Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem oddalono skargę z tym uzasadnieniem, że sąd nie dopatrzył się naruszenia prawa przez organ wydający postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.
Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w Z. G. decyzją z [...] [...] określił małżonkom B. i W. M. zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1998 r., zaległość w tym podatku oraz odsetki za zwłokę od tej zaległości (sąd w uzasadnieniu mylnie pisze: "za 1997 r.")
Dyrektor Izby Skarbowej wydający skarżone postanowienie wyjaśniał, że wobec braku możliwości doręczenia B. M. decyzji wymiarowej z uwagi na pobyt za granicą pod nieznanym adresem, wystąpił do sądu rejonowego o wyznaczenie kuratora dla osoby nieobecnej (art. 138 Ordynacji podatkowej, dalej: "Op"). 23 grudnia 2002 r. wyznaczono kuratora, natomiast 13 stycznia 2003 r., dowiadując się w tym dniu o ustanowieniu dla niej kuratora, strona złożyła apelację. Decyzja w sprawie podatku za 1998 r. została doręczona kuratorowi 2 stycznia 2003 r. Zdaniem organu podatkowego wyższej instancji, złożenie 16 lipca 2003 r. wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło po upływie 7 - dniowego terminu do jego złożenia bez uprawdopodobnienia, że data 9 lipca 2003 r. jest dniem, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Według ustaleń organu, strona powzięła wiadomość o ustanowieniu dla niej kuratora w styczniu 2003 r. Z apelacji wynika, że wiedziała o próbie doręczenia jej pisma przez UKS.
Natomiast z pisma datowanego na dzień 23 stycznia 2003 r., kierowanego do sądu okręgowego wynika posiadanie przez stronę świadomości toczącego się postępowania kontrolnego w sprawie dochodu osiągniętego przez nią w latach 1997 - 2001. Zatem przy zachowaniu należytej staranności strona mogła się dowiedzieć o decyzji, od której chciałaby wnieść odwołanie. Stronie nie udało się też uprawdopodobnić iżby uchybienie owego terminu nastąpiło bez jej winy. W skardze do sądu administracyjnego wniesiono o zmianę bądź uchylenie kwestionowanego postanowienia pod zarzutem naruszenia art. 162 Op w związku z art. 184 k.r.o. W odpowiedzi wniesiono o oddalenie skargi z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
W uzasadnieniu wyroku sąd administracyjny wyjaśniał, że - dokonując oceny przyczynienia się strony do uchybienia terminu - należy brać pod uwagę wszystkie okoliczności przy uwzględnieniu "...obiektywnych mierników staranności". Brak winy może wystąpić tylko wtedy, gdy wnioskodawca nie mógł przezwyciężyć przeszkody w zachowaniu terminu, nawet przy użyciu w danych warunkach największego wysiłku. Dalej sąd wywodził, że czasowa nieobecność nie jest w świetle orzecznictwa sądowego przeszkodą w dokonaniu czynności procesowej. Zebrany w sprawie materiał wykazuje, ze strona nie potrafiła uprawdopodobnić swojej wersji rozpoczęcia biegu 7 - dniowego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Przywrócenie zaś tego z kolei terminu jest niedopuszczalne.
Skargę kasacyjną wniesiono na podstawie art. 174 pkt 2 ppsa, pod zarzutem naruszenia przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 162 § 1 w zw. z art. 162 § 2 Ordynacji podatkowej, wskutek ustalenia, że skarżąca ponosi winę za uchybienia terminowi do wniesienia odwołania od decyzji dyrektora urzędu kontroli skarbowej, chociaż złożyła wniosek o przywrócenie terminu w terminie 7 dni od chwili w jakiej dowiedziała się o wydaniu owej decyzji.
Na zasadzie art. 176 ppsa wniesiono o zmianę zaskarżonego wyroku przez uchylenie postanowienia Izby Skarbowej w Zielonej Górze i przywrócenia skarżącej terminu do wniesienia odwołania.
