Uzasadnienie
Postanowieniem z 11 marca 2016 r., sygn. akt II FSK 402/16, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił wniosek A. M. o wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Zielonej Górze z 9 lutego 2012 r. w sprawie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2010 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów.
Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że skarżąca nie przedstawiła konkretnych argumentów uzasadniających wstrzymanie wykonania decyzji. Wskazał, że kondycja finansowa skarżącej nie jest w tym przypadku wystarczającą przesłanką wstrzymania wykonania decyzji z 9 lutego 2012 r. Tymi przesłankami są bowiem zajście niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w związku z wykonaniem decyzji
Pismem z 16 maja 2016 r. A. M. złożyła ponowny wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Zielonej Górze z 9 lutego 2012 r.
We wniosku skarżąca wskazała na art. 61 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej: P.p.s.a.
Uzasadniając swój wniosek wyjaśniła, że jest osobą ubogą, mającą znikome dochody. Żyje z pomocy rodziców, zajęciu podlega znacząca część jej pensji. Ponadto w chwili obecnej Naczelnik D. Urzędu Skarbowego w K. wszczął postępowanie egzekucyjne z udziału skarżącej w nieruchomości, dla której Sąd Rejonowy w Koszalinie prowadzi księgę wieczystą KW nr [...]. Skarżąca nie posiada środków do uregulowania należności, w związku z powyższym dojdzie do opisu i oszacowania udziału skarżącej w nieruchomości.
Do wniosku dołączono zajęcie Naczelnika D. Urzędu Skarbowego w K. z 6 maja 2016 r. ½ części nieruchomości należącej do skarżącej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Jak stanowi art. 61 § 1 P.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże zgodnie z art. 61 § 3 P.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Możliwość wstrzymania wykonania dotyczy także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy (art. 61 § 3 in fine P.p.s.a.).
Pojęcie "w granicach tej samej sprawy" należy interpretować na tle art. 3 § 2 P.p.s.a., który wskazuje na przedmiot sądowej kontroli, a także art. 134 i 135 P.p.s.a., które regulują zakres sądowej kontroli. W związku z tym zakresem art. 61 § 3 P.p.s.a. objęte będą zarówno akty wydane w postępowaniu głównym, jak i akty, w stosunku do których toczy się postępowanie w trybie nadzwyczajnym lub w trybie autokontroli. Za takim rozumieniem omawianego zwrotu normatywnego pośrednio opowiedział się NSA w składzie siedmiu sędziów w uchwale z dnia 27 czerwca 2000 r. (sygn. akt FPS 12/99, ONSA 2001, Nr 1, poz. 7). Stosownie do treści art. 61 § 4 P.p.s.a. postanowienia w sprawie wstrzymania aktu lub czynności wydane, na podstawie § 2 i 3, sąd może zmienić lub uchylić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności. Postanowienie o odmowie wstrzymania wykonania aktu lub czynności ma bowiem charakter wpadkowy i nie kończy postępowania w sprawie, zatem nie korzysta z powagi rzeczy osądzonej. Z tego powodu strona skarżąca jest uprawniona do złożenia ponownego wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji lub wniosku o zmianę już wydanego w tej kwestii postanowienia.
Podstawową przesłanką wstrzymania wykonania decyzji zgodnie z art. 61 § 3 P.p.s.a., jak wskazano, jest wykazanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Jak trafnie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/04, chodzi o taką szkodę (majątkową, a także niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego.
W rozpatrywanej sprawie w opinii Naczelnego Sądu Administracyjnego doszło do zmiany okoliczności, która uzasadnia wstrzymanie wykonania wymienionej na wstępie decyzji. Do wniosku z 16 maja 2016 r. strona skarżącą załączyła zajęcie z 16 maja 2016 r. Naczelnika D. Urzędu Skarbowego w K. ½ części nieruchomości należącej do skarżącej.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, strona skarżąca uprawdopodobniła wystąpienie przesłanek określonych w art. 61 § 3 P.p.s.a. Doprowadzenie do egzekucji z nieruchomości należącej do skarżącej będzie czynnością nieodwracalną. Istnieje również niebezpieczeństwo trudnych do odwrócenia skutków w postaci ewentualnej niemożności odzyskania nieruchomości. Ponadto przy sprzedaży nieruchomości w drodze licytacji może zostać wyrządzona znaczna szkoda, bowiem nieruchomość sprzedawana w drodze licytacji może osiągnąć dużo niższą cenę niż gdyby była sprzedawana przez skarżącą jako właściciela, który byłby zainteresowany uzyskaniem jak najwyższej ceny sprzedaży. Szkoda, którą poniesie nie będzie mogła zostać naprawiona poprzez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie pierwotnego stanu rzeczy w przypadku skutecznej egzekucji z nieruchomości.
Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, stosownie do art. 61 § 3 i 4 w związku z art. 193 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.