Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 22 listopada 2004 r., I SA/Gl 1473/04, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę Ireny J. i Wiesławy O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 10 sierpnia 2004 r., (...) w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowej.
Z uzasadnienia postanowienia wynikało, że pismami z 15 października 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny wezwał Irenę J. i Wiesławę O. do wspólnego uiszczenia kwoty 500 zł tytułem wpisu sądowego od złożonej skargi. Sąd wezwał jednocześnie Wiesławę O. do uzupełnienia braku formalnego skargi przez jej podpisanie. W wezwaniach zawarte było pouczenie, w myśl którego nieusunięcie braku skargi lub nieuiszczenie wpisu sądowego w terminie do siedmiu dni, licząc od daty doręczenia wezwań, skutkować będzie odrzuceniem skargi.
Z potwierdzeń odbioru wynikało, że wezwania Sądu - przesłane na wskazany w skardze adres - doręczono Irenie J. w dniu 21 października 2004 r., Wiesławie O. 25 października 2004 r. 3 listopada 2004 r. /data nadania w urzędzie pocztowym/ do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wpłynęła przesyłka polecona zawierająca wniosek skarżących o zwolnienie ich od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi oraz pismo procesowe z dnia 2 listopada 2004 r., zatytułowane "skarga", podpisane przez obie skarżące.
Art. 220 par. 1 i 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przewiduje, że skarga, od której, pomimo wezwania, w wyznaczonym terminie nie został uiszczony wpis, podlega odrzuceniu. Również skarga, której braki formalne nie zostały uzupełnione w wyznaczonym terminie, podlega odrzuceniu w myśl art. 58 par. 1 pkt 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W rozpatrywanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny był zatem zobowiązany odrzucić skargę na podstawie wskazanych przepisów, albowiem wniosek o zwolnienie od wpisu sądowego od skargi, jako czynność alternatywna w skutkach procesowych w stosunku do uiszczenia należnej opłaty, został złożony po zakreślonym terminie, liczonym zarówno od daty doręczenia wezwania Sądu do rąk Ireny J., jak i Wiesławy O. Jednocześnie usunięcie braku skargi przez Wiesławę O. nastąpiło po terminie, który zgodnie z pouczeniem zawartym w wezwaniu upłynął z dniem 2 listopada 2004 r. przy uwzględnieniu zasady wynikającej z art. 83 par. 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W skardze kasacyjnej od opisanego postanowienia Wiesława O. i Irena J. wniosły o 1/ jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach do ponownego rozpoznania, ewentualnie o 1/ uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i orzeczenie o przywróceniu terminu do wniesienia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 10 sierpnia 2004 r., (...),
- 2. dopuszczenie dowodów zawnioskowanych w sprawie przez skarżące, 3/ zasadzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, 4/ doręczenie odpisu orzeczenia na adres pełnomocnika skarżącej.
Postanowieniu zarzuciły, iż zostało wydane z naruszeniem art. art. 58 par. 1 pkt 3, art. 86 par. 1 i art. 220 par. 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi polegającym na przyjęciu przez Sąd, że nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi, uchybieniu terminów do jej wniesienia, a tym samym nie rozpoznaniu ewentualnego wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi przez skarżące - i jako takiej - odrzucenie odrzuceniu skargi, co wyczerpywało przesłankę z art. 174 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autorka wskazała, iż wystąpienie przez Wiesławę O. z uzupełnioną skargą /2 listopada 2004 r./ oraz w związku z wnioskami w tej skardze zawartymi należało potraktować jako e w e n t u a l n y /podk. NSA/ wniosek o przywrócenie terminu do jej złożenia. Sąd odrzucając skargę nie rozpoznał merytorycznie wniosku o przywrócenie terminu do jej wniesienia, co skarżące uczyniły składając powtórnie skargę. Skarżące będąc osobami nie zorientowanymi w przepisach proceduralnych składając skargę z 2 listopada 2004 r. wraz z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych sądziły, że będzie ona rozpatrywana jako ewentualny wniosek o przywrócenie terminu do jej złożenia. Nie rozumiejąc zależności pomiędzy otrzymywanymi wezwaniami z Sądu a składaną przez siebie skargą - bez swojej winy uchybiły zakreślonym terminom.
Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził i zważył, co następuje
Skarga kasacyjna Wiesławy O. na uwzględnienie nie zasługiwała.
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./, w art. 174 pkt 2 dopuszcza zarzut kasacyjny oparty na naruszeniu przez wojewódzki sąd administracyjny przepisów postępowania jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Równocześnie art. 176 ustawy wymaga, aby skarga poza przytoczeniem podstaw kasacyjnych zawierała również ich uzasadnienie. Stawiając zarzut naruszenia przepisów procesowych skarżący powinien wskazać na czym polegało naruszenie prawa przez Sąd w konkretnej sprawie i jaki istotny wpływ wywarło, w jego ocenie, na wynik sprawy; czy gdyby Sąd zarzuconych mu nieprawidłowości nie popełnił możliwe byłoby inne /co do istoty/ rozstrzygnięcie sprawy.
Stawiając, jw. zarzut naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowień art. art. 58 par. 1 pkt 3, 86 par. 1 i 220 par. 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi autor skargi potwierdza równocześnie, że wezwanie do uiszczenia wpisu i uzupełnienia braku skargi przez jej podpisanie zostało skarżącej doręczone 25 października 2004 r. Zatem wyznaczony 7-dniowy termin upływał z dniem 1 listopada. Ponieważ był to dzień ustawowo wolny od pracy skuteczna byłaby czynność procesowa dokonana w dniu następnym, czyli 2 listopada 2004 r. - art. 83 par. 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Tymczasem pismo datowane na 2 listopada, zawierające jedynie wniosek o zwolnienie skarżącej od kosztów sądowych, przy którym nadesłała egzemplarz podpisanej /również/ przez siebie skargi, nadane zostało w UP D. 9 dopiero następnego dnia - 3 listopada 2004 r., czyli już po upływie zakreślonego terminu.
Oddanie pisma w polskim urzędzie pocztowym jest równoznaczne z wniesieniem go do sądu - art. 83 par. 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Bezskuteczny upływ terminu do uiszczenia wpisu przesądził o obowiązku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego odrzucenia skargi - art. 220 par. 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Podobnie jak art. 58 par. 1 pkt 3 ustawy przesądzał odrzucenie sprawy z powodu nie usunięcia w terminie jej braków. O takich konsekwencjach skarżąca była poinformowana w wezwaniu.
Art. 86 par. 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi, że "Jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym, sąd na j e j w n i o s e k postanowi przywrócenie terminu...".
Pismo z 2 listopada 2004 r. nie było wnioskiem o przywrócenie terminu do dokonania jakiejkolwiek czynności procesowej. Procedura sądowoadministracyjna nie przewiduje możliwości przywracania uchybionych terminów procesowych z urzędu. Wywody skargi kasacyjnej sugerujące, że w każdym wypadku dokonania czynności procesowej po terminie sądy powinny takiego wniosku domniemywać, nie były oparte na prawie. Nie korespondowały również ze stanem faktycznym sprawy. Skoro pismo o zwolnienie od kosztów zostało sporządzone 2 listopada, to skarżąca nie miała powodu, aby już tego dnia rozważać sprawę uchybienia wyznaczonego przez Sąd terminu do dokonania czynności, o których wyżej mowa.
Uznając, że skarga kasacyjna nie zawierała uzasadnionych podstaw Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 182 par. 1 i art. 184 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w postanowieniu.