Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnegoz 14 czerwca 2016 r., sygn. akt II FSK 4010/13

Uzasadnienie

1. 1.1. Wyrokiem z dnia 28 sierpnia 2013 r., sygn. akt III SA/Wa 153/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę S. S. i T. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 22 listopada 2012 r. w przedmiocie ustalenia zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na 2011 r.

1. 1.2. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że Burmistrz Miasta P. decyzją z 24 lutego 2011 r. określił Skarżącym podatek od nieruchomości na rok 2011 za nieruchomość położoną w P. przy ul. S. 48 "a", na kwotę 334 zł. Organ I instancji wskazał, że do opodatkowania przyjęto: 1 - grunty pozostałe o powierzchni 595,00 m² i 2 - komórki o powierzchni 32,00 m². Ustalając wysokość podatku od nieruchomości na rok 2011 za ww. nieruchomość organ uwzględnił dane wykazane przez Skarżącego w informacji w sprawie podatku od nieruchomości z dnia 15 kwietnia 2008 r. i dane wynikające z wypisu z rejestru gruntów z dnia 8 kwietnia 2010 r. oraz zastosował stawki podatkowe, o których mowa w uchwale numer LXXHI/346/2010 Rady Miejskiej w P. z dnia 26 października 2010 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości na rok 2011 (opubl. w Dz. Urz. Wojew. Mazow. z 2010 r. numer 206, poz. 6520). W odwołaniu Skarżący wskazali, że ich zdaniem zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem zasady legalizmu, przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami, dóbr osobistych Skarżących oraz prawa własności.

1. 1.3. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie decyzją z 22 listopada 2012 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu powołało się na art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027 ze zm. zwana dalej: "ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne"), art. 1a ust. 3 i art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2010r. Nr 95, poz. 613, dalej zwana: "u.p.o.l.") i wskazało, że działka numer ewid. 175 w ewidencji gruntów sklasyfikowana jest jako "zurbanizowane tereny niezabudowane" oznaczone symbolem "Bp", na co wskazuje wypis z rejestru gruntów z 8 kwietnia 2010 r., sporządzony przez Starostę P. Organ podkreślił, że dane zawarte w ewidencji gruntów mają walor dokumentu urzędowego zgodnie z art. 194 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. 2005 r. Nr 8, poz. 60, ze zm., dalej zwana: "Ordynacja podatkowa"). Organ wyjaśnił także, że w aktach sprawy znajduje się informacja w sprawie podatku od nieruchomości, złożona przez Skarżącego15 kwietnia 2008 r., w której wykazał on takie same składniki nieruchomości i taką samą ich powierzchnię, tj. powierzchnię gruntu (zaliczanego do gruntów pozostałych), jako 595 m² i powierzchnię budynków pozostałych komórki (komórki - szopy na materiały budowlane) jako 32,00 m². Organ stwierdził, że informacja ta nie była później aktualizowana przez Skarżących. Nieruchomość położona w P. przy ul. S. 48a podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, zgodnie z art. 2 ust. 1 u.p.o.l. Zdaniem organu odwoławczego wysokość podatku od nieruchomości ustalona przez organ pierwszej instancji na kwotę 334 zł jest prawidłowa.
2. 2.1. W skardze na powyższą decyzję Skarżący podobnie jak w odwołaniu podnieśli, że Burmistrz Miasta P. odmawia ich posesji nadania numeru. Wskazali, że ich zdaniem zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem zasady legalizmu, przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami, dóbr osobistych skarżących oraz prawa własności.

1. 2.2. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie.

