Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z 16 lipca 2013 r., sygn. akt III SA/Wa 721/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę P.K. na postanowienie Ministra Finansów z 12 grudnia 2012 r. w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną.
Stan sprawy sąd administracyjny pierwszej instancji przedstawił następująco:
Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w G. na podstawie tytułów wykonawczych nr: [...] do nr [...] obejmujących zaległości z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące: czerwiec 2007, wrzesień 2007 i grudzień 2007 prowadził egzekucję z majątku Skarżącego. Odpisy ww. tytułów wykonawczych doręczono Skarżącemu w dniu 25 maja 2011 r., co wynika z potwierdzenia odbioru znajdującego się w aktach sprawy. W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w G. zawiadomieniem z 24 maja 2011 r. dokonał zajęcia wierzytelności Zobowiązanego z rachunków bankowych. O zajęciu wierzytelności powiadomiono Skarżącego 25 maja 2011 r.
Pismem z dnia 30 maja 2011 r. Skarżący wniósł skargę na ww. czynności egzekucyjne, wskazując, iż dokonano ich z naruszeniem art. 80 § 1 - 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm., dalej: u.p.e.a.).
Dyrektor Izby Skarbowej w G. postanowieniem z 30 czerwca 2011 r. oddalił skargę na czynność egzekucyjną.
W zażaleniu na powyższe postanowienie Skarżący zarzucił naruszenie: art. 54 § 1, § 5 i § 6 w związku art. 80 § 1 - § 3 u.p.e.a. poprzez nieuwzględnienie skargi, w sytuacji, gdy Strona wykazała, iż środek egzekucyjny został zastosowany nieprawidłowo, art. 54 § 6 u.p.e.a. poprzez zaniechanie przez organ nadzoru rozpatrzenia wniosku o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego, art. 124 § 1 i § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 ze zm., dalej k.p.a.) w zw. z art. 54 § 5 i 6 u.p.e.a. poprzez niewłaściwe ich zastosowane polegające na nieprawidłowym ustosunkowaniu się do treści skargi i wadliwym uzasadnieniu faktycznym i prawnym.
Postanowieniem z 12 grudnia 2012 r. Minister Finansów utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji, wskazując że w toku prowadzonego postępowania organ egzekucyjny zastosował środek egzekucyjny, do którego upoważniała go ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zajęcia rachunków bankowych dokonano zgodnie z art. 80 ww. ustawy poprzez przesłanie do banku zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej Zobowiązanego z rachunków bankowych do wysokości egzekwowanych należności pieniężnych wraz z odsetkami oraz kosztami egzekucyjnymi. Podstawę dokonania zajęcia wierzytelności Zobowiązanego stanowiły tytuły wykonawcze wystawione przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w G., których odpisy doręczono Skarżącemu w dniu 25 maja 2011 r. Zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z rachunków bankowych doręczono Skarżącemu 25 maja 2011 r., co wynika z potwierdzeń odbioru znajdujących się w aktach sprawy.
W skardze na powyższe postanowienie Skarżący zarzucił naruszenie: art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie, polegające na bezzasadnym utrzymaniu w mocy zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w G., podczas gdy zarzuty podniesione w zażaleniu uzasadniały wyeliminowanie z obrotu prawnego wadliwego postanowienia organu pierwszej instancji, art. 54 § 1, 5 i 6 w związku z art. 80 § 1 - 3 u.p.e.a. poprzez nieuwzględnienie skargi, art. 124 § 1 i 2 k.p.a. poprzez błędne uznanie, że skarga na czynności egzekucyjne nie zasługiwała na uwzględnienie.
W odpowiedzi na skargę Minister Finansów podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi.
Oddalając skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012, poz. 270 ze zm., dalej: P.p.s.a.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że w toku prowadzonego postępowania organ egzekucyjny zastosował środek egzekucyjny, do którego upoważniała go ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z rachunków bankowych doręczono dłużnikowi zajętych wierzytelności w dniu 27 maja 2011 r., zaś Skarżącemu w dniu 25 maja 2011 r., co wynika z potwierdzeń odbioru znajdujących się w aktach sprawy. Zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego spełnia wszelkie wymogi ustawowe określone w art. 67 § 2 u.p.e.a.
W skardze kasacyjnej wniesionej od powyższego orzeczenia Skarżący zarzucił na postawie art. 174 pkt 2) P.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, tj.:
- 1) art. 151 P.p.s.a w zw. z art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie przez sąd administracyjny pierwszej instancji polegające na:
- a) oddaleniu skargi w sytuacji, gdy postępowanie sądowe w niniejszej sprawie powinno być zawieszone,
- b) oddaleniu wniosku Skarżącego o zawieszenie postępowania w niniejszej sprawie,
- c) braku oceny wniosku Skarżącego zgłoszonego w piśmie z dnia 27 maja 2013 r. o zawieszenie postępowania w uzasadnieniu orzeczenia z 16 lipca 2013 r.,
- 2) art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) P.p.s.a. w zw. z art. 152 P.p.s.a. w zw. z art. 54 § 1, § 5 i § 6 w zw.z art. 80 § 1 - § 3 u.p.e.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie, polegające na bezzasadnym nieuwzględnieniu skargi przez sąd administracyjny pierwszej instancji, w sytuacji, gdy Skarżący wykazał, że organy administracji obydwu instancji bezzasadnie nie uwzględniły skargi na czynności egzekucyjne Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w G.,
- 3) art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w zw. z art. 124 § 1 i § 2 k.p.a. w zw. z art. 54 § 5 i art. 18 u.p.e.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnym oddaleniu skargi przez Sąd pierwszej instancji, w sytuacji gdy Skarżący wykazał, że rozstrzygnięcia i uzasadnienia tych postanowień są nieprawidłowe,
- 4) art. 141 § 4 P.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w zw. z art. 54 § 1, § 5 i § 6 w zw. z art. 80 § 1- § 3 u.p.e.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie, polegające na sporządzeniu wadliwego uzasadnienia wyroku, w którym sąd administracyjny pierwszej instancji błędnie ocenił, że organy administracji obydwu instancji zasadnie oddaliły skargę na czynności egzekucyjne.
