Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z 17 września 2014 r., sygn. akt III SA/Wa 890/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Gminy W. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 30 grudnia 2013 r. w przedmiocie zobowiązania z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych za okres od maja do października 2010 r.
Stan sprawy sąd administracyjny pierwszej instancji przedstawił następująco:
Prezes Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych decyzją z 18 września 2013 r. określił wysokość zobowiązań Skarżącej z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (dalej: "PFRON") za okres od maja 2010 r. do października 2010 r. w łącznej kwocie 13.418,00 zł.
Po rozpoznaniu odwołania Skarżącej, Minister Pracy i Polityki Społecznej decyzją z 30 grudnia 2013 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu Minister powołał się na treść przepisu art. 21 ust. 1, art. 49 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2011 r. Nr 127, poz. 721, ze zm., dalej: "ustawa o rehabilitacji"), art. 21 § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 z późn. zm., dalej: Ordynacja podatkowa) oraz wskazał, że kwoty określone przez organ pierwszej instancji odpowiadają wysokości kwot wskazanych w złożonych przez Gminę deklaracjach.
Ponadto podkreślono, że organ pierwszej instancji w przeprowadzonym postępowaniu dał wiarę wszystkim dokumentom i wyjaśnieniom Gminy, a następnie na tej podstawie wydał decyzję o określeniu zobowiązania Gminy. Minister wskazał, że umowy o pracę zawarte przez Gminę z osobami bezrobotnymi obligowały do wliczania ich do stanu zatrudnienia.
W skardze na powyższą decyzję wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej poprzez ustalenie wysokości zobowiązania podatkowego Gminy bez weryfikacji jego zasady i wysokości z zebranym w sprawie materiałem dowodowym w szczególności wyjaśnieniami Gminy; art. 122 w zw. z 187 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez zaniechanie przeprowadzenia analizy wszystkich dowodów zebranych w sprawie w szczególności pism Gminy oraz pominięcie stanowiska Gminy o poddanie przez PFRON analizie art. 21 ustawy o rehabilitacji w części: "zatrudniający co najmniej 25 pracowników w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy" wobec wyrażenia "etatu" używanego w formularzach zgłoszeniowych Gminy, co skutkowało błędnym uznaniem rzeczywistej liczby zatrudnionych w Gminie; art. 122 i art. 187 w zw. z art. 167 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez nieuwzględnienie wniosków Gminy, jakie zostały w toku postępowania i nierozpoznanie kompleksowe sprawy; art. 68 Ordynacji podatkowej poprzez ustalenie zaległości w postępowaniu pomimo upływu czasu ustawowo skutkującego przedawnieniem zobowiązań o charakterze objętym niniejszym postępowaniem oraz art. 120 Ordynacji podatkowej poprzez naruszenie zasady legalności i praworządności; art. 70 § 1 w zw. z art. 6 Ordynacji podatkowej poprzez uznanie, że wpłaty na PFRON są podatkiem w rozumieniu prawa podatkowego, a zatem stosuje się do nich pięcioletni okres przedawnienia liczony od końca roku podatkowego, w którym minął termin płatności zobowiązania.
W odpowiedzi na skargę Minister Pracy i Polityki Społecznej wniósł o jej oddalenie.
Oddalając skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016, poz. 718 ze zm., dalej: P.p.s.a.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że decyzje organów administracji wydane w rozpoznawanej sprawie nie naruszały przepisów prawa materialnego, jak i prawa procesowego. Z akt sprawy wynikało, że na podstawie umów o roboty publiczne zawartych między Urzędem Gminy W. a powiatem L. reprezentowanym przez Starostę L. wójt gminy zobowiązał się do utworzenia w ramach robót publicznych miejsc pracy dla osób bezrobotnych. Na ten cel otrzymał ze Starostwa Powiatowego określone kwoty tytułem dotacji celowej. Warunkiem skorzystania z programu było nawiązanie przez Wójta stosunków prawnych z osobami bezrobotnymi w pełnym wymiarze czasu pracy w oparciu o umowy o pracę na czas określony równy okresowi trwania robót publicznych.
