Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 26 października 2015 roku, sygn. akt III SA/Wa 2247/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił skarżącemu B. G. (zwanemu dalej: "Skarżący") przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi, na podstawie art. 86 § 1ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2012.270 ze zm.) (dalej p.p.s.a.).
W zażaleniu Skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia oraz o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi. W przedmiotowym zażaleniu, podkreślił, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi został złożony jedynie z ostrożności procesowej. W środku odwoławczym zarzucono nieuzasadnione uznanie niedotrzymania terminu za zawinione oraz błędne uznanie, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi stanowi odpowiedź na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału III z dnia 13 października 2015 roku. Zdaniem strony okoliczności związane ze zmianą miejsca pracy pełnomocnika miały charakter nadzwyczajny i usprawiedliwiały uchybienie terminu. Ponadto zaakcentowano, że przedmiotowy wniosek został złożony z ostrożności procesowej, nie zaś jako odpowiedź na wezwanie Przewodniczącego do przedłożenia dowodu uiszczenia opłaty sądowej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Na wstępie wskazać należy, że regułą w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest bezskuteczność czynności podjętych przez stronę po terminie. Zasada ta nie ma jednakże charakteru bezwzględnego. Przepisy art. 86 § 1 zd. 1 oraz art. 87 § 2 p.p.s.a. przewidują bowiem możliwość przywrócenia terminu przez sąd na wniosek strony pod warunkiem, że uprawdopodobni ona brak winy w przekroczeniu terminu.
W rozpoznawanym zażaleniu z dnia 4 listopada 2015 roku, pełnomocnik Skarżącego podnosi zarzut uznania przez Sąd pierwszej instancji, że niedotrzymanie terminu do wniesienia wpisu sądowego od skargi przez pełnomocnika Skarżącego było zawinione, zważywszy na nadzwyczajne okoliczności, przez które rozumie zmianę miejsca pracy.
W związku z tym przypomnieć należy, że zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą przy ocenie przesłanki braku winy należy brać pod uwagę kryterium starannego działania wymaganego od osoby należycie dbającej o swoje interesy (zob. m. in. postanowienia NSA: z dnia 11 lutego 2003 roku, sygn. akt II SA 4162, publ. Mon. Prawn. 2003/8/340 i z dnia 12 stycznia 2011 roku, sygn. akt I OZ 997/10 – treść orzeczenia dostępna w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych na stronie www.nsa.gov.pl, zwanej dalej: CBOSA). Przywrócenie terminu może bowiem nastąpić wyjątkowo i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa (zob. m. in. postanowienia NSA: z dnia 9 czerwca 2011 r., sygn. akt I OZ 402/11 i z dnia 13 stycznia 2011 r., sygn. akt I GZ 459/10 – treść orzeczeń dostępna w CBOSA). Strona ubiegająca się o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej zobowiązana jest do należytego uwiarygodnienia przyczyny uchybienia terminowi jako przeszkody nie dającej się pokonać nawet przy dołożeniu największego wysiłku.
W orzecznictwie uznaje się, że zaniechanie zawiadomienia przez pełnomocnika Skarżącego o zmianie adresu do doręczeń stanowi zaniedbanie w stosunku do starannego prowadzenia niniejszej sprawy oraz stoi w sprzeczności z art. 70 § 1 p.p.s.a. – nakładający obowiązek na strony i ich przedstawicieli o zawiadomieniu sądu o każdej zmianie adresu zamieszkania, adresu do doręczeń lub siedziby.
W świetle przedstawionych uwag stwierdzić należy, że powołane przez stronę okoliczności nie uprawdopodobniają braku winy w niedochowaniu terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi i opłacenia wpisu. Pełnomocnik nie wskazał, aby zmiana miejsca zatrudnienia była nieplanowana, nagła i wykluczała takie zorganizowanie odbioru korespondencji, który wykluczyłby uchybienie terminu w niniejszej sprawie. Co więcej, sam wskazał na problemy organizacyjne, co sugeruje, że okoliczności te nie były niezależne, a także brak czasu na złożenie pisma o zmianie adresu do korespondencji, co świadczy o niedbalstwie. Pełnomocnik skarżącego powinien liczyć się z prowadzeniem korespondencji z sądem w tym czasie.
Sąd odwoławczy podziela pogląd WSA, że zmiana miejsca pracy nie stanowi okoliczności nadzwyczajnej, nieprzewidywalnej, a tylko takie uzasadniają przywrócenie terminu w oparciu o przesłankę art. 86 § 1 p.p.s.a. W orzecznictwie prezentowany jest pogląd, iż rzeczą profesjonalnego pełnomocnika jest takie zorganizowanie obsługi kancelaryjnej w sposób umożliwiający mu zapoznanie się z treścią pism z Sądu. (por. post. NSA z dnia 6 października 2015 roku, sygn. akt II FSK 1590/15, CBOSA). Jeżeli pełnomocnik Skarżącego takich czynności nie podjął lub uczynił to nieudolnie, a w konsekwencji czego uchybił terminowi wyznaczonemu do dokonania czynności, to nie można mówić o braku jego winy w uchybieniu terminowi.
Sąd pierwszej instancji także słusznie wskazał, że pomimo domniemanych trudności przedstawionych przez pełnomocnika Skarżącego, zarówno w piśmie złożonym do Sądu dnia 22 października 2015 roku jak i w przedmiotowym zażaleniu, adres do korespondencji pozostaje ten sam, a korespondencja ta jest odbierana, o czym świadczą zwrotne potwierdzenia odbioru (np. Karta 141).
Dodatkowo zauważyć należy, że podnoszona w zażaleniu kwestia potraktowania przedmiotowego wniosku jako odpowiedzi na zarządzenie z Przewodniczącego Wydziału I, nie ma wpływu na ocenę przedstawionych przez pełnomocnika strony okoliczności mających uzasadniać przywrócenie terminu w niniejszej sprawie. Powołana przez tegoż pełnomocnika ostrożność procesowa nie zmienia bowiem faktu, że nie dochował on jako zawodowy zastępca procesowy należytej staranności w organizacji obsługi kancelaryjnej, tym bardziej, że z akt sprawy nie wynika, aby jego adres do doręczeń się zmienił (np. Karta 141 akt sądowych).
W świetle przedstawionych uwag stwierdzić należy, że powołane przez stronę okoliczności nie uprawdopodobniają braku winy w niedochowaniu terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi i opłacenia wpisu.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.