1. 2.3. W uzasadnieniu Sąd I instancji przywołał treść art. 21 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne i stwierdził, że podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego dominuje stanowisko, że organy podatkowe nie mogą dokonywać samodzielnych ustaleń co do przedmiotu opodatkowania, jak i podmiotu podatkowego. Od tej reguły, potwierdzonej treścią art. 21 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, nie zostały przewidziane w tym przepisie żadne wyjątki, a zatem organy ustalające wysokość zobowiązań podatkowych nie są uprawnione do przyjęcia w zasadzie innej podstawy wymiaru podatku, niż dane wskazane w ewidencji gruntów. Dane zawarte w ewidencji mają walor dokumentu urzędowego. Podważenie tych zapisów, bądź też ich zmiana, może nastąpić w postępowaniu prowadzonym przed właściwymi w tej sprawie organami administracji. W postępowaniu podatkowym przeprowadzenie tego rodzaju postępowania nie jest możliwe. Sąd I instancji zwrócił uwagę, że przed starostą w P. toczy się postępowanie w celu doprowadzenia zapisów w ewidencji gruntów i budynków dotyczących działek stanowiących nieruchomość objętych zbiorem dokumentów ZD [...] do zgodności ze stanem prawnym wykazanym w zgromadzonych w w/w. zbiorze dokumentach. Jeżeli zatem w postępowaniu administracyjnym przed Starostą w P. Skarżący przeprowadzą skuteczny przeciwdowód przeciwko treści dokumentu urzędowego w postaci znajdującego się w aktach sprawy wypisu z rejestru gruntów z dnia 8 kwietnia 2010 r., co do tożsamości przedmiotu zbioru dokumentów Nr [...] oraz bazującego na nim wypisu z rejestru gruntów z nieruchomością Skarżących, wówczas pojawi się możliwość rozważenia weryfikacji decyzji, w której opodatkowano nieruchomości położonej w P., przy ul. S. 48a.
2. 3.1. Od powyższego wyroku pełnomocnik Skarżących wywiódł skargę kasacyjną, w której wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012, poz. 270 ze zm., dalej zwana: "p.p.s.a.") pełnomocnik zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, tj:
3. - art. 21 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne w zw. z art. 20 ust. 1 i art. 24 ust. 1 tejże ustawy - poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że podstawę wymiaru podatków może stanowić jedynie część danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków, tj. dane z wyłączeniem zbioru dokumentów uzasadniających wpisy do bazy danych (w sprawie Sąd bowiem zupełnie pominął np. dane z ewidencji w postaci załącznika do protokołu zdawczo-odbiorczego przekazania ksiąg wieczystych, z którego jasno wynika, że zbiór dokumentów został przerejestrowany z nr [...] na nr [...] wyłącznie względem J. O., a nie względem Skarżącego, w związku z czym nieruchomość skarżącego nadal jest ujęta w zbiorze dokumentów o nr [...] sytuacji, gdy literalne brzmienie przepisu przesądza, iż podstawę wymiaru podatków stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów nie tylko w postaci bazy danych prowadzonej za pomocą systemu teleinformatycznego, lecz także zbiór dokumentów uzasadniających wpisy do bazy danych, Ponadto na podstawie art. 174 pkt p.p.s.a. zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy:
4. - art. 133 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 21 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne - przez niedopełnienie obowiązku wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego na podstawie akt sprawy, z których jednoznacznie wynika, że w sprawie istnieją dowody (dokumenty) co do których należy się wypowiedzieć, a których to rozpatrzenie prowadziłoby do wniosku, iż dane zawarte w ewidencji gruntów są wzajemnie sprzeczne i nie mogą w związku z tym stanowić podstawy do wymiaru podatku,
5. - art. 145 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 247 pkt 3 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 21 ust. 1 ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne w zw. z art. 20 ust. 1 i art. 24 ust. 1 tejże ustawy - przez niestwierdzenie nieważności decyzji podatkowej, która obarczona jest z rażącą wadą w postaci oparcia jej wyłącznie na części danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków, tj. danych z wyłączeniem informacji wynikających ze zbioru dokumentów (z których wynika, że nieruchomość skarżącego ujęta jest w zbiorze dokumentów o nr [...], a nie [...]),
6. - art. 141 § 4 p.p.s.a. przez nieodniesienie się w uzasadnieniu wyroku do zarzutów podnoszonych przez Skarżącego w skardze i innych pismach, co wyklucza wszechstronne rozważenie sprawy.

1. 3.3. Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

1. 4.1. Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i nie zasługuje na uwzględnienie.

