Uzasadnienie
Postanowieniem z 15 października 2012 r., sygn. akt I SA/Gl 1041/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę A. Sp. z o.o.
z siedzibą w P. (dalej - "Skarżąca") na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z 28 czerwca 2012 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, że po otrzymaniu w dniu 3 lipca 2012 r. decyzji organu odwoławczego, pełnomocnik Skarżącej w dniu 2 sierpnia 2012 r. oddał w polskim urzędzie pocztowym skargę na ten akt. Zgodnie z oznaczeniem adresata skargę tę skierowano bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który w dniu 10 sierpnia 2012 r. (data nadania) przekazał ją według właściwości organowi odwoławczemu.
Sąd I instancji zauważył, że skarga została wniesiona z pominięciem trybu wynikającego z art. 54 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej - "P.p.s.a.").
W takim przypadku o zachowaniu terminu do wniesienia skargi decyduje data jej nadania przez sąd na właściwy adres organu. Tym samym Sąd I instancji przyjął, że pełnomocnik Skarżącej wniósł skargę 10 sierpnia 2012 r., a więc po upływie terminu do dokonania tej czynności. W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a.
Pismem z 24 października 2012 r. Skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika, zaskarżyła powyższe postanowienie Sądu I instancji, wnosząc o jego uchylenie w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenia art. 65 § 2 w zw. z art. 19 Kodeksu postępowania administracyjnego, polegające na błędnym przyjęciu, że pełnomocnik Skarżącej wniósł skargę po upływie terminu do dokonania tej czynności. Zdaniem Skarżącego, skarga złożona z zachowaniem terminu, ale błędnie zaadresowana powinna być rozpatrywana z uwzględnieniem art. 65 § 1 k.p.a. Przedmiotowe pismo pełnomocnik Skarżącej nazwał "zażaleniem".
Postanowieniem z 5 listopada 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił zażalenie na postanowienie z 15 października 2012 r., jako niedopuszczalne. Wskazał, że na postanowienie kończące postępowanie w sprawie przysługuje skarga kasacyjna a nie zażalenie.
Po rozpoznaniu zażalenia wniesionego na powyższe postanowienie, Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 19 grudnia 2012 r., sygn. akt II FZ 1022/12 uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi I Instancji. NSA wskazał, że jeśli z pisma dostatecznie wyraźnie wynika zamiar zaskarżenia postanowienia odrzucającego skargę należy, niezależnie od oznaczenia takiego pisma, potraktować je jako skargę kasacyjną, bowiem taki środek zaskarżenia przysługuje od postanowienia o odrzuceniu skargi. NSA wskazał również na konieczność zbadania czy pismo strony spełnia wymogi formalne przewidziane dla skargi kasacyjnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach przekazał akta sprawy wraz ze skargą kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie znajduje usprawiedliwionych podstaw.
Niezasadny jest zarzut naruszenia art. 65 § 2 w zw. z art. 19 k.p.a.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że postępowanie przed sądem administracyjnym nie jest kontynuacją postępowania przed organami administracji. Nie ma wątpliwości, że sądowa kontrola działalności administracji publicznej według kryterium legalności, dokonywana w postępowaniu sądowoadministracyjnym nie stanowi kolejnego etapu postępowania administracyjnego, lecz jej celem jest zweryfikowanie ewentualnych nieprawidłowości w działaniach organów władzy w ramach całkowicie odrębnej procedury, przy czym ma to miejsce wyłącznie z inicjatywy strony wnoszącej skargę.
Art. 65 § 1 k.p.a. stanowi, że jeżeli organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, jest niewłaściwy w sprawie, niezwłocznie przekazuje je do organu właściwego, zawiadamiając jednocześnie o tym wnoszącego podanie. Zawiadomienie o przekazaniu powinno zawierać uzasadnienie. Z kolei w § 2 wskazano, że podanie wniesione do organu niewłaściwego przed upływem przepisanego terminu uważa się za wniesione z zachowaniem terminu. Z kolei art. 9 k.p.a., stanowi, że organy administracji publicznej przestrzegają z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej.
W ocenie Naczelnego Sadu Administracyjnego, brak jest podstaw do przyjęcia, że wskazane przepisy znajdują zastosowanie w postępowaniu przed sądem administracyjnym. Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zawiera własne uregulowania dotyczące trybu i terminu wniesienia skargi do sądu i nie ma potrzeby pomocniczego stosowania przepisów k.p.a. w tym zakresie.
Stosownie do art. 53 § 1 P.p.s.a. skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Natomiast art. 54 § 1 P.p.s.a. stanowi, że skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Wniesienie skargi bezpośrednio do sądu jest zatem działaniem nieprawidłowym. Istotnie, żaden z przepisów ustawy procesowej wprost nie przewiduje dla sądu obowiązku przekazania błędnie skierowanej skargi do właściwego organu, jednakże przyjmuje się, że taki obowiązek na sądzie spoczywa. Orzecznictwo zarówno Sądu Najwyższego (na tle podobnych procedurze sądowadministracyjnej uregulowań odnośnie składania środków odwoławczych w postępowaniu cywilnym), jak i Naczelnego Sądu Administracyjnego wyraźnie opowiedziało się za takim właśnie stanowiskiem (por. wyroki NSA: z dnia 3 grudnia 2007 r., I OSK 248/07, LEX nr 470146 i z dnia 20 maja 2008 r., II FSK 426/07, LEX nr 489100; postanowienia NSA: z dnia 30 stycznia 2008 r., II FSK 1724/06, LEX nr 453371; z dnia 15 kwietnia 2008 r., II GSK 295/08, LEX nr 505331; z dnia 29 maja 2008 r., I FSK 631/08, LEX nr 505351; z dnia 26 czerwca 2008 r., I OZ 463/08, LEX nr 493793).
Stanowisko takie przyjmują również przedstawiciele doktryny, twierdząc, że w przypadku wniesienia skargi bezpośrednio do wojewódzkiego sądu administracyjnego lub za pośrednictwem niewłaściwego organu administracji publicznej, sąd ten lub organ powinien przekazać sprawę właściwemu organowi, a o zachowaniu terminu do wniesienia skargi, określonego w art. 53 § 1 P.p.s.a. decyduje data nadania skargi przez sąd (lub organ) pod adres właściwego organu (patrz. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 103; Komentarz do art. 54 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, A. Kabat [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX).
W niniejszej sprawie Sąd I instancji stanowisko to podzielił, przekazując błędnie wniesioną skargę do właściwego organu. Należy przy tym zauważyć, że skarga została nadana do Sądu I instancji w ostatnim dniu terminu przewidzianego do jej wniesienia, a wpłynęła do tegoż Sądu już po upływie termin. A zatem Sąd I instancji nie miał możliwości przekazania tej skargi do właściwego organu z zachowaniem terminu.
Reasumując, Sąd I instancji postąpił prawidłowo przekazując skargę do Dyrektora Izby Skarbowej w K., a po nadesłaniu przez organ akt sprawy wraz z odpowiedzią na skargę podjął prawidłowe rozstrzygnięcie o jej odrzuceniu ze względu na uchybienie ustawowemu terminowi wskazanemu w art. 53 § 1 P.p.s.a.
Mając na względzie powyższe rozważania Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną stosownie do art. 184 oraz art. 182 § 1 i 3 P.p.s.a.