Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 7 października 2009 r. odrzucił skargę R. L. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w G. w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej.
Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie Sąd wskazał, że skarżone postanowienie zostało doręczone skarżącemu dnia 13 lipca 2009 r. Skargę na to postanowienie skarżący złożył dnia 11 sierpnia 2009 r. w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych, Oddział w G., Inspektorat w W. Postanowieniem z dnia 31 sierpnia 2009 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych uznał się niewłaściwym do rozpatrzenia sprawy i dnia 1 września przesłał skargę Dyrektorowi Izby Skarbowej w G. Sąd wskazał, że zgodnie z art. 54 § 1 i art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: P.p.s.a.) skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi, w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia rozstrzygnięcia skarżącemu. W przypadku wniesienia skargi do organu administracji publicznej innego niż ten, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi, organ ten powinien przekazać ją organowi właściwemu, a o zachowaniu terminu do wniesienia skargi decyduje data wysłania skargi przez organ niewłaściwy organowi właściwemu.
Ponieważ przekazanie skargi organowi właściwemu nastąpiło dopiero dnia 1 września 2009 r., a więc po upływie trzydziestu dni od doręczenia skarżącemu skarżonego rozstrzygnięcia, skarga jako wniesiona po upływie terminu do jej wniesienia została odrzucona na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a.
W wywiedzionej od powyższego postanowienia skardze kasacyjnej skarżący (reprezentowany przez pełnomocnika ustanowionego w wykonaniu przyznanego skarżącemu prawa pomocy) wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, a to art. 58 § 2 pkt 2 P.p.s.a. przez jego niewłaściwe zastosowanie i odrzucenie skargi w sytuacji, gdy skarżący wniósł skargę w trzydziestodniowym terminie. Ponadto złożono wniosek o przyznanie pełnomocnikowi skarżącego kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu.
W uzasadnieniu zakwestionowano argumentację Sądu, podnosząc, że skarżący nie może ponosić ujemnych konsekwencji wadliwego działania organów administracji publicznej, które nie zastosowały się do obowiązku niezwłocznego przekazania sprawy organowi właściwemu. Niedopełnienie tego obowiązku uzasadniać powinno przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Powołano się także na konstytucyjną zasadę praworządności i równości wobec prawa oraz prawo obywatela do sądu (art. 2, art. 32 i art. 184 Konstytucji).
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Skarbowej w G. wniósł o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Wniesioną w sprawie skargę kasacyjną cechują istotne uchybienia, wykluczające możliwość oceny zasadności tej skargi i sprawiające, że pismo ja zawierające stanowi jedynie namiastkę środka odwoławczego.
Po pierwsze, zgodnie z art. 174 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;
2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W rozpoznawanej sprawie autorka skargi kasacyjnej nie wskazała, na której z wymienionych podstaw kasacyjnych wniesioną skargę kasacyjną opiera. Użycie sformułowania "przez niewłaściwe zastosowanie" sugerowałoby oparcie tej skargi na naruszeniu prawa materialnego, gdyż tylko takie naruszenie prawa przybrać może w skardze kasacyjnej formę niewłaściwego zastosowania przepisów, jako że naruszenie przepisów postępowania nie jest odnoszone do ich niewłaściwej wykładni lub niewłaściwego zastosowania, ale do istotnego wpływu na wynik sprawy. Ponieważ jednak postawiony zarzut skonkretyzowano jako naruszenie art. 58 P.p.s.a. (na tym etapie rozważań pominięto uszczegółowienie), który to przepis jest typowym przepisem proceduralnym, niełatwo odtworzyć rzeczywistą podstawę kasacyjną, zwłaszcza, że brak argumentacji co do istotnego wpływu domniemanego naruszenia na wynik sprawy.
Po drugie, przytoczenie podstaw kasacyjnych polega na wskazaniu, które przepisy ustawy, oznaczone numerem artykułu, paragrafu, ustępu, punktu, zostały naruszone oraz na czym to naruszenie polegało. W rozpoznawanej skardze kasacyjnej podano, że naruszony został art. 58 § 2 pkt 2 P.p.s.a., w sytuacji, gdy paragraf drugi art. 58 P.p.s.a. na punkty w ogóle się nie dzieli, a art. 58 § 2 P.p.s.a. traktuje o braku zdolności sądowej lub procesowej skarżącego, co trudno powiązać ze sporem zaistniałym w badanej sprawie. W tej sytuacji merytoryczne odniesienie się do takiego zarzutu jest niemożliwe, gdyż Naczelny Sąd Administracyjny nie może domyślać się intencji sporządzającego skargę kasacyjną i zastępować przepisy, które powołano, przepisami, które – być może - należało powołać.
Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i podlega oddaleniu na podstawie art. 184 w związku z art. 182 § 1 i § 3 P.p.s.a. Jedynie na marginesie godzi się zauważyć, że uchybienie przez skarżącego terminowi do wniesienia skargi jest oczywiste, jak również oczywiste jest, że to skarżący wniósł skargę wadliwie i sprzecznie z pouczeniem zawartym w doręczonym mu postanowieniu organu odwoławczego. Opieszałość Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przekazaniu skargi właściwemu organowi może ewentualnie stanowić podstawę przywrócenia terminu do wniesienia skargi (o czym w skardze kasacyjnej wspomniano), natomiast nie może świadczyć o wadliwości odrzucenia skargi.
Ponieważ w skardze kasacyjnej nie przytoczono w sposób prawidłowy podstaw kasacyjnych, uniemożliwiając jej merytoryczne rozpoznanie, skarga ta, wniesiona przez radcę prawnego ustanowionego w wykonaniu przyznanego skarżącemu prawa pomocy, nie jest nieopłaconą pomocą prawną w rozumieniu art. 250 P.p.s.a. Wobec powyższego brak podstaw do przyznania wynagrodzenia radcy prawnemu sporządzającemu tę skargę.