który nie został przez stronę uchybiony. Zgodnie bowiem z art. 223 § 2 O.p. odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Biorąc pod uwagę, że decyzja ustalająca wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2014 nie została stronie doręczona, prawidłowo organ uznał, że nie rozpoczął biegu termin do wniesienia od niej odwołania. Za zasadne zatem Sąd uznaje stanowisko Kolegium, że w takiej sytuacji termin do wniesienia odwołania nie mógł być przez stronę uchybiony. W konsekwencji, wydając zaskarżone rozstrzygnięcie organ nie naruszył prawa.
W wywiedzionej od powyższego wyroku skardze kasacyjnej skarżąca wniosła o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
Na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a. zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, to jest
- - art. 141 § 4 przez wadliwe sporządzenie uzasadnienia wyroku, polegające na niewyjaśnieniu w sposób prawidłowy podstawy i motywów rozstrzygnięcia, tzn. bez odniesienia się do materiału dowodowego zebranego w postępowaniu zakończonym postanowieniami SKO w przedmiocie stwierdzenia braku uchybienia terminu do złożenia odwołania oraz odmowy przywrócenia terminu złożenia odwołania, co uniemożliwiło kontrolę instancyjną, wpływając istotnie na wynik sprawy. Brak odniesienia się organu podatkowego do stwierdzenia strony o doręczeniu decyzji wójta.
- - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 151 P.p.s.a., polegające na błędnym przyjęciu przez sąd, że organ podatkowy w toku postępowania zakończonego postanowieniami nie naruszył przepisów prawa procesowego, tj. art. 187 § i art. 191 O.p., poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy i niezbadanie materiału dowodowego, prowadzącego do niebudzących wątpliwości ustaleń, że strona składająca wniosek o przywrócenie terminu uprawdopodobniła okoliczności uzasadniające brak winy, co miało istotny wpływ na wynik sprawy i zebranego materiału dowodowego, ponieważ gdyby sąd dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego sprawy i zebranego materiału dowodowego, musiałby skargę uwzględnić na zasadzie art. 145 P.p.s.a., uznając, iż zaskarżone postanowienia nie odpowiadają prawu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Na wstępie wymaga rozważenia, czy zaistniały przesłanki do rozpoznania przez Naczelny Sąd Administracyjny skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym. Z treści art. 182 § 2 P.p.s.a. wynika, że dla rozpoznania skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym konieczne jest kumulatywne spełnienie trzech przesłanek:
- 1) oparcie skargi kasacyjnej wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania (art. 174 pkt 2 P.p.s.a.), 2) zrzeczenie się rozprawy przez stronę wnoszącą skargę kasacyjną, 3) brak zgłoszenia żądania przeprowadzenia rozprawy przez pozostałe strony w terminie czternastu dni od doręczenia skargi kasacyjnej. W niniejszej sprawie, z uwagi na łączne zaistnienie wszystkich przesłanek, Naczelny Sąd Administracyjny uwzględnił wniosek strony skarżącej i skierował sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym.
Należy wskazać, że z uwagi na ważkie konsekwencje, jakie wiążą się z doręczeniem decyzji organu podatkowego stronie (por. art. 212 Ordynacji podatkowej), fakt ten musi być ustalony w sposób bezsporny. Podstawową cechą decyzji administracyjnej jest bowiem uzewnętrznienie woli organu administracji publicznej przez zakomunikowanie tej woli jednostce w stosownym trybie prawnym; tym trybem jest doręczenie decyzji (zob. uchwałę NSA z 15 października 2008 r., II GPS 4/08, ONSAiWSA 2009/1/1). Ustalenie odnośnie do prawidłowości doręczenia decyzji organu pierwszej instancji ma ponadto zasadnicze znaczenie dla oceny dopuszczalności wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, bowiem przywrócić można tylko termin, który rozpoczął swój bieg, a to ma miejsce – w przypadku terminu do wniesienia odwołania – od dnia doręczenia decyzji stronie (art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej).
Odnosząc powyższe rozważania na stan rozpoznawanej sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny zgadza się z Samorządowym Kolegium Odwoławczym, który słusznie uznał, że decyzja organu pierwszej instancji nie została właściwie doręczona skarżącej, gdyż brak na to dowodów. Zatem okolicznością uniemożliwiającą wszczęcie postępowania było to, iż rozpatrzenie merytoryczne wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, a więc w oparciu o przesłanki z art. 162 O.p. nie było możliwe, albowiem niedoręczenie decyzji stronie oznacza, iż nie rozpoczął się bieg terminu do jego wniesienia i tym samym nie ma możliwości rozpatrzenia wniosku o jego przywrócenie. Brak doręczenia nakazu płatniczego skarżącej jako jednego ze współpodatników, skutkuje tym, że odwołanie złożone przez nią, nawet po upływie terminu do jego złożenia przez podatnika, któremu nakaz doręczono, uznać należy za złożone z zachowaniem terminu do jego wniesienia. Zatem bezprzedmiotowym jest postępowanie dotyczące przywrócenia tego terminu.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a., należy zwrócić uwagę, iż przepis ten ma charakter formalny i określa niezbędne elementy, jakie powinno zawierać uzasadnienie wyroku. Są nimi: zwięzłe przedstawienie stanu sprawy; zarzuty podniesione w skardze, stanowiska pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie; a jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Wadliwość uzasadnienia wyroku może zaś stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 P.p.s.a. jedynie wówczas, gdy uzasadnienie sporządzone jest w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku, a w szczególności jeżeli nie zawiera stanowiska odnośnie stanu faktycznego przyjętego, jako podstawa zaskarżonego rozstrzygnięcia.
W związku z powyższym konfrontując treść art. 141 § 4 P.p.s.a. oraz wskazaną wykładnię z treścią uzasadnienia zaskarżonego wyroku Sądu I instancji, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego nie ma podstaw do uznania, że uzasadnienie to nie spełnia określonych wskazanym przepisem wymogów konstrukcyjnej poprawności. Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku odniósł się do istotnych w sprawie kwestii dotyczących zarówno sfery faktów jak i sfery prawa, a wskazane podstawy prawne są prawidłowe.
Nie można także Sądowi pierwszej instancji postawić skutecznie zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit.c P.p.s.a. oraz art. 151 P.p.s.a., poprzez uznanie, że organ podatkowy w toku postępowania zakończonego postanowieniami nie naruszył przepisów prawa procesowego, tj. art. 187 § i art. 191 O.p., ponieważ nie można rozważać nad zawinieniem przy uchybieniu terminu do dokonania czynności, jeżeli ten termin, jak już wskazano wcześniej, nie rozpoczął biegu.
Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 184 P.p.s.a.