Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 8 grudnia 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w sprawie o sygnaturze akt I SA/Łd 270/11, odmówił K. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, przyznania prawa pomocy. W dniu 29 stycznia 2011 "K." Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w L. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 15 grudnia 2010 roku odmawiającą skarżącej rozłożenia na raty zapłaty zaległości podatkowej w podatku od towarów i usługa miesiąc maj 2010 roku. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 500 zł skarżąca zwróciła się z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych w całości. W powyższym wniosku oraz złożonym na urzędowym formularzu PPPr oświadczeniu o majątku i dochodach spółka wskazała, iż prowadzi działalność w zakresie transportu drogowego oraz handlu materiałami budowlanymi.
Ostatni rok obrotowy zakończyła zyskiem w wysokości około 1.931 zł, nie posiada środków trwałych. Jej kapitał zakładowy stanowi kwota 50.000 zł. Nie podała także stan rachunku bankowego. Podniosła, iż spłaca zobowiązania wobec kontrahentów oraz w ratach zobowiązania budżetowe i nie jest w stanie pokryć kosztów postępowania. Zarządzeniem z dnia 17 października 2011 roku skarżąca została wezwana do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez nadesłanie: deklaracji w podatku od towarów i usług VAT-7 za ostatnie 4 okresy rozliczeniowe; bilansu spółki za ostatni rok obrotowy oraz rachunku zysków i strat; odpisów zeznań podatkowych w podatku dochodowym od osób prawnych za 2010 rok; wyciągów z posiadanych rachunków bankowych za ostatnie 3 miesiące, w terminie 7 dni pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. Zarządzenie doręczono stronie skarżącej w dniu 15 listopada 2011 r., natomiast w dniu 21 listopada 2011 r. do Sądu wpłynęło pismo spółki, w którym wskazano, że w wykonaniu zarządzenia Sądu załącza się żądane dokumenty.
Do pisma jednak nie załączono dokumentów, co wynika wyraźnie z prezentaty Sądu z dnia 25 listopada 2011 r., gdzie wskazano, iż brak jest jakichkolwiek załączników. Sąd odmawiając przyznania prawa pomocy argumentował, że ze złożonego na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżąca spółka ostatni rok obrotowy swojej działalności zakończyła zyskiem w wysokości 1.931 zł, nie posiada środków trwałych, a jej kapitał zakładowy stanowi kwota 50.000 zł. Powyższe okoliczności nie zostały przez skarżącą jednak w żaden sposób wykazane.
Dodatkowo mimo skierowanego do niej wezwania nie przedstawiła ona żadnych danych dotyczących jej aktualnej kondycji finansowej i możliwości płatniczych (wyciągi z rachunków bakowych, deklaracje VAT-7). Uwzględniając powyższe, oraz treść art. 245 § 3 i art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.,) dale u.p.p.s.a., Sąd uznał, że skarżąca nie wykazała, iż nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania w przedmiotowej sprawie oraz postanowił o odmowie przyznania jej prawa pomocy. W zażaleniu na powyższe postanowienie spółka wniosła o jego uchylenie oraz o przyznanie prawa pomocy. Zarzuciła naruszenie art. 245 § 3 i art. 246 § 2 pkt 2 u.p.p.s.a. poprzez przyjęcie, że strona skarżąca nie wykazała, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie kosztów wpisu sądowego. W uzasadnieniu argumentowano, że zarządzenie z dnia 17 października 2011 roku wzywające do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy zostało wbrew stanowisku Sądu wykonane w ustawowym terminie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw, a zatem należało je oddalić. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, dalej u.p.p.s.a.), osobie prawnej prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, jeżeli wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Jak słusznie podniósł Sąd pierwszej instancji, wykazanie okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy, z punktu widzenia treści art. 246 § 1 u.p.p.s.a. należy do obowiązku podmiotu ubiegającego się o przyznanie tego prawa. Strona ma zatem obowiązek wykazania, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania lub ich części albo że nie ma adekwatnych środków na poniesienie tych kosztów. Sąd natomiast rozpoznając wniosek zobowiązany jest wskazać z jakich względów uznał, że żądanie strony zasługuje bądź nie zasługuje na uwzględnienie oraz w jakiej części. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy należy z jednej strony uwzględnić wysokość kosztów postępowania, jakie strona musi ponieść, a z drugiej jej sytuację finansową, na którą składają się przede wszystkim uzyskiwane przez stronę dochody.
Z kolei jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego strony lub budzi wątpliwości, strona na wezwanie Sądu ma obowiązek przedstawić dodatkowe oświadczenia bądź dokumenty dotyczące jej stanu majątkowego, co wynika z art. 255 u.p.p.s.a. Niewykonanie tego obowiązku skutkuje rozpoznaniem wniosku jedynie w oparciu o informacje przedstawione na urzędowym formularzu. W rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi rozpoznał wniosek spółki w prawidłowy sposób, gdyż wydając objęte zażaleniem rozstrzygnięcie uzasadnił z jakich względów wskazał, że skarżąca nie wykazała spełnienia przesłanek przyznania jej prawa pomocy o których mowa w art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a.
Sąd prawidłowo też i w sposób wyczerpujący, z zachowaniem wymogów o których mowa w art. 141 § 4 u.p.p.s.a. w związku z art. 166 tej ustawy wyjaśnił w uzasadnieniu postanowienia z jaki względów, uznał, że skarżąca nie spełnia wymogów przyznania jej prawa pomocy. W szczególności Sąd prawidłowo podniósł, że pismo spółki z dnia 21 listopada 2011 roku nie zawierało wymienionych w nim załączników, do złożenia których spółka została wezwana przez Sąd w trybie art. 255 u.p.p.s.a. Skutkowało to rozpoznaniem wniosku jedynie w oparciu o dane przedstawione w formularzu przyznania prawa pomocy, które okazały się niewystarczające do uznania, że spełnione zostały przesłanki zwolnienia spółki z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania. Uzasadnienie Sądu w tym zakresie świadczy o rozpoznaniu przez Sąd wniosku podatniczki o przyznanie prawa pomocy w sposób rzetelny i nie naruszający zasad postępowania.
Wskazując na powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 tej ustawy, orzekł jak w sentencji.