Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 12 sierpnia 2013 r. K.G. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na interpretację Ministra Finansów z dnia 11 marca 2013 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych. Wnioskodawca wskazał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z narzeczoną, ma na utrzymaniu małoletniego syna, źródłem dochodów rodziny jest prowadzone przez wnioskodawcę gospodarstwo rolne, z którego miesięczny dochód wynosi 938 zł i przyznany jego narzeczonej zasiłek z MOPS w kwocie 477 zł. Posiada dom o powierzchni 200 m2 oraz nieruchomość rolną o powierzchni 4.23 ha. Dochody z gospodarstwa rolnego mają charakter sezonowy. Wnioskodawca spłaca miesięczne raty z tytułu zaciągniętego kredytu.
Zarządzeniem referendarza sądowego wezwano wnioskodawcę do przedłożenia dokumentów źródłowych, obrazujących jego sytuację finansową
Postanowieniem z dnia 1 października 2013 r. referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy. Na skutek sprzeciwu wniesionego na powyższe orzeczenie sprawa została poddana pod rozpoznanie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, który postanowieniem z dnia 12 listopada 2013 r. odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy. Sąd pierwszej instancji wskazał, że wnioskodawca uchybił obowiązkowi złożenia kompletnej dokumentacji obrazującej jego rzeczywistą sytuację finansową i majątkową. Wnioskodawca nie nadesłał bowiem wszystkich wymaganych dokumentów, w szczególności nie przedłożył wyciągów z posiadanych przez siebie rachunków bankowych. Tego rodzaju dokumenty pozwoliłyby na weryfikację zawartych we wniosku danych o nieposiadaniu przez wnioskodawcę środków pieniężnych. Ponadto wnioskodawca nie udokumentował także konkretnej wysokości wskazanych przez jego narzeczoną wydatków związanych z utrzymaniem trzyosobowej rodziny.
Powyższe postanowienie skarżący zaskarżył zażaleniem.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 poz. 270 ze zm., dalej: P.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Stosownie do przepisu art. 245 § 2 P.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przesłanką przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej, jest wykazanie przez wnioskodawcę, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Zgodnie z jednolitą linią orzeczniczą Naczelnego Sądu Administracyjnego (np. postanowienie z dnia 4 stycznia 2011 roku w sprawie o sygn. akt II FZ 681/10) z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. wynika, iż ciężar dowodu spoczywa na stronie, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy.
Zgodnie z art. 252 §1 P.p.s.a, wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym oraz oświadczenie strony o niezatrudnieniu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Warunkiem przyznania omawianego uprawnienia procesowego jest przedstawienie przez wnioskodawcę w sposób nie budzący wątpliwości swej sytuacji rodzinnej i majątkowej, na podstawie której Sąd będzie mógł dokonać oceny zaistnienia w konkretnej sprawie przesłanek przyznania prawa pomocy. W sytuacji gdy oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, Sąd ma możliwość wezwania strony do złożenia w zakreślonym terminie, dodatkowego oświadczenie lub przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. (por. art. 255 P.p.s.a.).
Odnosząc powyższe rozważania od okoliczności rozpoznawanej sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Przyznanie wnioskowanego uprawnienia procesowego mogło nastąpić jedynie na podstawie klarownie przedstawionego przez stronę stanu faktycznego sprawy wpadkowej, w zakres którego wchodzi sytuacja majątkowo-rodzinna wnioskodawcy ujmowana w jej całokształcie. Nienadesłanie przez skarżącego wszystkich wskazanych w wezwaniu dokumentów, uniemożliwiało Sądowi pierwszej przeprowadzenie rzetelnej analizy sytuacji majątkowej i rodzinnej wnioskodawcy. W tym stanie rzeczy, WSA w Gdańsku zobligowany był oddalić wniosek, co też uczynił, stosownie do przepisów obowiązującego prawa.
Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw i podlega oddaleniu na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 P.p.s.a.