Uzasadnienie
Postanowieniem z 6 lutego 2008 r., sygn. akt I SA/Łd 28/08, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odmówił R. K. wstrzymania wykonania zaskarżonej przez niego decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z 7 listopada 2007 r., Nr [...], w przedmiocie ustalenia zobowiązania w podatku od nieruchomości za rok 2007.
Sąd I instancji w uzasadnieniu postanowienia wskazał, że strona argumentowała, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa, a uiszczenie podatku w ustalonej tą decyzją wysokości narazi skarżącego na konieczność uiszczenia podatku w kwocie wyższej od należnej.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zarzuty dotyczące zaskarżonej decyzji nie mogły mieć znaczenia dla rozpatrzenia wniosku, bowiem na etapie rozpoznawania wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu sąd administracyjny nie dokonuje merytorycznej oceny skargi. Niezgodność decyzji z prawem a ochrona tymczasowa wynikająca z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) to dwie różne kwestie, a oparcie wniosku o ochronę tymczasową na niezgodności decyzji z prawem niweczyłoby kontrolę sądową legalności decyzji administracyjnej. Podkreślono, iż w przypadku decyzji w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego ustawodawca nie przewidział automatyzmu wstrzymywania wykonalności decyzji. Na uwzględnienie nie zasługuje też argumentacja skarżącego, iż wykonanie wadliwej decyzji narazi go na szkodę w postaci uiszczenia podatku od nieruchomości w kwocie wyższej od należnej, bowiem przesłanka niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody dotyczy szkody, której wysokość przekracza zwykłe uszczuplenie w majątku wywołane uiszczeniem podatku.
Konieczność zapłaty podatku jest zwykłym następstwem decyzji w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego. W przypadku wyegzekwowania zobowiązania podatkowego w wysokości ustalonej decyzją administracyjną, która następnie została uchylona, podatnikowi należy się zwrot uiszczonego świadczenia wraz z odsetkami. Sąd I instancji uznał, iż wnioskodawca nie uprawdopodobnił, by wykonanie zaskarżonej decyzji w jego przypadku pociągnęło za sobą niebezpieczeństwo wyrządzenia szkody, której rozmiary przekraczają zwykłe następstwa zapłaty podatku.
W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący zarzucił mu błędne ustalenie stanu faktycznego i obrazę art. 61 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez przyjęcie, iż nie zachodzą okoliczności uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W ocenie strony nie można się zgodzić z tym, że skarżący nie uprawdopodobnił, że wykonanie zaskarżonej decyzji pociągnie za sobą niebezpieczeństwo wyrządzenia mu szkody oraz że zarzuty dotyczące zaskarżonej decyzji nie mogły mieć znaczenia dla załatwienia przedmiotowego wniosku. Zarzuty dotyczące zaskarżonej decyzji mogą mieć znaczenie przy rozpoznawaniu wniosku o wstrzymanie wykonania tej decyzji, bowiem sąd przy rozpoznawaniu wniosku winien brać pod uwagę wszystkie okoliczności danej sprawy. Zdaniem strony uiszczenie podatku od nieruchomości za 2007 r. w kwocie wyższej niż należna spowoduje uszczerbek w jego koniecznym utrzymaniu oraz uszczuplenie jego majątku ponad miarę, a zatem narazi go na szkodę.
Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził i zważył, co następuje
Zażalenie na uwzględnienie nie zasługiwało.
Zgodnie ze wskazanym przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeśli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Słusznie wskazał Sąd I instancji, iż nie mogą mieć znaczenia przy rozpatrywaniu wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji argumenty strony dotyczące wadliwości tejże decyzji. Podkreślić należy, iż ocena zgodności z prawem zaskarżonego aktu bądź czynności stanowi główny przedmiot postępowania sądowoadministracyjnego, tymczasem instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji ma – w szczególnie uzasadnionych wypadkach – służyć udzieleniu stronie ochrony tymczasowej na czas trwającego postępowania sądowoadministracyjnego. Ochrona ta jest niezależna od słuszności bądź braku słuszności skargi, bowiem na tym etapie postępowania sąd administracyjny bada jedynie zajście przesłanek z art. 61 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie oceniając w sposób merytoryczny zaskarżonego aktu bądź czynności.
Nie można także uznać, iż zapłata podatku wynikającego z zaskarżonej decyzji sama przez się powoduje spełnienie przesłanek z art. 61 § 3 ustawy. Jak słusznie wskazał Sąd I instancji, konieczność zapłaty podatku jest naturalną konsekwencją wydania decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego. Ewentualne uchylenie decyzji wymiarowej w toku postępowania sądowoadministracyjnego prowadzi do zwrotu uiszczonego świadczenia wraz z odsetkami, które mają za zadanie zrekompensowanie szkody wynikającej z uiszczenia nienależnego (bądź uiszczonego w nadmiernej wysokości) podatku. Niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków oznacza szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Tymczasem przeważnie wykonanie decyzji dotyczącej należności pieniężnej nie wiąże się z takimi konsekwencjami, gdyż, jak już wskazano wyżej, w razie uwzględnienia skargi i uchylenia decyzji strona może otrzymać zwrot uiszczonej kwoty z odsetkami.
Podzielić zatem należy stanowisko Sądu I instancji, iż strona nie wskazuje na żadną okoliczność uprawdopodobniającą niebezpieczeństwo zajścia szkody w rozmiarach przekraczających zwykłe następstwa zapłaty podatku. Stąd też słusznie przedmiotowy wniosek został oddalony.
Ze wskazanych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w postanowieniu.