Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny Olsztynie przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w kwocie przekraczającej 500 zł.
W uzasadnieniu postanowienia wskazał, że skarżąca wykazała, że jej sytuacja jest trudna. Prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Nie posiada majątku nieruchomego ani ruchomego oraz nie uzyskuje żadnych dochodów, zaś środki niezbędne do egzystencji zapewniają Jej córki. Rachunek bankowy został zajęty w ramach postępowania egzekucyjnego. Sąd podkreślił jednak, że z akt administracyjnych wynika, że w okresie od 2001 r. do marca 2009 r. skarżąca wraz z byłym mężem dokonali sprzedaży około 22 ha gruntów, w tym tylko w 2006 r. 32 działek za kwotę 1.319.531 zł, natomiast w 2007 r. ze sprzedaży 6 działek uzyskali kwotę w wysokości 683.595 zł. Pozostała część majątku, jak również środki pieniężne, zostały przekazane darowiznom córkom. Obecna sytuacja strony jest trudna jednakże, w ocenie Sądu, z uwagi na dokonaną na rzecz córek darowiznę, może ona skorzystać z ich pomocy w częściowym uiszczeniu opłat sądowych.
W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia i przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów gdyż nie jest ona w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, ewentualnie przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie z opłat sądowych w całości.
W uzasadnieniu zażalenia pokreślono m.in. że skarżąca nie ma żadnej możliwości sfinansowania przynajmniej części kosztów sądowych. Sprzedaż posiadanych nieruchomości i darowizny na rzecz córek zostały dokonane w przeszłości. Ponadto przed sądami administracyjnymi toczy się kilka spraw, których stroną jest skarżąca i we wszystkich przyznano skarżącej prawo pomocy w ograniczonym zakresie. Ilość skarg i związana z nimi łączna wysokość kosztów sądowych sprawia, że skarżąca nie będzie w stanie ich pokryć.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej ppsa) prawo pomocy w zakresie całkowitym może być przyznane osobie fizycznej gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast w zakresie częściowym może być przyznane jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Rozpoznając sprawę sąd pierwszej instancji miał obowiązek wszechstronnie i wyczerpująco odnieść się do przytoczonych we wniosku okoliczności i do materiału dowodowego zebranego w sprawie. W tym celu stosownie art. 255 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd wezwał skarżącego do przedstawienia dodatkowych dokumentów, potwierdzających przytoczone we wniosku okoliczności. Należy zauważyć, że zgodnie z treścią art. 246 cytowanej ustawy regulacja w nim zawarta stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w treści jej art. 199, stosownie do którego strony ponoszą koszty postępowania, związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Poddając zatem ocenie wniosek o przyznanie prawa pomocy Sąd powinien kierować się tą zasadą. Przytoczone we wniosku okoliczności, jak również przedstawione dokumenty powinny uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanym wyżej przepisie. Przy tym to do Sądu kierującego się wskazaniami logicznego rozumowania, doświadczenia życiowego i dostępnej wiedzy, należy ocena czy takie okoliczności zachodzą.
W przedmiotowej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny nie przychylił się w pełni do wniosku skarżącej, uznając, że zapłata wpisu w wysokości 500 zł nie przekracza jej możliwości finansowych. Z treści złożonego przez skarżącą wniosku oraz dodatkowych dokumentów wynika, iż skarżąca nie posiada żadnych oszczędności, nie jest właścicielem, ani też współwłaścicielem żadnych nieruchomości czy też wartościowych ruchomości. Wszystkie nieruchomości, których była współwłaścicielem zbyła w latach 2001-2009, a uzyskane środki przekazała w darowiźnie córkom. Tylko w 2006 r. wraz z byłym mężem dokonała sprzedaży 32 działek za kwotę 1.319.531 zł, natomiast w 2007 r. ze sprzedaży 6 działek uzyskali kwotę w wysokości 683.595 zł.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżąca dokonując darowizn majątku tak znacznej wartości sama doprowadziła do sytuacji finansowej w jakiej się znajduje. Nie ma zatem żadnego uzasadnienia wniosek o przyznanie Jej prawa pomocy w pozostałym zakresie.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w związku z art.197 § 2 ppsa orzeczono jak w sentencji.