Uzasadnienie
1. Postanowieniem z 12 grudnia 2016 r., sygn. akt I SA/Wr 144/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił sprzeciw R. sp. z o.o. z siedzibą w W. od zarządzenia referendarza sądowego z 13 października 201 r., I SA/Wr 144/16 o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku o prawo pomocy. Sąd pierwszej instancji przypomniał, że postanowieniem z 6 czerwca 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił skargę spółki z uwagi na braki w organie, uniemożliwiajace działalnie spółki. Spółka działająca przez prokurenta wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Zarządzeniem z 13 października 2016 r. referendarz sądowy pozostawił wniosek spółki bez rozpoznania. Wskazał, że złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy stanowi czynność procesową, a jak wynika z postanowienia z 6 czerwca 2016 r., spółka nie może dokonywać czynności procesowych dopóki nie zostaną uzupełnione braki w organie powołanym do jej reprezentacji. Spółka, wezwana do uzupełnienia tego braku pismem z 9 sierpnia 2016 r., nie uzupełniła go w wyznaczonym terminie.
Pismem z 3 listopada 2016 r. spółka wniosła sprzeciw na zarządzenie referendarza sądowego. Zarządzeniem Sądu z 16 listopada 2016 r. spółka została wezwana do wykazania, że został powołany zarząd zgodnie z umową spółki, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia sprzeciwu. W odpowiedzi na wezwanie prokurent wskazał, że nie wie czy dla spółki został powołany zarząd.
W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia Sąd pierwszej instancji uznał, że sprzeciw podlega odrzuceniu jako niedopuszczalny, ze względu na brak zdolności procesowej spółki. Sąd pierwszej instancji podkreślił, że w prawomocnym postanowieniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 18 lipca 2016 r. stwierdzono, że spółka nie mogła działać w sprawie ze względu na brak w jej organie, tj. zarządzie spółki, a zgodnie z art. 170 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718; dalej p.p.s.a.) Sąd w rozpatrywanej sprawie jest związany wyrażonym wcześniej stanowiskiem co do zdolności spółki do działania w procesie sądowym.
Sąd pierwszej instancji podkreślił, że okoliczności faktyczne nie uległy zmianie, w szczególności spółka nie powołała zarządu. Potwierdza to fakt powołania przez sąd rejestrowy kuratora wobec spółki na podstawie art. 42 § 1, ustawy Kodeks cywilny. Ustanowiony na mocy postanowienia Sądu Rejonowego dla Wrocławia Fabrycznej z 21 kwietnia 2016 r. także, ze względu na zakres przyznanych mu kompetencji, reprezentować spółki w postępowaniu sądowoadministracyjnym. W ocenie Sądu pierwszej instancji zarówno fakt powołania kuratora dla spółki jak i postanowienie z 18 lipca 2016 r. powodują, że w rozpatrywanej sprawie nadal istnieją braki w zdolności procesowej spółki.
W konsekwencji poczynionych ustaleń, uznając, że spółka nie mogła skutecznie wnieść sprzeciwu przez prokurenta od zarządzenia referendarza sądowego, Sąd pierwszej instancji na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 2 w zw. z art. 260 § 2 p.p.s.a. odrzucił sprzeciw uznając go za niedopuszczalny środek odwoławczy.
2. W zażaleniu na powyższe postanowienie spółka wniosła o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd pierwszej instancji, zarzucając wydanie zaskarżonego postanowienia z naruszeniem art. 259 § 2 p.p.s.a. poprzez odrzucenie sprzeciwu bez uprzedniego wezwania strony do uzupełnienia braku formalnego sprzeciwu.
3. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zażalenie podlega odrzuceniu. W pierwszej kolejności należy przypomnieć, że w odniesieniu do spraw sądowoadministracyjnych zainicjowanych skargami wniesionymi od dnia 15 sierpnia 2015 r. zastosowanie znajduje art. 260 p.p.s.a. w nowym brzmieniu nadanym ustawą z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r., poz. 658). W art. 260 p.p.s.a. nie przewidziano prawa strony do wniesienia zażalenia od postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego wydanego na jego podstawie, gdyż w art. 194 § 1 p.p.s.a. oraz w innych przepisach p.p.s.a. w brzmieniu obowiązującym od dnia 15 sierpnia 2015 r., nie przewidziano możliwości wniesienia zażalenia od postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego wydanego na podstawie art. 260 p.p.s.a. Wynika to z przyjętego rozwiązania systemowego, zgodnie z art. 260 § 2 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając sprzeciw od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego, o którym mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8 orzeka jako sąd drugiej instancji.
Skarga w rozpatrywanej sprawie została wniesiona 20 stycznia 2016 r., to w odniesieniu do wniosku spółki o przyznanie prawa pomocy znajdują zastosowanie przepisy znowelizowanej p.p.s.a. obowiązującej od dnia 15 sierpnia 2015 r. Wobec powyższego, skoro od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 12 grudnia 2016 r. nie przysługuje środek odwoławczy, zażalenie spółki jako niedopuszczalne podlega odrzuceniu.
W świetle powyższego, uznając zarzuty zażalenia za nieuzasadnione, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 180 w zw. z art. 260 § 2 oraz art. 197 §1 i 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.