Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 28 sierpnia 2012 r. pozostawił wniosek K.K.-C. o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Powyższe postanowienie zostało uznane za doręczone w dniu 14 września 2012 r. w trybie art. 73 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm., dalej: P.p.s.a.).
Skarżąca wnioskiem z 9 października 2012r. zwróciła się o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na ww. postanowienie, wskazując, że awizo dotyczące przesyłki znalazła w skrzynce pocztowej dopiero po powrocie z sanatorium, tj. 1 października 2012 r. Postanowienie skarżąca odebrała osobiście w WSA 9 października 2012 r., ponieważ poczta nie mogła wcześniej ustalić kto był nadawcą awizowanej przesyłki. Jednocześnie z wnioskiem o przywrócenie terminu skarżąca złożyła zażalenie na postanowienie WSA z 28 sierpnia 2012 r.
Postanowieniem z dnia 15 listopada 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił skarżącej przywrócenia terminu, argumentując, że okoliczność wskazana we wniosku przez skarżącą, nie stanowi przesłanki uzasadniającej brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia. Wyjazd rehabilitacyjny do sanatorium jest niewątpliwie zdarzeniem planowanym i przewidywalnym, nawet jeżeli miejsce w sanatorium skarżąca uzyskała na krótko przed wyjazdem. Skarżąca wnosząc skargę do Sądu powinna liczyć się możliwością otrzymywania korespondencji oraz zachować odpowiednią staranność wymaganą od osoby będącej stroną postępowania sądowego. Dlatego też, planując dłuższy pobyt poza miejscem zamieszkania, powinna zadbać o to, by wskutek jej długiej nieobecności nie nastąpiły dla niej negatywne skutki procesowe związane np. z nieodbieraniem korespondencji. Sam fakt jej czasowego przebywania poza miejscem stałego zamieszkania, nie może wyłączać zawinienia w uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia.
Skarżąca zaskarżyła powyższe postanowienie zażaleniem.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 85 P.p.s.a. czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Uzależnienie skuteczności czynności procesowych dokonywanych przez strony postępowania sądowoadministracyjnego od zachowania terminów procesowych podyktowane jest koniecznością zapewnienia szybkości i sprawności postępowania. Jednakże pozbawienie strony uprawnień procesowych, czy też w ogóle możliwości dochodzenia swych praw przed sądem, w sytuacji gdy naruszenie terminu wynikało z przyczyn niezależnych od strony, kolidowałoby z zasadą demokratycznego państwa prawnego (por. art. 2 Konstytucji RP). Stąd też, wprowadzając powyższy rygor, ustawodawca uwzględnił jednocześnie możliwość wystąpienia sytuacji, w których uchybienie terminowi nastąpi bez winy strony. Uchyleniu negatywnych skutków uchybienia terminowi służy instytucja jego przywrócenia. Przywrócenie terminu może nastąpić wyłącznie na wniosek strony (por. art.
86. § 1. P.p.s.a.). Zgodnie z art. 87 § 1 P.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu spoczywa na stronie (art. 87 § 2 P.p.s.a.). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. (art. 87 § 4 P.p.s.a.).
Odnosząc powyższe rozważania do okoliczności rozpoznawanej sprawy, wskazać należy, że Sąd pierwszej instancji słusznie uznał, że skarżąca nie uprawdopodobniła zaistnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. Wbrew argumentom skarżącej, podnoszonym zarówno w zażaleniu, jak i w samym wniosku o przywrócenie terminu, leczenie sanatoryjne nie może zwalniać strony od obowiązków związanych z prowadzeniem postępowania sądowoadministracyjnego. Podkreślenia wymaga fakt, że postępowanie to zainicjowane zostało przez samą skarżącą, która domagała się objęcia kontrolą sądowoadministracyjną decyzji organów podatkowych.
Co więcej, wnosząc o przyznanie prawa pomocy, skarżąca zainicjowała również postępowanie incydentalne w tym przedmiocie. W tej sytuacji powinna godzić się z faktem, że rozpoznanie sprawy przez sąd będzie następowało w ramach ustawowo uregulowanej procedury, a skuteczne dochodzenie swych praw wymaga od strony przestrzegania szeregu obowiązków o charakterze proceduralnym. Wyjazd do sanatorium nie stanowił okoliczności, na którą strona nie miała wpływu lub której nie można było przewidzieć, stąd skarżąca powinna podjąć starania, które zapewniłyby jej możliwość odbierania korespondencji z Sądu. Ponieważ obowiązku tego nie dopełniła, Sąd pierwszej instancji zasadnie oddalił wniosek skarżącej, słusznie uznając, że uchybienie przez skarżącą terminowi do wniesienia zażalenia nie było usprawiedliwione.
Na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.