Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 8 lutego 2013 r., sygn. akt I SA/Rz 26/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, w sprawie ze skargi A. Z.-C. (dalej jako: "Skarżąca", "Strona") na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w R. z dnia 12 listopada 2012 r. w przedmiocie ustalenia Skarżącej zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych, od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów, w związku z wnioskiem Skarżącej o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, zwolnił Skarżącą z wpisu od skargi w ½ części oraz oddalił wniosek w pozostałym zakresie.
Przedstawiając stan faktyczny sprawy Sąd pierwszej instancji wskazał, że zwracając się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych Skarżąca złożyła oświadczenie o stanie rodzinnym i majątkowym, z którego wynika, że prowadzi ona wspólne gospodarstwo domowe z mężem i małoletnim synem. Źródłem dochodów całej rodziny są dochody, które Strona osiąga z prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej. Wysokość tych dochodów została określona na kwotę 1 191 zł miesięcznie. Natomiast wynagrodzenie za pracę męża Skarżącej wynosi 391,79 zł miesięcznie. Strona zatrudnia małżonka na 1/8 etatu w prowadzonej przez siebie restauracji.
Ponadto Skarżąca jest posiadaczką domu o powierzchni 200 m² i nieruchomości gruntowej o powierzchni 1,2 ha.
Strona, w odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego, złożyła dodatkowe oświadczenie o stanie majątkowym, w którym określiła swoje miesięczne wydatki na utrzymanie w wysokości 1 840 zł. Z dokonanego przez Skarżącą wyliczenia wynika, że na zakup żywności przeznacza ona miesięcznie 1 500 zł, na odzież 70 zł, na leki 120 zł, na środki czystości 150 zł. Strona pokrywa również połowę wydatków na utrzymanie domu. Na potwierdzenie tego dołączyła kserokopie dowodów uiszczenia opłat za prąd (po ok. 400 zł), gaz (od ok. 400 zł do 874 zł) i usługi komunalne (po ok. 230 zł).
Razem z dodatkowym oświadczeniem majątkowym Skarżąca przedłożyła kserokopie składanych przez nią deklaracji na poczet podatku od towarów i usług, z których wynika że podstawa opodatkowania tym podatkiem za poszczególne miesiące przekroczyła 20 000 zł oraz kserokopię zeznania podatkowego PIT za 2011 r., zgodnie z którym przychód Skarżącej z pozarolniczej działalności gospodarczej wyniósł 352 217, 85 zł.
Od postanowienia referendarza sądowego Skarżąca wniosła sprzeciw, w którym podniosła, że prowadzona przez nią restauracja nie przynosi realnych dochodów. Poza tym ma zablokowane rachunki bankowe w związku z prowadzonymi wobec niej postępowaniami egzekucyjnymi, co uniemożliwia Stronie realizowanie jakichkolwiek zobowiązań. Skarżąca zaznaczyła również, że w chwili obecnej korzysta z pomocy materialnej rodziców.
W przedmiotowej sprawie wpis od skargi wynosi 2 000 zł.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uznał, że Skarżąca nie wykazała spełnienia przesłanki koniecznej dla pozytywnego rozpatrzenia wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych zawartej w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej jako: "p.p.s.a."), uzasadniającej przyznanie jej prawa pomocy w żądanym zakresie.
Strona zaskarżyła powyższe postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie zarzucając naruszenie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. poprzez dokonanie błędnej oceny stanu faktycznego i przyjęcie, że Skarżąca jest w stanie uiścić wpis sądowy w pozostałej części, tj. 1 000 zł, bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny. Ponadto Strona wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia oraz przyznania jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu w całości bądź jego uchylenie w części oddalającej wniosek w pozostałym zakresie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z brzmieniem art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z treści powołanego przepisu wynika, że podmiot ubiegający się o przyznanie prawa pomocy ma obowiązek udowodnić, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Na podstawie złożonych przez Skarżącą oświadczeń nie jest możliwe, zdaniem Sądu, uznanie, że pozbawiona jest ona możliwości uczestniczenia w pokryciu kosztów sądowych przedmiotowej sprawy. Oświadczenia te są nieprecyzyjne i niejednoznaczne, dlatego też Sąd nie może przyjąć podnoszonych w nich okoliczności. Przede wszystkim należy zauważyć, że wykazana wysokość dochodów Skarżącej i jej męża (1 191 zł i 339, 79 zł) jest niższa od deklarowanych miesięcznych wydatków, wynoszących 1 840 zł. Wydatki te nie obejmują opłat za media, które według oświadczenia, Skarżąca opłaca po połowie razem z rodzicami. W odniesieniu do kwestii dysproporcji dochodów w stosunku do wydatków, należy zauważyć, że w sprzeciwie od postanowienia referendarza sądowego podkreślono, że Skarżąca korzysta z pomocy finansowej rodziców. Okoliczność ta wyklucza jednak możliwość uczestniczenia jej w ponoszeniu kosztów utrzymania domu, tj. w pokrywaniu części wydatków za media.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego za zasadną uznać należy konstatację Sądu pierwszej instancji, że mając na względzie wysokość podstawy opodatkowania w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące, przekraczającej kwotę 20 000 zł, jak również wysokość osiągniętych w 2011 r. przychodów (352 217,85 zł), nie można uznać, że prowadzona przez Skarżącą działalność nie przynosi żadnych dochodów, jak to Strona stwierdziła w treści swego sprzeciwu. Dlatego tez brak jest podstaw do uznania, że Skarżąca nie jest w stanie przekazać jakichkolwiek środków na opłacenie kosztów sądowych, związanych z zainicjowaną przez nią sprawą.
Z uwagi na fakt, że w przedmiotowej sprawie wpis wynosi 2 000 zł, Sąd uznał że pokrycie go w całości mogłoby stanowić dla Skarżącej znaczne obciążenie, tym bardziej, że obecnie prowadzone są wobec niej postępowania egzekucyjne, w ramach których dokonano zajęcia jej rachunku bankowego. W związku z tym Strona została zwolniona od uiszczenia wpisu w ½ części.
Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie Skarżącej na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.