Uzasadnienie
Objętym skargą kasacyjną wyrokiem z dnia 23 września 2003 r., sygn. akt SA/Bk 537/02, Naczelny Sąd Administracyjny (Ośrodek Zamiejscowy w Białymstoku) oddalił skargę A. G. na decyzję Izby Skarbowej w B. z dnia 7 marca 2002 r., Nr [...], w przedmiocie odpowiedzialności osób trzecich za zobowiązania podatkowe S.A. "C." w podatku dochodowym od osób prawnych. W motywach orzeczenia Sąd I instancji wskazał, że przedmiotem postępowania ocenianego w niniejszej sprawie nie był wymiar podatku dochodowego od osób prawnych spółce "C.", lecz odpowiedzialność podatkowa osoby trzeciej, to jest członka zarządu spółki akcyjnej, za zobowiązania tej spółki na podstawie art. 116 w zw. z art. 108 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm., zwanej dalej Ordynacja podatkowa).
Sąd skonstatował, że zakres zobowiązań podatkowych spółki "C." z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 1998 rok został ostatecznie i prawomocnie określony decyzjami Inspektora Kontroli Skarbowej w B. z dnia 3 listopada 2000 r. i Izby Skarbowej w B. z dnia 6 marca 2001 r. Wniesiona od tej ostatniej decyzji skarga do Naczelnego Sądu Administracyjnego została oddalona wyrokiem z dnia 24 kwietnia 2002 r. (sygn. akt SA/Bk 646/01).
W ocenie Sądu, wszystkie zarzuty podniesione w skardze dotyczyły tej ostatecznej i prawomocnej decyzji i w niniejszym nie mogły zostać merytorycznie rozpoznane. Zakwestionowano wymiar podatku dochodowego spółce "C." za 1998 rok, mimo iż sprawa o ten wymiar została już ostatecznie zakończona.
Sąd zaakcentował także, że skarżący nie podważył istnienia ustawowych przesłanek z art. 116 Ordynacji podatkowej do ustalenia jego odpowiedzialności, jako członka zarządu spółki, za jej zaległości podatkowe.
W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku pełnomocnik skarżącego zaprezentował następujące zarzuty:
- 1) Rażące naruszenie interesu Rzeczpospolitej Polskiej, wobec treści art. 2 i art. 7 oraz art. 8 ust. 2 Konstytucji RP w związku z naruszeniem szeregu przepisów Konstytucji RP, a w tym w szczególności: art. 21 ust. 1 i ust. 2 i art. 64, art. 32 ust. 1 i ust. 2, art. 84 w związku z art. 217, a także art. 45 ust. 1 w związku z art.83 Konstytucji RP, a także art. 9 Konstytucji RP w związku art. 87 ust. 1 wobec treści art. 1 Protokołu 1 do Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, który chroni mienie i wyklucza naruszanie prawa własności, co gwarantuje art. 21 i art. 64 Konstytucji RP.
- 2) Rażące naruszenie obowiązujących przepisów prawa określonych ustawami, co stanowi obrazę porządku prawnego, w związku z treścią art. 87 ust. 1 Konstytucji RP.
Autor skargi kasacyjnej podniósł, iż zaskarżonemu wyrokowi zarzuca naruszenie prawa materialnego przez jego błędną wykładnię i niesłuszne zastosowanie oraz naruszenie przepisów postępowania, które miało zasadniczy wpływ na wynik sprawy, to jest rażące naruszenie art. 58 Ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, obowiązującego w dniu wydania wyroku.
Zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną, Sąd wydał wyrok w dniu 23 września 2003 r. w sprawie odpowiedzialności skarżącego za zobowiązania w podatku dochodowym Spółki C. S.A. za 1998 rok w oparciu o wcześniej wydany wyrok z dnia 24 kwietnia 2002 r. (sygn. akt SA/BK 646/01) oddalający skargę spółki w sprawie w/w podatku, mimo iż skarżący, pismem z dnia 18 września 2003 roku, wniósł o odroczenie rozprawy i o wznowienie postępowania w sprawie SA/BK 646/01, podkreślając, że utrzymane tym wyrokiem w mocy decyzje podatkowe są niewykonalne.
Dodatkowo autor skargi kasacyjnej podniósł i przedstawił obszernie zarzuty wobec wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego (O/Z w Białymstoku) z dnia 24 kwietnia 2002 r. (sygn. akt SA/Bk 646/01).