W odpowiedzi organ podatkowy wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej jako nie odpowiadającej wymogom prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W rozważaniach nad stanem faktycznym i prawnym sprawy objętej zarzutami skargi kasacyjnej B. M. - Naczelny Sąd Administracyjny doszedł do następujących wniosków i stwierdzeń:
Skarga ta nie może być uwzględniona z braku usprawiedliwionych podstaw.
Wbrew przekonaniom strony skarżącej Naczelny Sąd Administracyjny nie jest powołany do załatwiania sprawy administracyjnej, w tym przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Do wyjątków należy regulacja zawarta w art. 188 ppsa, która możliwość merytorycznego rozstrzygnięcia przewiduje dla przypadków, w których zachodzi naruszenie prawa materialnego, a z takim w tej sprawie nie mamy do czynienia. Odstępstwo to jest zrozumiałe choćby z punktu widzenia ekonomii postępowania, ale tylko w sprawie, w której toczy się spór o pojmowanie normy prawa materialnego. Drugą okolicznością ograniczająca kognicję NSA jest regulacja zawarta w art. 183 ppsa, która nakazuje sądowi rozpatrzenie sprawy jedynie w granicach skargi. Granice te stawiają przed skargą kasacyjną rygorystyczne wymogi.
Przede wszystkim więc dla zachowania form skargi kasacyjnej nie wystarcza powołanie przepisu art. 174 ppsa. Konieczne jest także uzasadnienie podnoszonej podstawy skargi przez wskazanie, który przepis ustawy został naruszony i na czym to naruszenie polegało oraz jaki mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd administracyjny w swym postępowaniu nie stosuje przepisów Ordynacji podatkowej, więc nie jest spełnieniem wymogu prawidłowego sporządzenia skargi kasacyjnej podniesienie wobec wyroku sądu administracyjnego zarzutu naruszenia przepisów postępowania podatkowego.
W badanym przypadku ocena zasadności skargi kasacyjnej jest w ogóle niemożliwa, ponieważ jedynym zarzutem jest naruszenie przepisu zawierającego regulacje dotyczące przywrócenia terminu, a więc zarzut naruszenia prawa przez organ podatkowy.
Oparcie podstaw skargi kasacyjnej na przepisie art. 174 pkt 2 ppsa jest skuteczne wówczas, gdy strona zamierza kwestionować stan faktyczny przyjęty przy wyrokowaniu. Tymczasem w niniejszej sprawie mamy do czynienia w gruncie rzeczy z domaganiem się innej oceny niespornych w sprawie faktów. Strona składająca skargę kasacyjną z przyczyn, o których mowa w art. 174 pkt 2 ppsa ma możliwość podnoszenia zarzutu naruszenia art 1 § 1 i § 2 ustawy ustrojowej lub art. 141 § 4 ppsa, bądź wreszcie art. 145 § 1 pkt 1 lit c ppsa w zw, z przepisami procedury podatkowej, których naruszenia sąd administracyjny nie dostrzegł. Dotąd powiedziane prowadzi do wniosku, że skarga kasacyjna B. M. przytoczonym wymogom nie odpowiada.
Ów bezsporny rygoryzm w stosunku do skargi kasacyjnej, ustanowiony przez ustawodawcę, służy przede wszystkim ustaleniu w sposób nie budzący wątpliwości zakresu rozpoznania sprawy przez NSA, który powołany jest do kontroli legalności działania wojewódzkiego sądu administracyjnego rozpatrującego skargę sądową. Z tych właśnie względów rygoryzmowi temu towarzyszy obowiązek korzystania z pośrednictwa zawodowo przygotowanego pełnomocnika (adwokata, radcę prawnego...), którego obowiązkiem jest na wstępie zapewnienie prawidłowego sporządzenia skargi kasacyjnej.
Skoro zatem skarga kasacyjna będąca przedmiotem rozpoznania nie spełnia przytoczonych wymogów, wykluczając tym samym możliwość jej rozpoznania przez Naczelny Sąd Administracyjny, należało stosownie do dyspozycji art. 184 ppsa orzec jak w sentencji wyroku.