Jak wynikało z zawartych w tych umowach regulacji, w sprawach nieuregulowanych umowami zastosowanie miały m.in. przepisy Kodeksu cywilnego oraz Kodeksu Pracy. Powyższe przesądza o konieczności traktowania osób, z którymi zawarto umowy o pracę jako pracowników wliczanych do stanu zatrudnienia również w kontekście ustawy o rehabilitacji, co z kolei skutkowało powstaniem obowiązku wpłat na PFRON. W ocenie Sądu nie miało wpływu na obowiązek uiszczania opłaty to, że pracodawca uchybiał terminowemu zawieraniu umów o pracę. Z akt sprawy wynikało bowiem, że osoby te stawiały się do pracy co potwierdzała lista obecności osób wykonujących roboty publiczne. Podkreślono także, że Skarżąca złożyła deklaracje DEK-1 na PFRON za poszczególne miesiące 2009 i 2010 r.
W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku Gmina zarzuciła naruszenie:
- 1) art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej poprzez ustalenie wysokości zobowiązania podatkowego Gminy W. bez weryfikacji jego zasady i wysokości z zebranym w sprawie materiałem dowodowym w szczególności wyjaśnieniami Gminy W.;
- 2) art. 122 w związku z 187 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez zaniechanie przeprowadzenia analizy wszystkich dowodów zebranych w sprawie w szczególności pism Gminy W. oraz pominięcie stanowiska Gminy o poddanie przez PFRON analizie art. 21 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych w części: "zatrudniający co najmniej 25 pracowników w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy" wobec wyrażenia "etatu" używanego w formularzach zgłoszeniowych Gminy, co skutkowało błędnym uznaniem rzeczywistej liczby zatrudnionych w Gminie;
- 3) naruszenie art. 122 i art. 187 Ordynacji podatkowej poprzez nieuwzględnienie wniosków Gminy W. jakie zostały wniesione w toku postępowania i nierozpoznanie kompleksowe sprawy;
- 4) naruszenie art. 68 Ordynacji podatkowej poprzez ustalenie zaległości w postępowaniu pomimo upływu czasu ustawowo skutkującego przedawnieniem zobowiązań o charakterze objętym niniejszym postępowaniem;
- 5) naruszenie art. 120 Ordynacji podatkowej, poprzez naruszenie zasady legalności i praworządności;
- 6) naruszenie art. 70 § 1 w zw. z art. 6 Ordynacji podatkowej, poprzez uznanie, że wpłaty na PFRON są podatkiem w rozumieniu prawa podatkowego, a zatem stosuje się do nich pięcioletni okres przedawnienia liczony od końca roku podatkowego, w którym minął termin płatności zobowiązania;
- 7) naruszenie prawa materialnego, a w szczególności art. 67 § 1, art. 69, art. 73, art. 72 P.p.s.a. poprzez uznanie, że zawiadomienie o złożeniu przesyłki na poczcie zostało prawidłowo doręczone, a tym samym uznanie, że pismo zostało skutecznie doręczone adresatom,
Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oraz zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania w sprawie.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Minister Pracy i Polityki Społecznej wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie na rzecz organu od Skarżącej zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, dlatego podlega oddaleniu.
Zarzuty zgłoszone przez Skarżącą koncentrują się wokół dwóch zasadniczych kwestii: 1) niedostrzeżenia przez WSA w Warszawie błędów popełnionych przez organy w toku postępowania dowodowego oraz 2) materialnoprawnego zagadnienia, dotyczącego przedawnienia należności z tytułu wpłat na PFRON.
