Uzasadnienie
1. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 26 stycznia 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie III SA/Wa 578/04, oddalił skargę Ludmiły Czerniakowskiej na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia 10 lutego 2004 r. w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Izby Celnej w W., po ponownym rozpatrzeniu sprawy, podtrzymał stanowisko wyrażone w postanowieniu z dnia 29 listopada 2002 r. w sprawie zarzutów wniesionych przez skarżącą w postępowaniu egzekucyjnym. W rozpoznawanej sprawie organy celne nie uznały zarzutu skarżącej wniesionego w postępowaniu egzekucyjnym, co do przedawnienia należności celnych wynikających z decyzji z dnia 25 kwietnia 1997. Rozstrzygnięcie to nałożyło na Ludmiłę C. obowiązek zapłaty cła i należności podatkowych od sprowadzonego samochodu marki VOLVO.
W toku postępowania celno-podatkowego ustalono, iż decyzją z dnia 25 kwietnia 1997 r. Dyrektor Urzędu Celnego dokonał wymiaru należności celnych i obliczenia należności podatkowych za sprowadzony przez skarżącą samochód. Od tego rozstrzygnięcia strona wniosła odwołanie do Prezesa Głównego Urzędu Ceł, który decyzją z dnia 30 lipca 1997 r. decyzję tę utrzymał w mocy, a następnie po rozpatrzeniu wniosku strony o uchylenie decyzji w trybie art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego, decyzją z dnia 21 października 1997 r. odmówił zmiany ostatecznej decyzji z dnia 30 lipca 1997 r. W dniu 10 grudnia 1997 r. skierowano do strony upomnienie płatnicze, które doręczone zostało dnia 15 grudnia 1997 r. Postępowanie egzekucyjne nie zostało jednak wszczęte z uwagi na fakt, iż skarżąca w dniu 19 marca 1998 r. skierowała do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę, co skutkowało wstrzymaniem wykonania decyzji wymiarowej z dnia 25 kwietnia 1997 r., stosownie do art. 40 ust. 2 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym.
Postępowanie to, w ocenie organów, zostało zakończone w dniu 6 sierpnia 1999 r., kiedy Sąd Najwyższy wydał wyrok, w którym rozpoznał rewizję nadzwyczajną od orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
W dniu 5 kwietnia 2001 r. skarżąca wniosła zarzuty w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym oraz wniosła o zawieszenie egzekucji należności celnych i wstrzymanie czynności egzekucyjnych. Dyrektor Izby Celnej w W. postanowieniem z dnia 27 kwietnia 2001 r. zawiesił postępowanie egzekucyjne, które następnie z uwagi na niepodjęcie go w ciągu 12 miesięcy uległo umorzeniu na podstawie art. 59 par. 1 pkt 8 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /Dz.U. 2002 nr 110 poz. 968 ze zm./. Organy uznały jednak, iż umorzenie tego postępowania nie skutkowało przerwaniem biegu przedawnienia zobowiązań celnopodatkowych skarżącej.
2. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w zaskarżonym wyroku stwierdził, że postanowienie Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia 10 lutego 2004 r. nie narusza prawa. Sąd w uzasadnieniu rozstrzygnięcia stwierdził, iż w rozpoznawanej sprawie nie doszło do przedawnienia zobowiązań celnych zawartych w wystawionym tytule wykonawczym z dnia 1 października 2002 r. Z przepisu art. 83 ust. 3 prawa celnego wynika, iż należności celnych można dochodzić w czasie 3 lat licząc od dnia, w którym decyzja o ich wymiarze stała się ostateczna. W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie nie można było liczyć terminu przedawnienia od otrzymania przez skarżącą decyzji ostatecznej z dnia 30 lipca 1997 r., ponieważ bieg terminu przedawnienia został przerwany przez wszczęcie przez skarżącą postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w Warszawie. Sąd argumentował także, iż postępowanie to zakończyło się w dniu 1 października 1998 r., w którym Sąd uchylił decyzję wymiarową z dnia 30 lipca 1997 r., i od tego czasu, a nie od rozstrzygnięcia Sądu Najwyższego rozpoznającego rewizję nadzwyczajną od tego orzeczenia należy liczyć na nowo termin przedawnienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w dalszej kolejności stwierdził, iż w rozpoznawanej sprawie postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte z dniem doręczenia skarżącej tytułu wykonawczego z dnia 27 marca 2001 r., to jest w dniu 3 kwietnia 2001 r. Organ egzekucyjny zawiesił to postępowanie w dniu 27 kwietnia 2001 r. i nie podjął w ciągu 12 miesięcy od dnia zawieszenia. Stosownie do art. 60 par. 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, skutkiem niepodjęcia w terminie 12 miesięcy zawieszonego na wniosek wierzyciela postępowania, było jego umorzenie. Skutkiem prawnym umorzenia zaś jest uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych.
W ocenie Sądu natomiast wystawienie tytułu wykonawczego z dnia 27 kwietnia 2001 r. nie mieści się w pojęciu czynności egzekucyjnej. W konsekwencji w ocenie Sądu należało uznać, że wystawienie tytułu wykonawczego nie powodowało umorzenia postępowania egzekucyjnego i nie znosiło skutku w postaci przerwania biegu przedawnienia.
3. W skardze kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego podatniczka zaskarżyła wskazany powyżej wyrok w całości, zarzucając mu naruszenie prawa materialnego, to jest art. 34, art. 59 par. 1 pkt 8 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w związku z art. 83 ust. 4 pkt 3 oraz ust. 5 pkt 3 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. Prawo celne. Ponadto zarzucono sądowi I instancji naruszenie prawa procesowego to jest art. 134 i art. 106 par. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270/, dalej jako p.p.s.a., w związku z art. 231 Kodeksu postępowania cywilnego.
