Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 9 listopada 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi sygn. akt I SA/Łd 406/09 odrzucił skargę M. J. na uchwałę Rady Gminy Z. z dnia 12 listopada 2008 r. w przedmiocie ustalenia stawek podatku od nieruchomości.
Z przedstawionego przez Sąd pierwszej instancji stanu faktycznego sprawy wynika, że w dniu 24 kwietnia 2009 r. Regionalna Izba Obrachunkowa w L. przekazała skargę M. J., w której skarżący wniósł o skontrolowanie uchwały Rady Gminy Z. z dnia 12 listopada 2008 r. w sprawie ustalenia stawek podatku od nieruchomości, pod kątem legalności, celowości rzetelności i gospodarności oraz równości wobec prawa. Podał, że na podstawie wymienionej uchwały Wójt Gminy Z. wydał decyzję ustalającą podatek od nieruchomości w nadmiernej wysokości. Skarżący wniósł również o stwierdzenie nieważności punktu 7 wymienionej uchwały oraz obniżenie podatku obciążającego skarżącego "...poprzez zastosowanie odpisu amortyzacyjnego – którego Gmina w moim przypadku nie chce zastosować.".
Zarządzeniem Przewodniczącego z dnia 20 maja 2009 r. skarżący został wezwany do sprecyzowania przedmiotu skargi przez wskazanie, czy jej przedmiotem jest uchwała Rady Gminy Z. z dnia 12 listopada 2008 r. w sprawie ustalenia stawek podatku od nieruchomości, czy też odpowiedź RIO z dnia 27 marca 2009 r. na pismo skarżącego z dnia 20 lutego 2009 r. Względnie, czy intencją skarżącego było zaskarżenie bezczynności RIO.
W odpowiedzi skarżący wyjaśnił, że przedmiotem skargi jest przede wszystkim uchwała Rady Gminy Z. z dnia 12 listopada 2008 r. (pismo z dnia 1 czerwca 2009 r.). Zastrzegł jednak, że gdyby zaskarżenie tej uchwały bezpośrednio do sądu, z pominięciem RIO było niemożliwe, to przedmiotem skargi jest zarówno przedmiotowa uchwała jak i odpowiedź RIO z dnia 27 marca 2009 r. Skarżący poczynił jednak zastrzeżenie, że gdyby wskazanej odpowiedzi RIO nie można było "potraktować" jako decyzji, to wówczas skarży bezczynność RIO. Skarżący podniósł, że w jego ocenie wymieniona uchwała jest niezgodna pod względem legalności, celowości i rzetelności, gdyż pozbawia skarżącego warunków do rozwoju i w ten sposób narusza art. 6, art. 7 i art. 8 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. W tej sytuacji RIO powinna stwierdzić nieważność przedmiotowej uchwały.
W odpowiedzi na wezwanie sądu z dnia 18 września 2009 r. skarżący oświadczył, że przed wniesieniem skargi z dnia 20 kwietnia 2009 r. na uchwałę Rady Gminy Z., nie skierował do organu gminy wezwania do usunięcia naruszenia prawa, w rozumieniu art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. z 2001 r. Dz. U. Nr 142, poz. 1591 ze zm., dalej: u.s.g.). Wyjaśnił, że nie otrzymał od żadnego z organów pouczenia, że przysługuje mu takie uprawnienie.
Sąd pierwszej instancji rozpoznając niniejszą sprawę przyjął, że przedmiotem skargi jest uchwała Rady Gminy Z. z dnia 12 listopada 2008 r. w sprawie ustalenia stawek podatku od nieruchomości na rok 2009. Wskazał, że zgodnie z art. 101 ust. 1 u.s.g. wniesienie skargi na uchwałę rady gminy, będącej organem gminy, winno być poprzedzone wezwaniem tego organu do usunięcia naruszenia prawa. Sąd stwierdził, że skoro w piśmie z dnia 5 października 2009 r. skarżący oświadczył, że przed wniesieniem skargi do Sądu nie wezwał Rady Gminy Z. do usunięcia naruszenia to skargę strony należało odrzucić zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.).
Na powyższe postanowienie skargę kasacyjną wniósł skarżący zaskarżając go w całości. Postanowieniu zarzucił naruszenie przepisów postępowania w postaci art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. w związku z art. 9 i w związku z art. 112 K.p.a.- co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uzasadniając podstawę kasacyjną wskazał, że na żadnym etapie postępowania administracyjnego strona nie zastała pouczona o konieczności wniesienia do organu: Rady Gminy Z. wezwania do usunięcia naruszenia prawa.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Rada Gminy Z. wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 52 § 1 p.p.s.a., skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich.
Przepisem szczególnym stanowiącym podstawę do wniesienia skargi na uchwałę Rady Gminy Z. z dnia 12 listopada 2008 r. nr... jest art. 101 ust 1 u.s.g. zgodnie z którym każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Z powyższego unormowania wynika, że warunkiem wniesienia do sądu skargi na zarządzenie organu gminy jest uprzednie wezwanie organu gminy, który wydał kwestionowane zarządzenie, do usunięcia naruszenia prawa. Dopiero bezskuteczność takiego wezwania do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia umożliwia zaskarżenie zarządzenia do sądu administracyjnego.
Z akt sądowoadministracyjnych wynika, że skarżący przed wniesieniem skargi do Sądu nie wezwał organu do usunięcia naruszenia prawa w trybie przewidzianym art. 101 ust. 1 u.s.g. (pismo strony z 5 października 2009 r., s. 30). Tym samym należy uznać, że skarżący nie spełnił przesłanki warunkującej skuteczne wniesienie skargi do sądu administracyjnego. Podnoszone przez skarżącego okoliczności odnoszące się do braku wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa nie mogą uzasadniać odmiennej oceny tej kwestii, albowiem przepisy prawa nie nakładają na organ gminy obowiązku pouczania strony o trybie i sposobie zaskarżenia uchwały czy też zarządzenia organu gminy do sądu administracyjnego.
Wniesienie do sądu administracyjnego skargi na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. bez uprzedniego wymaganego przez ustawę wezwania do usunięcia naruszenia prawa jest niedopuszczalne.
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 182 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia