Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 28 listopada 2012 r., I SA/Kr 573/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił wniosek K.N. (powoływanego dalej jako "Skarżący") o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego w sprawie ze skargi Skarżącego na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 27 lutego 2012 r., nr [...], w przedmiocie podatku od spadków i darowizn. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia podano art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej w skrócie: p.p.s.a.).
Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie Sąd pierwszej instancji podał, że postanowieniem z dnia 26 czerwca 2012 roku WSA w Krakowie odrzucił skargę Skarżącego. W uzasadnieniu powyższego postanowienia podano, że w dniu 9 maja 2012 roku doręczono Skarżącemu wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 243 zł w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Żądana kwota w wyznaczonym terminie nie wpłynęła na konto Sądu.
Pismem z dnia 26 lipca 2012 r. Skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego, podnosząc, że w otrzymanej korespondencji z sądu znajdował się tylko i wyłącznie odpis odpowiedzi na skargę Dyrektora IS w K. z dnia 25 kwietnia oraz pismo sądu informujące o zarządzeniu Przewodniczącego Wydziału I WSA w Krakowie z dnia 27 kwietnia 2012 r. o doręczeniu odpisu skargi z dnia 25 kwietnia 2012 r. W kopercie według Skarżącego nie było wezwania sądu do uiszczenia wpisu sądowego. Skarżący wniósł o dopuszczenie dowodu z przesłuchania pracownika Sądu, na okoliczność rozmowy odbytej w dniu 17 maja 2012 r.
Rozpoznając ww. wniosek o przywrócenie terminu WSA w Krakowie uznał, że argumenty Skarżącego nie przemawiały za uznaniem, że brak było jego winy w uchybieniu terminu. Często stronie doręczana jest przesyłka z więcej niż jednym pismem. Do obowiązków adresata należy sprawdzenie, czy przesyłka zawiera wszystkie dokumenty wskazane w potwierdzeniu doręczenia w rubryce "rodzaj przesyłki". W razie różnicy między zawartością przesyłki a pismami wyszczególnionymi na potwierdzeniu doręczenia, adresat może stwierdzić, że przesyłka jest niekompletna i zwrócić się do sądu z odpowiednim pismem procesowym. W przeciwnym wypadku przesyłka zostanie doręczona zgodnie ze wskazaną na potwierdzeniu doręczenia zawartością (por. postanowienie NSA z dnia 14 maja 2010 r., sygn. akt II OZ 440/10).
Z oświadczenia starszego sekretarza sądowego M. C. wynika, że przesyłka z dnia 2 maja 2012 r. zawierała pismo o doręczeniu odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu oraz odpis odpowiedzi na skargę. Skarżący nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak jego winy w niedochowaniu terminu. Na potwierdzeniu doręczenia, podpisanym przez Skarżącego, w rubryce "rodzaj przesyłki" widnieje "wezw. o wpis, odpis odp. na skargę". Skarżący potwierdził zatem fakt otrzymania wezwania o uiszczenie wpisu.
Wnosząc do Naczelnego Sądu Administracyjnego zażalenie na ww. postanowienie WSA w Krakowie Skarżący zaskarżył je w całości i wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Krakowie lub przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Uzasadniając zażalenie Skarżący stwierdził, że jedyną przesłanką braku dokonania opłaty wpisu sądowego był brak wiedzy Skarżącego o jej wysokości i terminie wyznaczonym przez WSA w Krakowie do jej wniesienia. Korespondencja polecona o nr [...] z dnia nadania (wg stempla pocztowego) 4 maja 2012 r. w Urzędzie Pocztowym [...], której nadawcą był WSA w Krakowie zawierała jedynie odpowiedź Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 25 kwietnia 2012 r. na skargę. W chwili podpisywania zwrotnego potwierdzenia odbioru Skarżący nie widział innych informacji niż zawarte na kopercie z ww. korespondencją jak data 2 maja 2012 r. i sygn. akt I SA/Kr 573/12. Na kopercie brak jest informacji, że zawiera pismo z innego dnia tj. wezwanie z dnia 9 maja 2012 r. do uiszczenia opłaty wpisu sądowego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw, dlatego podlega oddaleniu.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zasadnie WSA w Krakowie odmówił Skarżącemu przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi, bowiem w złożonym wniosku Skarżący nie wykazał braku winy, co jest wymogiem przywrócenia terminu na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., a ponadto nie uprawdopodobnił w wystarczającym stopniu okoliczności braku wezwania do uiszczenia wpisu od skargi w odebranej korespondencji.
