Uzasadnienie
Postanowieniem z 30 stycznia 2013 r., III SA/Wa 3444/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił przyznania A. P. prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi wnioskodawczyni na postanowienie Ministra Finansów z 14 października 2011 r. w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego.
W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia sąd pierwszej instancji wskazał, że na dzień rozpoznania przedmiotowego wniosku do kosztów sądowych zaliczyć należy opłatę kancelaryjną za doręczenie odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem w wysokości 100 zł. Sąd, analizując nadesłane przez skarżącą dokumenty źródłowe i złożone oświadczenia, stwierdza, że jej sytuacja finansowa uzasadnia przyznanie prawa pomocy, ale jedynie w zakresie częściowym. Zdaniem sądu nawet przy niewielkich dochodach skarżącej i jej męża oraz kształtujących się na podobnym poziomie wydatkach, jest w stanie ponieść opłatę kancelaryjną za doręczenie odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem w wysokości 100 zł, która jest jedynym kosztem wymaganym na analizowanym etapie postępowania.
W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżąca podniosła, że nie może wygospodarować oszczędności na pokrycie kosztów sądowych ani nie jest w stanie zaciągnąć pożyczek.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że w opinii Naczelnego Sądu Administracyjnego sąd pierwszej instancji prawidłowo przedstawił przesłanki, którymi powinien się kierować przy podejmowaniu rozstrzygnięcia. Należy zauważy, że stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, dalej jako: "P.p.s.a.") przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wskazany przepis stanowi odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 P.p.s.a. Udzielenie prawa pomocy w zakresie całkowitym w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe.
Należy ponadto zauważyć, że opłaty sądowe, do których zalicza się także wpis, stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienie od ponoszenia tego rodzaju danin stanowi odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. Dlatego też mogą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na współobywateli. Przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym jest możliwe tylko wówczas, gdy strona nie jest w stanie ponieść nawet minimalnych kosztów postępowania z powodu ubóstwa.
Nie ulega wątpliwości, że okoliczności przedstawione przez skarżącą nie dawały podstaw do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Zwolnienie takie byłoby usprawiedliwione w sytuacji, w której skarżąca nie byłaby w stanie ponieść jakichkolwiek opłat czy wydatków związanych z postępowaniem sądowoadministracyjnym. W ocenie Sądu, w sprawie niniejszej taka sytuacja nie ma miejsca. Należy bowiem mieć na uwadze, że skarżąca i jej mąż uzyskują stały dochód miesięczny w łącznej kwocie 2.650,22 zł. złotych. Ponadto, jak wynika z oświadczenia miesięcznie przeznaczają 130 zł na kulturę i rozrywkę. Słusznie więc sąd pierwszej instancji uznał, że wnioskodawczyni nie wykazała, że nie jest w stanie własnym staraniem ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania w sprawie, w tym 100 zł na opłatę kancelaryjną.
Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a orzekł jak w sentencji.