Uzasadnienie
- 1. Postanowieniem z 9 września 2016 r., sygn. akt I SA/Kr 452/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odmówił A. A. wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Krakowie z dnia 12 lutego 2016 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2011 r. Z uzasadnienia orzeczenia Sądu pierwszej instancji wynika, że wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji nie zasługiwał na uwzględnienie. Zdaniem Sądu skarżący nie wykazał istnienia określonych w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej "p.p.s.a.") przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Sąd podkreślił, że pomimo twierdzeń skarżącego o braku wolnych środków na uregulowanie zobowiązania podatkowego, dysponuje on, jak sam podaje w uzasadnieniu wniosku, wystarczającym majątkiem na opłacenie należności. Skarżący wskazał, że jest właścicielem kilku nieruchomości, które mógłby zbyć i w ten sposób uregulować ww. zobowiązanie. Ponadto wysokość jego dochodu jak wynika z zeznania podatkowego za 2015 r. wyniosła 210.958,03 zł. W ocenie Sądu strona nie przedłożyła wystarczających dokumentów uprawdopodabniających, aby zapłata określonej w zaskarżonej decyzji kwoty mogła wyrządzić znaczną szkodę lub spowodować trudne do odwrócenia skutki. Wysokość należności, przy braku dokumentów obrazujących sytuację finansową skarżącego w żaden sposób nie może być oceniana, jako znaczna szkoda, czy też trudne do odwrócenia skutki. Reasumując Sąd uznał, że wobec powyższego i przy dodatkowo sprzecznych informacjach udzielonych przez skarżącego co do jego majątku, zastosowanie środka w postaci ochrony tymczasowej na gruncie niniejszej spawy było niemożliwe.
- 2. W zażaleniu na powyższe rozstrzygnięcie pełnomocnik skarżącego zarzuciła naruszenie przepisów postępowania tj.:
- - art. 141 § 4 zdanie 1 w związku z art. 166 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, z późn. zm. dalej "p.p.s.a.") poprzez: wadliwe sporządzenie uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, na skutek zaniechania przed Sąd pierwszej Instancji przedstawienia stanu sprawy, a w szczególności wysokości bieżących, niezbędnych wydatków związanych z prowadzeniem przez skarżącego działalności gospodarczej, nieuwzględnienie przez Sąd pierwszej Instancji, że z dokumentów zgłoszonych przez skarżącego w uzupełnieniu skargi tj. z wydruków z wyciągu bankowego oraz zeznania PIT za rok 2015 wynika, że wskazana przez skarżącego kwota wynikająca z decyzji, 2,5-krotnie przewyższa wysokość osiągniętego dochodu za 2015 r., brak rzetelnego przedstawienia stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia, na skutek odwołania się do twierdzenia, że skarżący nie wskazał szczegółowych informacji oraz dokumentów na temat jego aktualnej sytuacji finansowej,
- - art. 133 § 1 zdanie 1 w związku z art. 166 p.p.s.a., poprzez brak wnikliwego i kompleksowego przeanalizowania materiału dowodowego zebranego w sprawie pod kątem uprawdopodobnienia przez skarżącego skutków wykonania decyzji w postaci niebezpieczeństwa wyrządzenia mu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków,
- - art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez odmowę wstrzymania wykonania decyzji, mimo że stosownie do wymagań wynikających z tego przepisu skarżący uprawdopodobnił, że obecnie egzekucja środków pieniężnych w łącznej wysokości ponad 508.000 zł uniemożliwia regulowanie bieżących zobowiązań, i może prowadzić do zaprzestania prowadzenia przez niego dalszej działalności gospodarczej.
- 3. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a. Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1 cytowanego przepisu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zamknięty. Zauważyć należy, że sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli została spełniona co najmniej jedna z ustawowych przesłanek, uregulowana w art. 61 § 3 p.p.s.a. Niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody nie musi mieć charakteru materialnego. Chodzi więc o taką szkodę, która nie będzie mogła być zrekompensowana wskutek zwrotu spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków.
Decyzja o skorzystaniu z możliwości ubiegania się o udzielenie ochrony tymczasowej należy do strony postępowania. Z uwagi na powyższe, to na wnioskodawcy ciąży obowiązek choćby uprawdopodobnienia, iż jego wniosek zasługuje na uwzględnienie. Wniosek taki powinien zostać poparty stosownymi dokumentami źródłowymi pozwalającymi wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Sąd rozpatrując sprawę ocenia, czy podane przez stronę okoliczności w istocie wskazują na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W tym celu strona skarżąca winna tak określić ewentualną szkodę i wskazać na skutki, które trudno będzie odwrócić, by Sąd mógł stwierdzić, na podstawie konkretnych danych, że jej wielkość może być znaczna, a skutki wykonania decyzji istotnie trudne do odwrócenia. W sytuacji, gdy strona nie wykaże we wniosku okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, nie można przenosić całego ciężaru poszukiwania tych okoliczności na sąd.
Analizując niniejszą sprawę Naczelny Sąd Administracyjny podzielił stanowisko Sądu pierwszej instancji, że skarżący nie wykazał, iż wykonanie zaskarżonej decyzji wiąże się z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej i nieodwracalnej szkody. Przede wszystkim skarżący nie wskazał konkretnych okoliczności, z których wynika, że jego aktualna sytuacja finansowa jest trudna. Stwierdzenie skarżącego o braku wolnych środków na uregulowanie zobowiązania podatkowego, oraz że dysponuje on wystarczającym majątkiem na opłacenie należności, jest właścicielem kilku nieruchomości, które mógłby zbyć i w ten sposób uregulować zobowiązanie, a ponadto wysokość jego dochodu za rok 2015 wyniosła 210.958,03 zł, nie jest wystarczające. To na skarżącym spoczywa bowiem obowiązek uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji. Nie jest rolą Sądu poszukiwanie dowodów, które przemawiałyby za zasadnością żądania strony.
Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że to w interesie strony skarżącej leży takie sformułowanie wniosku, by był on precyzyjny i dotyczył konkretnych zagrożeń. Również w jej interesie leży poparcie tychże twierdzeń stosownymi dokumentami. Sąd musi mieć wiedzę o okolicznościach uzasadniających wstrzymanie wykonania decyzji oraz mieć możliwość zweryfikowania tej wiedzy. Bez wskazania konkretnych i kompletnych danych obrazujących aktualną na dzień złożenia wniosku sytuację skarżącego nie jest bowiem możliwe dokonanie przez Sąd oceny, czy zachodzą przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania przedmiotowej decyzji. Tym samym w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd pierwszej instancji zasadnie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Krakowie.
Z powyższych względów, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia