Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z 18 grudnia 2012 r., sygn. akt I Sa/Bd 979/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę A.G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z 25 września 2012 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2008 r.
Stan sprawy sąd administracyjny pierwszej instancji przedstawił następująco:
Decyzją z 22 czerwca 2012 r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w B. określił Skarżącemu zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 r. w wysokości 109.765,- zł. Organ zakwestionował zaliczenie do kosztów uzyskania przychodów wydatków na nabycie drewna udokumentowanych fakturami VAT wystawionymi przez firmę "K." Sp. z o.o. w W. w łącznej kwocie 214.990,- zł
W odwołaniu od powyższej decyzji Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, w szczególności art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm., dalej: u.p.d.o.f.) oraz naruszenie przepisów prawa proceduralnego, w szczególności art. 122 oraz art. 187 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012 r., poz. 749 ze zm., dalej: Ordynacja podatkowa) poprzez pominięcie ich w sprawie.
Decyzją z 25 września 2012 r. Dyrektor Izby Skarbowej w B. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji, wskazując, że zakwestionowane faktury nie odzwierciedlały rzeczywistego przebiegu operacji gospodarczych, bowiem czynności z nich wynikające nie zostały wykonane przez wystawcę faktur. O możliwości uznania kwoty wynikającej z dokumentacji księgowej za koszt podatkowy, decyduje nie tylko wykazanie celowości poniesienia wydatku i przedstawienie odpowiedniego dokumentu, ale także to, czy dostawa została faktycznie wykonana przez kontrahenta wskazanego na fakturze jako jej wystawca, a w związku z tym, czy dane w niej zawarte są rzetelne i dają wiarygodny obraz transakcji.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Skarżący zarzucił organom podatkowym naruszenie przepisów prawa materialnego, a w szczególności art. 22 ust. 1 u.p.d.o.f. poprzez jego bezpodstawne zastosowanie w sprawie, a także naruszenie przepisów prawa proceduralnego, w szczególności art. 122 oraz art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez ich pominięcie w sprawie.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Oddalając skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012, poz. 270 ze zm., dalej: P.p.s.a.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zaaprobował ustalony przez organy podatkowe stan faktyczny sprawy oraz podjęte na jego podstawie rozstrzygnięcie. Z akt sprawy wynika, iż udziałowcem i zarazem Prezesem Spółki "K." był D. K., wielokrotnie przesłuchiwany na okoliczność sprzedaży elementów drewnianych Skarżącemu. Organ ustalił, że Spółka "K." miała zajmować się handlem złomem i palet, a D. K. był jedyną osobą zatrudnioną w tej Spółce. Spółka nie posiadała własnych środków transportowych, nie zatrudniała kierowców, nie korzystała z wynajmowanych lub użyczonych środków transportowych, nie wynajmowała firm transportowych do przewozu towaru, nie posiadała placów składowania palet. W toku postępowania karnego oraz postępowań kontrolnych D. K. zmieniał zeznania - w pierwszych podał, że nie sprzedawał towaru Skarżącemu, lecz wystawiał wyłącznie tzw. "puste faktury", a następnie twierdził, że jednak towar sprzedawał na rzecz Skarżącego.
Zmienione zeznania pozostawały w sprzeczności z pozostałymi ustaleniami organu. Skarżący nie posiadał dowodów potwierdzających poniesienie wydatków na zakup drewna, a zatem nie został spełniony jeden z warunków zaliczenia wydatku do kosztów uzyskania przychodów.
W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku Skarżący zarzucił na podstawie art. 174 pkt 2) P.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:
- 1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 151 i art. 3 § 1 P.p.s.a. poprzez oddalenie przez WSA skargi, pomimo błędnego ustalenia przez organy podatkowe stanu faktycznego sprawy,
- 2) art. 141 § 4 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) P.p.s.a. w zw. z art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej poprzez zaakceptowanie przez sąd błędnych ustaleń faktycznych dokonanych w sprawie przez dyrektora izby skarbowej.
Na podstawie art. 174 pkt 1) P.p.s.a. zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 22 ust. 1 u.p.d.o.f., a w konsekwencji uznanie, że sporne wydatki nie mogły zostać zaliczone w poczet kosztów uzyskania przychodów.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Skarbowej w B. wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej oraz o zasądzenie na rzecz organu odwoławczego od Skarżącego zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, przeto nie zasługuje na uwzględnienie.