Odnosząc się do ustaleń faktycznych poczynionych w sprawie przez organy, NSA podziela stanowisko sądu administracyjnego pierwszej instancji, że w toku prowadzonego postępownia nie doszło do naruszeń art. 122 oraz art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej. Przede wszystkim trafna była ocena WSA w Warszawie, że osoby bezrobotne, które świadczyły pracę na rzecz Skarżącej na podstawie umów o roboty publiczne zawartych między Urzędem Gminy W. a powiatem L., należało uwzględnić przy ustalaniu stanu zatrudnienia Skarżącej. Sąd administracyjny pierwszej instancji słusznie podkreślił, że: "Na ten cel [Wójt] otrzymał ze Starostwa Powiatowego określone kwoty tytułem dotacji celowej. Warunkiem skorzystania z przedmiotowego programu było nawiązanie przez Wójta stosunków prawnych z osobami bezrobotnymi w pełnym wymiarze czasu pracy w oparciu o umowy o pracę na czas określony równy okresowi trwania robót publicznych.
Jak wynikało z zawartych w tych umowach regulacji, w sprawach nieuregulowanych umowami zastosowanie miały m.in. przepisy Kodeksu cywilnego oraz Kodeksu Pracy. Powyższe przesądza o konieczności traktowania osób, z którymi zawarto umowy o pracę jako pracowników wliczanych do stanu zatrudnienia również w kontekście ustawy o rehabilitacji, co z kolei skutkowało powstaniem obowiązku wpłat na PFRON" (s. 7-8 pisemnych motywów zaskarżonego wyroku). Jako trafną ocenić należy także konstatację, że bez znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy jest fakt, iż pracodawca uchybiał w terminowym zawieraniu umów o pracę. Za sądem administracyjnym pierwszej instancji podkreślić należy, że osoby te stawiały się do pracy, co potwierdza – znajdująca się w aktach administracyjnych - lista obecności osób wykonujących roboty publiczne, a sama Skarżąca w piśmie do PFRON wskazywała te osoby jako jej pracowników.
Wbrew argumentacji autora skargi kasacyjnej, w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji organy obu instancji wskazały dowody, na których oparły poczynione w sprawie ustalenia faktyczne. Odnośny zarzut skargi kasacyjnej trudno zrozumieć, zwłaszcza w kontekście faktu, że organ wzywał stronę do ustosunkowania się do materiału dowodowego, a końcowe ustalenia faktyczne oparł wnioskach płynących z dokumentów przesłanych przez samą stronę, z których wynikał stan zatrudnienia powodujący obowiązek uiszczania wpłat na PFRON.
Odnosząc się do kwestii przedawnienia należności z tytułu wpłat na PFRON, NSA podziela stanowisko WSA w Warszawie, iż brak było podstaw do stwierdzenia, że w sprawie doszło do przedawnienia zobowiązań z tytułu wpłat na PFRON. Art. 49 ust. 1 ustawy o rehabilitacji wyraźnie wskazuje, że do wpłat, o których mowa w art. 21 ust. 1, art. 23, art. 31 ust. 3 i art. 33 ust. 4a, 7 i 7a, stosuje się odpowiednio, z zastrzeżeniem ust. 5a-5d oraz art. 49a i 49b, przepisy Ordynacji podatkowej. Na mocy tego odesłania w kontrolowanej sprawie znajdował zastosowanie art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym, zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Uwzględniając treść powolanego przepisu, sąd administracyjny pierwszej instancji słusznie stwierdził, że termin płatności za zobowiązania za okres od maja do października 2010 r. upływał w 2010 r., w związku z zczym należności za ten okres przedawniłyby się z dniem 1 stycznia 2016 r. W chwili wejścia do obrotu prawnego decyzji organów obu instancji sporne należności nie były zatem przedawione.
Ponieważ żaden z zarzutów zgłoszonych w skardze kasacyjnej nie okazał się trafny, Naczelny Sąd Administracyjny skargę tę oddalił na podstawie art. 184 P.p.s.a. O zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1) tej ustawy.