Uzasadnienie
- 1. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 9 lutego 2005 r. /III SA/Wa 2468/04/ Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił na podstawie art. 58 par. 1 pkt 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę Witolda G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 18 października 2004 r., (...), w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym od przychodów ewidencjonowanych oraz zwrócił skarżącemu uiszczony wpis w kwocie 398 zł. Powodem odrzucenia skargi było niezastosowanie się do wezwania Sądu w zakresie uzupełnienia braków formalnych skargi - mimo jednoznacznie sformułowanego wezwania pełnomocnik skarżącego nie złożył pełnomocnictwa, dającego umocowanie do występowania przed sądem, do którego złożono skargę - w złożonym pełnomocnictwie nie wskazano ani Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego ani nie określono ogólnie, iż dotyczy ono postępowania przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z przedłożonym pełnomocnictwem pełnomocnik umocowany był do występowania jedynie przed organami podatkowymi oraz Naczelnym Sądem Administracyjnym.
- 2. W skardze kasacyjnej na powyższe postanowienie - złożonej przez swego pełnomocnika, doradcę podatkowego Adama C. - skarżący wniósł o jego uchylenie w całości oraz o zasądzenie na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania kasacyjnego, w tym także kosztów zastępstwa prawnego, jako podstawę zaskarżenia wskazując naruszenie przepisów prawa procesowego - postępowania, które miało istotny wpływ na treść zaskarżonego postanowienia. Pełnomocnik skarżącego wskazał, że - wbrew twierdzeniu Sądu I instancji - nie został pouczony, że nieuzupełnienie braku skargi poprzez złożenie pełnomocnictwa w terminie 7 dni od daty doręczenia pisma spowoduje odrzucenie skargi. W treści wezwania Sądu z dnia 14 stycznia 2005 r. Sąd pouczył pełnomocnika, że nieuiszczenie wpisu w terminie spowoduje odrzucenie skargi /art. 220 par. 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/, ale takiej sankcji Sąd I instancji nie wskazał w stosunku do braku pełnomocnictwa. Odrzucenie skargi było zbyt pochopnym działaniem Sądu I instancji - formę i treść skargi reguluje art. 57 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a Sąd nie stwierdził, aby strona naruszyła ten przepis. Stąd też zastosowanie art. 58 par. 1 pkt 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi było niezasadne. Strona nie naruszyła także art. 46 par. 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, bowiem pełnomocnik złożył pełnomocnictwo do akt organów podatkowych, a nadto na wezwanie Sądu pełnomocnik przesłał ponownie uwierzytelniony i opłacony odpis pełnomocnictwa. Na podstawie art. 36 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi złożone pełnomocnictwo było pełnomocnictwem ogólnym - do prowadzenia spraw przed sądami administracyjnymi. Tylko przez przeoczenie pełnomocnik nie skreślił na pełnomocnictwie słowa "Naczelnym", bowiem zastosował druk, który obowiązywał w czasie, kiedy nie było dwuinstancyjności sądów administracyjnych. Niemniej załączone do skargi pełnomocnictwo upoważniało pełnomocnika do działania przed NSA, w myśl zasady, że jeśli wolno więcej, to wolno także i mniej, załączone do skargi pełnomocnictwo winno być interpretowane w ten sposób, że skoro upoważniało do występowania przed NSA, to i upoważniało do działania przed WSA. Strona skarżąca nie polemizuje ze stanowiskiem Sądu I instancji, iż pełnomocnictwo powinno dawać umocowanie do występowania przed sądem, w którym złożono skargę, jednakże strona skarżąca zauważa, że WSA pominął postanowienia art. 31 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez określenie: "ewentualne wyznaczenie terminu pełnomocnikowi do złożenia przez niego ponownie pełnomocnictwa według określonej przez sąd treści". Strona nie zgadza się także ze stwierdzeniem Sądu I instancji, że wezwanie Sądu z dnia 14 stycznia 2005 r. było jednoznacznym sformułowaniem, że Sądowi chodzi o pełnomocnictwo ze wskazaniem, iż powinno dotyczyć tego sądu - wprost przeciwnie, Sąd wzywał jedynie do złożenia pełnomocnictwa. Strona zauważa również, że wezwania sądu do wpłacenia wpisu nie powinny być traktowane jako braki formalne skargi z uwagi na sposób wnoszenia skarg /nie bezpośrednio do sądu/. Nadto zaskarżone postanowienie zostało wydane incognito, bez wskazania składu Sądu.
- 3. Dyrektor Izby Skarbowej w W. nie skorzystał z możliwości złożenia odpowiedzi na skargę kasacyjną, jak również nie uczestniczył w rozprawie kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna skarżącego Witolda G. zasługuje na uwzględnienie.
Co prawda wbrew twierdzeniom strony skarżącej nie można przyjąć, aby wezwanie Sądu z dnia 14 stycznia 2005 r. (...) o usunięcie braków formalnych skargi przez złożenie pełnomocnictwa procesowego /oryginału albo uwierzytelnionego odpisu/ nie zawierało rygoru odrzucenia skargi, jednakże już określenie terminu 7 dniowego nie było zbyt czytelne, gdyż było umieszczone przy punkcie drugim wezwania dotyczącym uiszczenia wpisu.
Nie ma też racja strona skarżąca, iż w sprawie sądowoadministracyjnej pełnomocnik nie ma obowiązku przedłożenia pełnomocnictwa, jeżeli je złożył do akt podatkowych. O tym, że istnieje taki obowiązek, przesądza treść art. 37 par. 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w myśl którego pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. Także art. 46 par. 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi, iż do pisma należy dołączyć pełnomocnictwo, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który przedtem nie złożył pełnomocnictwa.
Tym samym należy uznać wezwanie Sądu o złożenie pełnomocnictwa procesowego za prawidłowe.
Zauważyć należy, iż strona skarżąca po otrzymaniu wezwania Sądu w dniu 26 stycznia 2005 r. (...) do pisma z dnia 27 stycznia 2005 r. dołączyła uwierzytelniony odpis pełnomocnictwa z dnia 28 lipca 2004 r. (...), którego oryginał znajdował się na karcie 43 akt podatkowych. Zatem należy uznać, iż strona skarżąca uczyniła zadość wezwaniu Sądu i to w terminie ustawowym, jednakże pełnomocnictwo obejmowało jedynie reprezentowanie skarżącego przed organami podatkowymi i Naczelnym Sądem Administracyjnym.
W takiej sytuacji, wobec takiej treści pełnomocnictwa należało z uwagi na reformę sądownictwa administracyjnego wezwać ponownie pełnomocnika skarżącego do przedłożenia pełnomocnictwa obejmującego podejmowanie czynności procesowej przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie i to na podstawie art. 44 par. 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i dopiero po bezskutecznym upływie terminu odrzucić skargę.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż działanie Sądu I instancji było zbyt pochopne i cechował je nadmierny rygoryzm. Tym samym doszło do naruszenia art. 58 par. 1 pkt 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i dlatego też na podstawie art. 185 par. 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.
Z uwagi na treść art. 203 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie orzeczono o kosztach postępowania kasacyjnego, gdyż przedmiotem zaskarżenia było postanowienie - i to odrzucające skargę, a nie wyrok.
Ubocznie należy wskazać, iż strona skarżąca otrzymała odpis zaskarżonego postanowienia bez określenia składu sądu.