1. 4.2. Odnosząc się do sformułowanych w niej zarzutów naruszenia prawa należy zauważyć, że nie zostały one wsparte dostatecznie precyzyjną i logiczną argumentacją w przedmiocie rzekomego uwzględnienia przez orzekający w sprawie Sąd I instancji jedynie części danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków. Przedstawione w tym względzie wywody zdają się abstrahować od istoty wypowiedzi zawartej w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wskazał on bowiem wyraźnie, że to co znajduje się w ewidencji nie podlega ocenie organów podatkowych i sądu administracyjnego – wyposażonego co do zasady w kompetencje do kasacyjnego orzekania. Dane zamieszczone w ewidencji korzystają przy tym z domniemania prawdziwości jako rodzaj dokumentu urzędowego. Podważenie zapisów ujętych w ewidencji wymaga zatem uruchomienia stosownego postępowania, w celu ich skorygowania, podważenia albo aktualizacji. Dokonano zatem w zaskarżonym wyroku prawidłowej wykładni art. 21 ust. 1 ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne.

1. 4.3. Jak zaznaczono na s. 4 pisemnych motywów zapadłego wyroku, przed starostą w P. toczy się postępowanie w celu doprowadzenia zapisów w ewidencji gruntów i budynków dotyczących działek objętych zbiorem dokumentów ZD [...] do zgodności ze stanem prawnym, który ma odzwierciedlać wspomniany zbiór. Dokonanie stosownej korekty pozwoli – jak zasygnalizował WSA w Warszawie – ewentualnie wznowić postępowania zakończone ostateczną decyzją administracyjną. Jednakże do czasu takiej zmiany, zapisy dokonane w ewidencji są dla organów podatkowych i dla sądów wiążące. Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela to zapatrywanie, podkreślając jednocześnie, że zainteresowani (podatnicy) nie są bynajmniej pozbawieni ochrony prawnej. Mogą z niej skorzystać w razie korzystnego dla siebie wyniku postępowania uruchomionego w celu korekty zapisów w ewidencji. Niezależnie od tego wypada zwrócić uwagę, że opowiedzenie się za odmiennym poglądem prowadziłoby w istocie do naruszenia przepisów wyliczonych w pkt 1 petitum skargi kasacyjnej. Należy dodatkowo wspomnieć, że wbrew temu, co przyjęto w skardze kasacyjnej, pominięcie jakiegoś elementu materiału dowodowego, nie stwarza podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji, a co najwyżej – do jej uchylenia, przy spełnieniu założenia wpływu tak rozumianego uchybienia na wynik sprawy. Samo powołanie się na okoliczność ujęcia nieruchomości skarżącego w zbiorze dokumentów o nr [...], a nie [...] i fakt "przerejestrowania" zbioru tylko w stosunku do J. O., o niczym jeszcze nie przesądza. Nie może ono zatem być traktowane jako przesłanka wystarczająca do uchylenia zakwestionowanego wyroku.

1. 4.4. Ponadto Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla, że istota prowadzonego postępowania dotyczącego podatku od nieruchomości, co ma bezpośredni wpływ na zakres prowadzonego postępowania dowodowego jest nakierowana na prawidłowe ustalenie podmiotu i przedmiotu opodatkowania, a ewidencja gruntów i budynków w tym postępowania ma charakter użytecznego narzędzia służącego do ustalenia wymiaru podatku od nieruchomości (art. 1a ust. 3 in fine u.p.o.l.). Zwrócić także należy uwagę, że przyjęte przez organy dane na podstawie, których ustalono zobowiązanie podatkowe, opierają się również na wielkości powierzchni działki i komórki wskazanych w informacji dotyczącej podatku od nieruchomości złożonej przez stronę skarżącą. W rozpoznawanej sprawie, nie zostało skutecznie przez wnoszącego skargę kasacyjną zakwestionowanie danych mających wpływ na podmiot, przedmiot i wysokość opodatkowania. Organy podatkowe zatem prawidłowo zastosowały regulację wynikającą z art. 2-5 u.p.o.l.

1. 4.5. W tym stanie rzeczy, z mocy art. 184 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.