Wskazując na powyższe zarzuty strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania lub zmianę zaskarżonego orzeczenia poprzez jego uchylenie oraz zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia 10 lutego 2004 r..
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor podniósł, iż 3 letni termin przedawnienia na prowadzenie postępowania wykonawczego w stosunku do wymiaru cła upłynął z dniem 2 października 2001 r. Nie zgodzono się także z twierdzeniem Sądu, stosownie do którego wystawienie tytułu wykonawczego nie mieści się w pojęciu czynności egzekucyjnej. Opierając się na definicji tego pojęcia pominięto fakt pozbawienia strony możliwości korzystania z ruchomości w postaci samochodu osobowego, który był przedmiotem zajęcia egzekucyjnego. W ocenie autora skargi kasacyjnej, zgodnie z art. 26 w zw. z art. 61 par. 3 Kodeksu postępowania kasacyjnego wszczęło postępowanie egzekucyjne. Zajęcie zaś samochodu stanowiło czynność egzekucyjną.
Autor skargi kasacyjnej podważył też rozstrzygnięcie Sądu stosownie do którego, należności podatkowe objęte tytułem egzekucyjnym z dnia 1 października 2002 r., nie uległy przedawnieniu na podstawie art. 70 par. 3 Ordynacji podatkowej.
- 4. Rozpoznając niniejszą skargę kasacyjną Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i wobec tego podlega oddaleniu. W pierwszej kolejności należy stwierdzić, iż najistotniejszym elementem skargi kasacyjnej są jej podstawy. Decydują one o charakterze tego sformalizowanego środka zaskarżenia oraz składają się na jego granice. Mają one, co do zasady, charakter wiążący dla Naczelnego Sądu Administracyjnego, co wynika z art. 183 par. 1 p.p.s.a. W związku z treścią tego przepisu, sąd kasacyjny jest związany granicami skargi kasacyjnej i tym samym nie jest uprawniony do rozszerzenia lub uzupełnienia powołanych przez skarżącego podstaw kasacyjnych oraz zarzutów.
Natomiast w myśl art. 176 p.p.s.a. skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia, ze wskazaniem, czy jest ono zaskarżone w całości czy w części, przytoczenie podstaw kasacyjnych oraz ich uzasadnienie, wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany. Zgodnie z art. 183 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny, poza kwestią nieważności postępowania, rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Jest zatem władny badać sprawę tylko z punktu widzenia wyraźnie wskazanych podstaw kasacyjnych oraz może uwzględnić taką skargę jedynie w ramach wniosku w niej zawartego o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany. Konieczność wskazania, czy dane orzeczenie jest przedmiotem zaskarżenia w całości, czy w części wynika z okoliczności, że Naczelny Sąd Administracyjny nie może domyślać się intencji autora skargi kasacyjnej ani wnioskować czego strona oczekuje. Nie jest więc dopuszczalna ani wykładnia zakresu zaskarżenia, ani jego kierunków. Skarga kasacyjna powinna być tak zredagowana, aby nie stwarzała wątpliwości interpretacyjnych.
Zarzuty rozpoznawanej skargi kasacyjnej sformułowano wadliwie. Zawarty został w niej co prawda zarzut naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przepisów postępowania, to jest art. 134 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /p.p.s.a./. Jednak nie został on w żaden sposób uzasadniony. Nie wiadomo więc w jaki sposób Sąd naruszył dyspozycję normy zawartej w tym przepisie, a więc jakie były, zdaniem wnoszącej skargę kasacyjną, rzeczywiste granice rozpoznania sądowego. Brak uzasadnienia tego zarzutu powoduje, iż nie możliwe jest ustalenie przez Naczelny Sąd Administracyjny, czy sąd I instancji wyszedł poza granice skargi wyznaczone w skardze na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w W. Brak konkretyzacji zarzutu w omawianym zakresie pozbawia również możliwości kontroli ustalenia zakresu zaskarżonego aktu przez sąd I instancji.
Obowiązkiem autora skargi kasacyjnej jest więc wskazanie nie tylko konkretnych przepisów prawa naruszonych przez Sąd, lecz opisanie istotnego wpływu naruszenia prawa na rozstrzygnięcie sprawy przez Sąd, które orzeczenie poddano kontroli kasacyjnej. W podobny sposób sformułowano zarzut naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przepisu art. 106 par. 3 p.p.s.a., co uniemożliwia jego rozpoznanie. Należy podkreślić, iż Naczelny Sąd Administracyjny nie jest upoważniony do samodzielnego wyszukiwania podstaw kasacyjnych oraz zarzutów, ani do odczytywania ich z dowolnego miejsca skargi kasacyjnej, w tym w szczególności z jej uzasadnienia.
Wadliwie także sformułowano zarzut naruszenia norm prawa materialnego. Autor skargi kasacyjnej wskazuje na obrazę przepisów art. 34, 59 par. 1 pkt 8 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wiążąc ściśle z uchybieniom przepisom art. 83 ust. 4 pkt 3 oraz ust. 5 ust. 3 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. Prawo celne. Autor skargi kasacyjnej nie wskazuje jednak w jaki sposób sąd I instancji dopuścił się naruszenia owych przepisów. Stosownie natomiast do art. 174 p.p.s.a., podstawę skargi kasacyjnej stanowić może naruszenie przez sąd prawa materialnego przez błędną wykładnię, naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie lub naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik toczącego się postępowania. Jak wspomniano wyżej Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do badania na czym miała by polegać obraza przez sąd I instancji wskazanych przepisów.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.