Wskazując na powyższe podstawy kasacyjne wniesiono o:
- - uchylenie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego (Ośrodek Zamiejscowy w Białymstoku) w sprawie SA/Bk 537/02 w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie,
- - nakazanie zaniechanego przez Naczelny Sąd Administracyjny (Ośrodek Zamiejscowy w Białymstoku) zawieszenia tego postępowania do momentu ponownego rozpoznania sprawy sygn. akt SA/Bk 646/01 przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie,
- - nakazanie zaniechanego przez Ośrodek Zamiejscowy w Białymstoku Naczelnego Sądu Administracyjnego wznowienia postępowania w sprawie SA/Bk 646/01 przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.
Postanowieniem z dnia 31 sierpnia 2004 r., sygn. akt FSK 816/04 Naczelny Sąd Administracyjny odrzucił w/w skargę kasacyjną.
Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 21 lutego 2007 r., sygn. akt II FSK 480/06, na podstawie art. 272 § 1 i art. 282 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej u.p.p.s.a.) wznowił postępowanie sądowe zakończone postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 sierpnia 2004 r., sygn. akt FSK 816/04 i uchylił je.
Na rozprawie dnia 4 stycznia 2006 r. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną A. G. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Brak jest podstaw do uwzględnienia skargi kasacyjnej.
Na podstawie art.183 § 1 u.p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Granice te wyznaczają zarzuty kasacyjne sformułowane, przedstawione i uzasadnione zgodnie z wymogami prawnymi wynikającymi z unormowań art.174 i art.176 u.p.p.s.a. W szczególności, zarzuty te winny wskazywać adekwatne do danej sprawy konkretnie przepisy prawa, znajdujące się w obszarze stosowania sądów administracyjnych, które, zdaniem skarżącego, naruszył Sąd I instancji wydając zaskarżony kasacją wyrok.
Skarga kasacyjna wniesiona w sprawie niniejszej wymogów tych dostatecznie nie spełnia.
Na wstępie zauważyć należy, że w zakresie unormowania art. 174 pkt 2 u.p.p.s.a. skarżący podniósł zarzut rażącego naruszenia art. 58 cytowanej ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym z dnia 11 maja 1995 r. W ramach tego zarzutu autor skargi kasacyjnej zarzuca Sądowi I instancji zaniechanie - na podstawie art. 58 cyt. przepisu - odroczenia rozprawy, zawieszenia postępowania z jego skargi oraz wznowienia postępowania w sprawie o sygnaturze SA/Bk 646/01 (w sprawie ze skargi spółki C. S.A.).
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, przedstawiony zarzut kasacyjny jest nieadekwatny do sprawy. W czasie rozpoznawania sprawy niniejszej przez Sąd I instancji wznowienie w niej postępowania sądowego było (w sposób oczywisty) niemożliwe i nieuzasadnione.
Wydając wyrok w danej sprawie Sąd I instancji nie może jednocześnie orzec o wznowieniu postępowania sądowego kończącego się tym wyrokiem. Nie można również wniesionym w danej sprawie wnioskiem procesowym dochodzić wznowienia postępowania sądowego w innej sprawie. Sprawy te są bowiem różnymi sprawami sądowymi oceniającymi odrębne postępowania administracyjne. Konkludując. Orzekając o skardze na decyzję o odpowiedzialności podatkowej za zaległości podatkowe spółki kapitałowe Sąd I instancji nie miał podstaw do wznawiania w niej rozstrzyganego postępowania tylko dlatego, że strona nie zgadzała się z innym wyrokiem - w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego tejże osoby prawnej.
Podkreślić także trzeba, że powoływany w skardze kasacyjnej przepis art. 58 (cyt.) ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym nie normował (zagadnień) odroczenia rozprawy czy też zawieszenia postępowania sądowego, a więc zarzuty wniesione na jego podstawie w przedmiotowym zakresie nie spełniają ewidentnie wymogów prawidłowych zarzutów skargi kasacyjnej, które wskazywać powinny precyzyjnie i jednoznacznie adekwatne do kwestionowanego obszaru skarżonej sprawy unormowania. Przypomnieć stronie skarżącej należy, że zasygnalizowaną powyżej problematykę regulował art. 59 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, który przywoływał też odpowiednie do danego przedmiotu unormowania procedury administracyjnej i cywilnej; żaden z tych przepisów nie został jednak nawet wskazany w rozpatrywanej skardze kasacyjnej.
