Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z 26 września 2018 r., sygn. akt III SA/Wa 3271/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A.W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z 11 sierpnia 2017 r. w przedmiocie zawieszenia postępowania.
W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku skarżąca zarzuciła na podstawie art. 174 pkt 2) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018, poz. 1302 ze zm., dalej: p.p.s.a.) naruszenie przepisów postępowania, w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, tj.:
- a) art. 3 § 1 w zw. z art. 151 p.p.s.a. przejawiające się w tym, że sąd w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności organów oddalił skargę strony,
- b) art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 124, art. 187 § 1 i § 3 oraz art. 201 § 1 pkt 2) ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2015, poz. 613 ze zm., dalej: o.p.) przez akceptację stanowiska organu polegającego na:
- - utrzymaniu w mocy postanowienia naczelnika urzędu skarbowego zawieszającego postępowanie do czasu zdarzenia, które zaistniało jeszcze przed wydaniem tegoż postanowienia,
- - braku odniesienia się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do wyraźnej dyspozycji postanowienia naczelnika urzędu skarbowego i zaskarżonego postanowienia wskazujących na konieczność zawieszenia postępowania jedynie do czasu zdarzenia, które zaistniało przed ich wydaniem.
Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i orzeczenie co do istoty sprawy, ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi administracyjnemu pierwszej instancji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, dlatego podlega oddaleniu.
Jak stanowi art. 201 § 1 pkt 2) o.p., organ podatkowy zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Z kolei w myśl art. 205a § 1 pkt 4) o.p., organ podatkowy podejmuje postępowanie z urzędu, gdy ustanie przyczyna zawieszenia, w szczególności gdy rozstrzygnięcie sprawy jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd - w dniu powzięcia przez organ podatkowy wiadomości o uprawomocnieniu się orzeczenia kończącego to postępowanie.
Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w niniejszym składzie podziela ocenę sądu administracyjnego pierwszej instancji, że rozstrzygnięcie przez organ sprawy dotyczącej umorzenia podatkowego było bezpośrednio uzależnione od wyniku kontroli sądowoadministracyjnej dotyczącej zobowiązania podatkowego strony skarżacej w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2009 r. W konsekwencji kwestia ta stanowiła dla sprawy dotyczącej umorzenia powstałej z tego tytułu zaległości podatkowej, zagadnienie wstępne, o którym mowa w art. 201 § 1 pkt 2) o.p., determinując jej rozstrzygnięcie przez organy podatkowe. Jak trafnie zauważył WSA w Warszawie w pisemnych motywach zaskarżonego wyroku: “Kwota zobowiązania podatkowego ma bowiem istotne znaczenie w postępowaniu w sprawie wniosku o umorzenie zaległości powstałej z tego tytułu, w szczególności przy badaniu ważnego interesu podatnika, w tym sytuacji materialnej podatnika, który ubiega się o zwolnienie od uiszczenia zaległego podatku.
Jest to więc przypadek, w którym na rozpatrzenie i wydanie decyzji podatkowej w przedmiocie zastosowania ulgi podatkowej w postaci umorzenia zaległości podatkowej mogą mieć wpływ ustalenia faktyczne dokonane przez inny organ lub sąd".
Argumentacja przedstawiona w skardze kasacyjnej koncentruje się na literalnym brzmieniu sentencji postanowienia organu pierwszej instancji z dnia 12 maja 2017 r., w którym wskazano, że zawieszenie postępowania następuje “do czasu rozpatrzenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny skargi na decyzję Dyrektora Izb Skarbowej w Warszawie z dnia 23.11.2015 r.". Zdaniem strony skarżącej, skoro w dniu 27 kwietnia 2017 r. WSA w Warszawie wydał wyrok w przedmiocie określenia skarżącej podatku dochodowego od osób fizycznych za 2009 r. (w sprawie o sygn. akt. III SA/Wa 182/16), przyczyna zawieszenia postępowania nie istniała od samego początku, a skarżone rozstrzygnięcie jest wewnętrznie sprzeczne. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, ocena zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia nie może koncentrować się wyłącznie na literalnej treści jego sentencji, lecz uwzględniać powinna przede wszystkim kontekst normatywny jego wydania oraz logikę czynności procesowych podejmowanych w toku kontroli sądowoadministracyjnej.
Wydanie przez WSA w Warszawie wyroku z dnia 27 kwietnia 2017 r. w sprawie III SA/Wa 182/16, nie przesądziło w sposób prawomocny kwestii legalności kontrolowanej w tym postępowaniu decyzji podatkowej, bowiem od tego wyroku skarżąca wywiodła skargę kasacyjną (sprawa zarejestrowana pod sygn. akt II FSK 3949/17 oczekuje na rozpoznanie przez Naczelny Sąd Administracyjny). Zawarty w art. 201 § 1 pkt 2) o.p. zwrot “rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd" należy rozumieć jako prawomocne przesądzenie kwestii prejudycjalnej, o czym przekonuje systemowe odczytanie powyżeszj normy w powiązaniu z art. 205a § 1 pkt 4) o.p. Ostatni z wymienionych powyżej przepisów stanowi, że organ podatkowy podejmuje postępowanie z urzędu, gdy ustanie przyczyna zawieszenia, w szczególności gdy rozstrzygnięcie sprawy jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd - w dniu powzięcia przez organ podatkowy wiadomości o uprawomocnieniu się orzeczenia kończącego to postępowanie.
W konsekwencji podkreślić należy, że w rozpoznawanej sprawie przyczyna zawieszenia postępowania ustanie dopiero, gdy sprawa sądowoadministracyjna dotycząca wymiaru podatku dochodowego od osób fizycznych za 2009 r. zostanie prawomocnie rozstrzygnięta w sądowym toku instancji; skoro sama skarżąca zainicjowała w sprawie II FSK 3949/17 kontrolę przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, nie może skutecznie podnosić, że przyczyna zawieszenia postępowania nie istniała bądź ustała. Przyczyna zawieszenia postępowania pozostaje w chwili obecnej aktualna, a wyrokowi WSA w Warszawie z dnia 27 kwietnia 2017 r. w sprawie III SA/Wa 182/16 — do czasu rozpoznania przez NSA skargi kasacyjnej strony od tego orzeczenia — nie przysługuje przymiot prawomocności. W kontrolowanej sprawie, wbrew zarzutom skargi kasacyjnej, nie zaistniały okoliczności procesowe skutkujące ustaniem przyczyny zawieszenia postępowania. Z powyższych względów zarzuty zgłoszone w skardze kasacyjnej uznać należy za chybione, bowiem zaskarżony wyrok WSA w Warszawie odpowiada prawu.
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a.