Odnosząc się do sformułowanych w niej zarzutów, należy zaznaczyć, że łączą się one z podstawami kasacyjnymi ujętymi zarówno w art. 174 pkt 1), jak i pkt 2) P.p.s.a. Rzecz w tym, że obraza przepisów prawa materialnego potraktowana została przez autora skargi jako pochodna uchybień natury procesowej. Te zaś uchybienia powiązał on z naruszeniem art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) w związku z art. 151 oraz art. 3 § 1 P.p.s.a., bez ukazania relacji pomiędzy tymi uregulowaniami a odpowiednimi przepisami Ordynacji podatkowej o postępowaniu wyjaśniającym. Rzecz w tym, że spór pomiędzy Podatnikiem a Dyrektorem Izby Skarbowej w B. koncentruje się wokół prawidłowości dokonanych w sprawie ustaleń co do faktów, a to oznacza, że kwestionując poprawność wyniku postępowania sądowoadministracyjnego, należało wskazać naruszone – w związku z art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) P.p.s.a. – przepisy normujące postępowanie podatkowe.
Przepisy te (art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej) wyliczono wprawdzie w pkt 2 petitum skargi kasacyjnej w związku z art. 141 § 4 P.p.s.a., przy jednoczesnym zastosowaniu odesłania do art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) P.p.s.a., jednak można z tego wnosić, że zarzucany Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Bydgoszczy błąd utożsamiany jest w istocie z pobieżną i niespójną argumentacją ujawnioną w pisemnych motywach zapadłego wyroku (tak na s. 3 skargi kasacyjnej).
Rozpoznając postawione w skardze kasacyjnej zarzuty w granicach wyznaczonych powołanymi przez autora tego pisma przepisami, trzeba zdecydowanie odrzucić tezę o wadliwości argumentacji użytej przez sąd administracyjny pierwszej instancji zamieszczonej w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Jest ona – po pierwsze – dostatecznie szczegółowa i precyzyjna. Po drugie, argumentacja ta jest logiczna i przekonująca, tak pod względem prawnym, jak i czysto faktycznym. Sąd wyjaśnił czym kierował się oddalając skargę, podając konkretne powody, które legły u podstaw zajętego stanowiska. Nie jest zresztą rzeczą przypadku, że w skardze kasacyjnej poprzestano na wskazaniu rodzaju uchybienia, bez wykazania, że mogło ono wywrzeć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2) in fine P.p.s.a.). Wymagań narzuconych w tym względzie przez wymieniony przepis w żadnym wypadku nie spełnia polemika z ustaleniami organów podatkowych – do tego bowiem sprowadza się w rzeczywistości wywód zamieszczony w skardze kasacyjnej na s. 5 – 16. To, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy nie przychylił się do wniosków Skarżącego i oddalił skargę, nie odnosząc się w wystarczającej mierze (albo w ogóle) do jej twierdzeń, nie jest równoznaczne z dopuszczeniem się naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. Zaprezentował on, czego zdaje się nie dostrzegać autor skargi kasacyjnej, własny punkt widzenia co do domniemanych naruszeń prawa w toku postępowania podatkowego, stwierdzając m. in. na s. 10 uzasadnienia: "Istotna i przesądzająca w sprawie jest okoliczność, że skarżący nie posiada dowodów potwierdzających poniesienie wydatków na zakup spornego drewna, a zatem nie został spełniony jeden z warunków zaliczenia wydatku do kosztów uzyskania przychodów".
W dalszym fragmencie uzasadnienia rozwinięto ów pogląd, konkretyzując przeprowadzoną ocenę prawną. Sąd – co ważne – nie ograniczył się do mechanicznego powielenia zapatrywań organów podatkowych, lecz wyjaśnił dlaczego je podziela. Co więcej, zadbał on również o zrekonstruowanie prawnego schematu dokonywania ustaleń w przedmiocie kosztów uzyskania przychodów, przywołując bogaty dorobek orzecznictwa sądów polskich i Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (s. 11 – 13). Wypada zgodzić się z konkluzją ze s. 13 uzasadnienia zaskarżonego wyroku, że ponieważ "sporne faktury nie odzwierciedlały rzeczywistego obrotu, to zaewidencjonowane w księgach wydatki wynikające z tych faktur nie pozostawały w związku z prowadzoną przez podatnika działalnością gospodarczą i nie zostały poniesione w celu osiągnięcia przychodu".
W tym stanie rzeczy, z mocy art. 184 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono po myśli art. 204 pkt 1) tej ustawy.