Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 12 sierpnia 2005 r., sygn. akt II FZ 501/05, Naczelny Sąd Administracyjny, powołując się na art. 73, art. 184 w związku art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: P.p.s.a.), oddalił zażalenie A. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 7 czerwca 2005 r., sygn. akt I SA/Gl 19/04, odrzucające skargę kasacyjną tego podatnika na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...], w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych.
Naczelny Sąd Administracyjny podał, że odrzucenie skargi kasacyjnej przez WSA w Gliwicach nastąpiło z powodu niedotrzymania terminu do opłacenia wpisu od skargi kasacyjnej: doręczenie wezwania nastąpiło dnia 2 maja 2005 r., termin upłynął w dniu 9 maja 2005 r., natomiast wpis został uiszczony dnia 12 maja 2005 r. W zażaleniu na to postanowienie A. S. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia WSA i nadanie skardze kasacyjnej biegu. Jego zdaniem, zastosowanie w sprawie art. 73 P.p.s.a. było błędne. Przepis ten miał zastosowanie tylko w wypadku doręczenia zastępczego, gdy tymczasem w rozpatrywanej sprawie miało miejsce doręczenie przez pocztę na podstawie art. 65 § 2 P.p.s.a. Podkreślono, że rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 21 marca 2003 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie szczegółowego trybu doręczania pism sądowych przez pocztę w postępowaniu cywilnym (Dz. U. Nr 55, poz. 489), zmieniające m.in. § 9 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 czerwca 1999 r. w sprawie szczegółowego trybu doręczania pism sądowych przez pocztę w postępowaniu cywilnym (Dz. U. Nr 62, poz. 697 ze zm.), wprowadziło konieczność dwukrotnego awizowania przesyłek. Tymczasem w konkretnej sprawie przesyłka była awizowana tylko raz, a zatem WSA w Gliwicach błędnie ustalił datę doręczenia przesyłki.
Oddalając zażalenie, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej zostało wysłane za pośrednictwem poczty, zgodnie z art. 65 § 1 P.p.s.a. Z uwagi na to, że adresata nie zastano, przesyłka została w dniu 25 kwietnia 2005 r. awizowana, zaś zawiadomienie umieszczono na drzwiach adresata. Naczelny Sąd Administracyjny zauważył, że skoro w P.p.s.a. określono sposób doręczania zastępczego przesyłek w inny sposób niż czynią to przepisy wskazane w art. 65 § 2 P.p.s.a., należało uznać, że art. 73 P.p.s.a. jest przepisem szczególnym w stosunku do art. 65 § 2 P.p.s.a. W sprawie miał więc zastosowanie art. 73 P.p.s.a., a zaskarżone postanowienie tego przepisu nie naruszyło.
W dniu 3 kwietnia 2006 r. A. S. (reprezentowany przez pełnomocnika – doradcę podatkowego), powołując się na podstawę prawną zawartą w art. 272 § 1 i 2 P.p.s.a., wniósł skargę o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej powyższym postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego 12 sierpnia 2005 r., wnosząc o uchylenie tego postanowienia. W uzasadnieniu skargi o wznowienie postępowania powołano się na stwierdzoną przez Trybunał Konstytucyjny niekonstytucyjność art. 73 P.p.s.a., w zakresie w jakim ustanawia siedmiodniowy termin przechowywania pisma procesowego i nie wymaga ponawiania zawiadomienia adresata o złożeniu tego pisma. Podkreślono, że orzeczenie TK weszło w życie dnia 7 marca 2006 r., strona wniosła skargę o wznowienie postępowania w dniu 3 kwietnia 2006 r., zachowany więc został miesięczny termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania.
Odpowiadając na skargę o wznowienie postępowania, Dyrektor Izby Skarbowej w K. wniósł o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga o wznowienie postępowania zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 190 ust. 4 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. Nr 78, poz. 483; w skrócie: Konstytucja RP), orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją RP, umową międzynarodową lub ustawą aktu normatywnego, na podstawie którego zostało wydane prawomocne orzeczenia sądowe, ostateczna decyzja administracyjna lub rozstrzygnięcie w innych sprawach, stanowi podstawę do wznowienia postępowania, uchylenia decyzji lub innego rozstrzygnięcia na zasadach i w trybie określonym w przepisach właściwych dla danego postępowania.
W skardze o wznowienie postępowania powołano się na art. 272 § 1 P.p.s.a. W myśl tego przepisu można żądać wznowienia postępowania, gdy TK orzekł o niekonstytucyjności aktu normatywnego, na podstawie którego wydane zostało orzeczenie.
Wyrokiem z dnia 28 lutego 2006 r., wydanym w sprawie o sygn. P 13/05, Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 73 P.p.s.a. w zakresie, w jakim ustanawia siedmiodniowy termin przechowywania pisma procesowego i nie wymaga ponawiania zawiadomienia adresata o złożeniu tego pisma, jest niezgodny z art. 2 i 45 ust. 1 Konstytucji RP. Uzasadniając rozstrzygnięcie, Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że art. 73 P.p.s.a., "ustanawiając siedmiodniowy termin odbioru przesyłki od dnia jej awizowania i nie przewidując obowiązku powtórzenia zawiadomienia o przesyłce, pociąga za sobą wysokie ryzyko, że pismo sądowe nie dotrze do adresata bez jego winy, a jednocześnie uchylenie się przez zainteresowanego od negatywnych skutków doręczenia w trybie art. 73 ustawy może być bardzo trudne. Dotyczy to także sytuacji, w której strona wie już o toczącym się postępowaniu przed sądem administracyjnym i musi liczyć się z otrzymywaniem pism procesowych".
W konsekwencji Trybunał Konstytucyjny podzielił pogląd, "że regulacje zawarte w art. 73 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie odpowiadają wymogom sprawiedliwej procedury sądowej. W ocenie Trybunału Konstytucyjnego termin odbioru przesyłki awizowanej nie może być nadmiernie krótki, powinien jednak odpowiadać wymogom sprawności proceduralnej. Jednocześnie ustawa powinna ustanawiać wymóg ponawiania zawiadomienia o przesyłce, tak aby ograniczyć ryzyko jej niedotarcia do adresata".
W postanowieniu z dnia 12 sierpnia 2005 r., sygn. II FZ 501/05, Naczelny Sąd Administracyjny powołał się wprost na art. 73 P.p.s.a., który stanowił podstawę prawną tego rozstrzygnięcia. Skarga o wznowienie postępowania została złożona dnia 3 kwietnia 2006 r., zaś wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 lutego 2006 r., sygn. P 13/05, stwierdzający niezgodność z Konstytucją RP art. 73 P.p.s.a., wszedł w życie w dniu 7 marca 2006 r. Skarga o wznowienie została więc wniesiona z zachowaniem miesięcznego terminu określonego w art. 272 § 2 P.p.s.a. Ponadto została oparta na ustawowej podstawie wznowienia, a więc zachodzi związek pomiędzy powołaną podstawą w skardze a treścią rozstrzygnięcia.
Kierując się przytoczonymi względami, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, działając na podstawie art. 272 § 1 i art. 282 § 2 P.p.s.a.