Nietrafne są także zarzuty naruszenia przepisów Konstytucji RP - art. 2, art. 7, art.8 ust. 2,art. 9 ust.1, art.21 ust.1 i ust. 2, art. 64, art. 32 ust. 1 i 2, art. 84, art.217, art.45 ust. 1, art. 87 ust.
1. Przede wszystkim, z uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie wynika, aby Sąd I instancji ustalał w sprawie treść i znaczenie przywołanych przez wnoszącego skargę kasacyjną unormowań (standardów) konstytucyjnych, zaś zarzutu zaniechania w tym przedmiocie, podobnie zresztą jaki nieuwzględnienia określonych zasad konstytucyjnych w ocenie zastosowania prawa w postępowaniu administracyjnym, rozważany zarzut nie formułuje i nie przedstawia. Z uzasadnienia skargi kasacyjnej wnioskować trzeba i należy, że w gruncie rzeczy zarzuty te kierowane są w odniesieniu do decyzji wymiarowej, a nie przeciwko Sądowi I instancji. Przypomnieć zatem trzeba, że przedmiotem skargi kasacyjnej, zgodnie z art. 173 § 1 u.p.p.s.a., jest orzeczenie Sądu I instancji, a nie rozstrzygnięcie organu podatkowego. Zwrócić należy także uwagę, że normy konstytucyjne stosuje się bezpośrednio, tym nie mniej, jeżeli wynikające z nich standardy zostały ustawowo unormowane, nie mogą być one samodzielną podstawą rozstrzygnięcia indywidualnej sprawy przed sądami administracyjnymi, w tym również w postępowaniu kasacyjnym. Nie są one bowiem przepisami regulującymi bezpośrednio stosunki w zakresie zobowiązań podatkowych, których stosowanie badają sądy administracyjne. Wnoszący skargę kasacyjną nie zakwestionował zgodności z Konstytucją RP przepisów, które stanowiły podstawę wydania skarżonego wyroku. Co więcej, formułując zarzuty naruszenia przepisów Konstytucji RP, autor skargi kasacyjnej, nie spełnił jednego z kluczowych wymagań art. 176 u.p.p.s.a., zabrakło bowiem uzasadnienia podstaw kasacyjnych i wskazania w jaki sposób zostały naruszone przez Sąd I instancji. Na gruncie powyższych rozważań nie znalazł także uzasadnienia powołany art. 1 Protokołu 1 do Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności; podobnie jak przepisy Konstytucji RP nie jest to unormowanie regulujące bezpośrednio konkretne zagadnienia procedury sądowej czy też zobowiązań podatkowych.
Zarzuty odnoszące się do wyroku Sądu w sprawie o sygn. SA/Bk 646/01 nie mogły zostać merytorycznie przeanalizowane i rozpoznane w niniejszym postępowaniu, którego przedmiotem jest skarga kasacyjna osoby fizycznej odpowiedzialnej za zobowiązania podatkowe osoby prawnej, a nie spółki C., w której skarżący pełnił funkcję członka zarządu. Podkreślić należy, że postępowanie w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego osoby prawnej i postępowanie w przedmiocie przeniesienia odpowiedzialności za zaległości podatkowe osoby prawnej na osobę trzecią (członka zarządu) stanowią różne sprawy administracyjne i sądowoadministracyjne, tak samo jak odmienną konstrukcją prawną jest odpowiedzialność podatkowa podatnika oraz podmiotu, który odpowiadać może za jego zaległości podatkowe.
W konsekwencji brak było jakichkolwiek podstaw i zgodnych z prawem możliwości, aby uwzględnić zarzuty rozpoznanej skargi kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny jest bowiem związany granicami skargi kasacyjnej stosownie do art. 183 § 1 u.p.p.s.a. Oznacza to, że zawarte w skardze kasacyjnej podstawy determinują zakres kognicji Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Nie może on zatem samodzielnie podjąć z własnej inicjatywy żadnych badań w celu ustalenia innych wad zaskarżonego orzeczenia i musi co do zasady skoncentrować swoją uwagę wyłącznie na weryfikacji zarzutów sformułowanych przez skarżącego.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 u.p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.