Sąd pierwszej instancji prawidłowo wyłożył instytucję przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej, stwierdzając że w myśl art. 85 p.p.s.a. czynność podjęta w postępowaniu sądowym przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Jednakże sąd, na wniosek strony, która nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, postanowi o przywróceniu terminu (art. 86 § 1 p.p.s.a.). Przepisy art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a. stanowią zaś, że pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Przy czym w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Przesłankami uzasadniającymi przywrócenie terminu są więc:
(1) zachowanie siedmiodniowego terminu do złożenia wniosku, liczonego od daty ustania przyczyny uchybienia terminu, (2) uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu, (3) dokonanie równocześnie ze złożeniem wniosku czynności, do dokonania której terminowi uchybiono.
Kryterium braku winy w rozumieniu art. 86 § 1 p.p.s.a, polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Oceniając wystąpienie tej przesłanki sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. Przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wtedy, gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy, a przy tym wskaże, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. Przywrócenie terminu może zatem mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. postanowienie NSA z dnia 20 grudnia 2012 r., II FZ 1040/12, publik.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/).
Odnosząc powyższe kryteria prawne do rozpoznawanej sprawy, należy stwierdzić, że zasadnie WSA w Krakowie ocenił, że Skarżący nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak jego winy w niedochowaniu terminu. Po pierwsze, nie uprawdopodobnił, że w odebranej korespondencji brakowało wezwania do uiszczenia wpisu od skargi. Twierdzenie Skarżącego stoi w sprzeczności z oświadczeniem starszego sekretarza sądowego M.C. zwartym w umieszczonym w aktach sprawy pismem o doręczeniu odpisu zarządzenia o wezwanie do uiszczenia wpisu (por. k. 11 akt WSA w Krakowie).
Po drugie, Skarżący własnoręcznie uwierzytelnił odbiór ww. wezwania poprzez złożenie podpisu na potwierdzeniu doręczenia (por. k. 13 akt WSA w Krakowie). W rubryce "rodzaj przesyłki" widnieje wydrukowana adnotacja "wezw. o wpis, odpis odp. na skargę". Skarżący potwierdził zatem fakt otrzymania wezwania o uiszczenie wpisu w momencie odbioru korespondencji.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego na aprobatę zasługuje stanowisko przyjęte przez Sąd pierwszej instancji, że w przypadku badania przesłanki braku winy z art. 86 § 1 p.p.s.a. poprzez ocenę wywiązania się przez stronę z obowiązku szczególnej staranności w dokonywaniu czynności procesowych, należy przyjąć, iż do obowiązków adresata należy sprawdzenie, czy przesyłka zawiera wszystkie dokumenty wskazane w potwierdzeniu doręczenia w rubryce "rodzaj przesyłki". Podpisując bowiem zwrotne potwierdzenie odbioru strona uwierzytelnia swym podpisem odbiór korespondencji, która formalnie zawiera elementy wskazane w ww. rubryce.
Ponadto, w zażaleniu Skarżący błędnie wskazuję datę wezwania do uiszczenia wpisu – "wezwanie z dnia 9 maja 2012 r." – która w przypadku okazania się prawidłową, budziłaby zasadne wątpliwości co do kompletności ww. korespondencja datowanej na 2 maja 2012 r. Jednakże zarządzenie Przewodniczącego I Wydziału WSA w Krakowie o wezwaniu Skarżącego do uiszczenia wpisu zostało wydane 30 kwietnia 2012 r. (por. k. 10 akt WSA w Krakowie), stąd nie budzi wątpliwości obiektywna możliwość doręczenia jego odpisu w korespondencji z dnia 2 maja 2012 r.
Rekapitulując, należy stwierdzić, że w rozpoznawanej sprawie bezzasadnie Skarżący podważa zgodność z prawem zaskarżonego postanowienia WSA w Krakowie, które odpowiada prawu i oparte jest na prawidłowej ocenie wniosku Skarżącego, iż nie wykazał on braku winy w niedotrzymaniu terminu do uiszczenia wpisu od skargi, do czego był zobowiązany w świetle art. 86 § 1 i art. 87 § 2 p.p.s.a.
Uwzględniając powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., jak w sentencji.