Skarżący wniósł o uchylenie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania temu sądowi, a także o zasądzenie od Ministra Finansów na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, przeto podlega oddaleniu.
O wyniku dokonanej przez Naczelny Sąd Administracyjny oceny przesądziły zasadnicze ułomności konstrukcyjne skargi kasacyjnej, w tym wysoce nieprofesjonalny sposób sformułowania jej zarzutów. Rzecz w tym, że koncentrują się one na wadliwości ujętej jako oddalenie skargi "w sytuacji, gdy postępowanie sądowe [...] powinno być zawieszone" (s. 1). Alternatywą dla uwzględnienia skargi miałoby zatem być zawieszenie postępowania sądowego, po to, by sąd administracyjny pierwszej instancji mógł uwzględnić rozstrzygnięcia sądowe w innych pod względem przedmiotu sprawach. Rozpoznanie skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie potraktowano więc jako naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 P.p.s.a.). Zarzucanym temu sądowi błędem jest tym samym to, że w ogóle rozpoznał sprawę i orzekł w niej, zamiast zawiesić postępowanie sądowoadministracyjne.
Autor skargi kasacyjnej wniósł zresztą "o rozpoznanie przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania sądowego (o ile zostało wydane)" – s. 4 skargi kasacyjnej. Nieznana praktyce sądowej konstrukcja "rozpoznania" orzeczenia sądowego (a nie zarzutów na to postanowienie), w powiązaniu z brakiem w przepisach P.p.s.a. podstawy prawnej dla złożenia stosownego wniosku (art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a. stanowi wszak o możliwości zawieszenia postępowania przez sąd z urzędu, dalszy przepis, a mianowicie art. 126 tej ustawy dopuszcza natomiast zawieszenie postępowania "na zgodny wniosek stron"), czynią postawione zarzuty całkowicie niezrozumiałymi. Abstrahują one od charakteru mechanizmu zawieszenia postępowania, w tym kluczowej dla rozpatrywanej materii okoliczności, że przesłanką zawieszenia postępowania "na wniosek" jest zgodny zamiar wszystkich stron (art. 126 P.p.s.a.).
Co więcej, postanowienie o zawieszeniu sąd wydaje wówczas, gdy uzna to za celowe – tak M. Romańska [w:] T. Woś (red.), H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2009, s. 526.
Odrębnym zupełnie zagadnieniem jest wystąpienie z wnioskiem "o rozpoznanie przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie" w sytuacji braku wiedzy co do tego, czy takie postanowienie istnieje (świadczy o tym zwrot: "o ile zostało wydane"). Od profesjonalnego pełnomocnika, a tym bardziej autora skargi kasacyjnej wymaga się dołożenia minimum staranności w zakresie poznania faktów, temu celowi służy notabene instytucja zapoznania się z aktami sprawy. Jakiekolwiek wnioski czy zarzuty nie mogą przecież opierać się na przypuszczeniach czy supozycjach, lecz konkretnej wiedzy o biegu sprawy będącej przedmiotem postępowania.
Niezależnie od tego wypada dodać, że występując z zarzutem "braku oceny wniosku Skarżącego [...] o zawieszenie postępowania w uzasadnieniu orzeczenia", nie wykazano – w związku z regulacją z art. 125 § 1 pkt 1 w relacji do art. 126 P.p.s.a. – jaki wpływ tak postrzegane uchybienie mogło wywrzeć na wynik sprawy. Trudno ponadto nie dostrzec sprzeczności logicznej w rozumowaniu zastosowanym w skardze kasacyjnej, polegającej na jednoczesnym zarzuceniu sądowi administracyjnemu pierwszej instancji naruszenia wyliczonych w tym piśmie przepisów P.p.s.a. w związku z przepisami innych ustaw, odpowiednio poprzez bezzasadne nieuwzględnienie skargi i – równolegle – brak zawieszenia postępowania. Zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego wykluczałoby możliwość uwzględnienia skargi (i odwrotnie – uwzględnienie skargi eliminowałoby możliwość zawieszenia postępowania). Podzielenie jednego z zarzutów skargi kasacyjnej podważałoby zasadność drugiego, stawiając pod znakiem zapytania sens kwestionowania zapadłego wyroku.
Jedyny uchwytny i podlegający prawnej kategoryzacji zarzut z pkt 4 petitum skargi kasacyjnej nie znalazł potwierdzenia, gdyż uzasadnienie zaskarżonego wyroku spełnia wymagania określone w art. 141 § 4 P.p.s.a. Wynika z niego jasno, czym kierował się sąd oddalając skargę i co legło u podstaw tego rozstrzygnięcia. Stwierdzenie, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie "błędnie ocenił w uzasadnieniu skarżonego wyroku [...], iż zarzuty naruszenia przepisów art. 80 § 1, § 2 i § 3 u.p.e.a. są nietrafne" (s. 10 skargi kasacyjnej), mogłoby wyczerpywać znamiona naruszenia prawa utożsamianego z innym rodzajem wadliwości, o czym jednak w skardze kasacyjnej nie napisano.
W tym stanie rzeczy, z mocy art. 184 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego rozstrzygnięto w myśl art. 204 pkt 1 tej ustawy.