Uzasadnienie
1. Postanowieniem z 30 stycznia 2017 r., I SA/Gl 335/16 w sprawie ze skargi P. L. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z 21 grudnia 2015 r., [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2010 r. w kwestii wynagrodzenia dla kuratora, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, postanowił: 1. przyznać kuratorowi skarżącego wynagrodzenie za udział w postępowaniu, w kwocie 1.800 zł, którą nakazał Skarbowi Państwa wypłacić z zaliczki uiszczonej w dniu 13 czerwca 2016 r. przez Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach 2. pozostałą kwotę zaliczki uiszczonej w dniu 13 czerwca 2016 r. przez Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach zwrócić Dyrektorowi Izby Skarbowej w Katowicach.
Postanowieniem z 11 kwietnia 2016 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, działając w oparciu o wniosek Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach, ustanowił kuratora dla nieznanego z miejsca pobytu skarżącego w osobie K. S. Pismem z 6 maja 2016 r. K. S., działająca jako kurator dla nieznanego z miejsca pobytu skarżącego, wniosła o przyznanie jej wynagrodzenia w wysokości odpowiadającej połowie wynagrodzenia przewidzianego przepisami określającymi opłaty za czynności adwokackie.
Wyrokiem z 5 października 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę skarżącego na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach, oznaczoną w sentencji postanowienia, nie orzekając o wynagrodzeniu należnemu ustanowionemu kuratorowi.
W ocenie sądu pierwszej instancji działanie kuratora w niniejszej sprawie ograniczyło się do stawiennictwa na rozprawie, wniesienia skargi o jednakowej treści we wszystkich sprawach toczących się przeciwko skarżącemu, albowiem pozostałe pisma w sprawie stanowiły: wniosek o przyznanie wynagrodzenia, pismo o niezwyznaczanie rozprawy w okresie urlopu kuratora oraz pismo z 5 września 2016 r., w odpowiedzi na skierowane do kuratora wezwanie do nadesłanie informacji jakie działania zostały podjęte celem ustalenia miejsca pobytu skarżącego, w którym wskazała, że do czynności kuratora należy podejmowanie czynności niezbędnych do obrony praw strony, dla której został ustanowiony. Z treści tego pisma wynika również, że ustanowiony kurator (siostra skarżącego) nie miała możliwości ustalenia miejsca pobytu. Tymczasem, pomijając stopień pokrewieństwa pomiędzy skarżącym a kuratorem oraz fakt, że z akt spraw rozpoznawanych przez sąd pierwszej instancji a dotyczących ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego wynika, że kurator pozostawał w kontakcie telefonicznym ze skarżącym, możliwe było choćby danie ogłoszenia do prasy w tym zakresie. Takich czynności zdaniem sądu pierwszej instancji jednak nie podjęto.
Ponadto sąd pierwszej instancji miarkując wysokość wynagrodzenia kuratora wziął pod uwagę fakt, że przy analogicznym nakładzie pracy wykonanej przez ustanowionych przez sądy administracyjne pełnomocników z urzędu sądy te przyznawały im wynagrodzenie w wysokości połowy stawki urzędowej.
Oceniając zatem nakład pracy kuratora w niniejszej sprawie, jak również uznając zatem zasadę równego traktowania stron sąd pierwszej instancji uznał, że wynagrodzenie w wysokości 1.800 zł będzie wynagrodzeniem adekwatnym.
Sąd pierwszej instancji z uwagi na powyższe, na podstawie art. 213 pkt 1 w zw. z art. 237 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: "p.p.s.a") w zw. z § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 13 listopada 2013 r. w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej (Dz. U. z 2013 r., poz. 1476) w zw. z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2015 r. poz. 1801), orzekł jak w sentencji.
2. W zażaleniu na powyższe postanowienie kurator zaskarżył je na podstawie art. 194 p.p.s.a. i wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania ew. orzeczenie w zakresie wysokości wynagrodzenia dla kuratora z uwzględnieniem zażalenia. Jednocześnie stosownie do art. 239 pkt. 3 p.p.s.a. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych tj. wpisu o którym mowa w pkt. 4 pouczenia doręczenia odpisu postanowienia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
- 3. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy podkreślić, że należności kuratora podejmującego czynności w postępowaniu sądowoadministracyjnym należy zaliczyć do wydatków w tym postępowaniu. Wynika to wprost z art. 211 w zw. z art. 213 pkt 1 p.p.s.a. Wynika z nich bowiem norma, że koszty sądowe obejmują opłaty sądowe i zwrot wydatków, zaś do wydatków zalicza się w szczególności należności tłumaczy i kuratorów ustanowionych w danej sprawie. Istnieje zatem podstawa materialnoprawna zasądzenia kosztów związanych z działaniem kuratora. Zasady wynagradzania kuratorów uregulowane są w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 13 listopada 2013 r. Wprawdzie przepisy te mają zastosowanie w sprawach cywilnych, a nie sądowoadministracyjnych, jednakże jak słusznie wskazał sąd pierwszej instancji powyższa kwestia została już wyjaśniona w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 31 lipca 2014 r., I OZ 632/14, zgodnie z którym, przyznając należność ustanowionemu kuratorowi należy mieć na względzie przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 13 listopada 2013 r. w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej, a także mając na względzie art. 2 i art. 32 Konstytucji RP oraz nakaz wykładni systemowej przepisów, przepisy powołanego rozporządzenia mogą stanowić punkt odniesienia dla sądu administracyjnego, który będzie orzekał o należności kuratora na podstawie art. 211 w zw. z art. 213 pkt 1 p.p.s.a.
Zgodnie z § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 13 listopada 2013 r., wysokość wynagrodzenia kuratora ustanowionego dla strony w sprawie cywilnej nie może przekraczać stawek minimalnych przewidzianych przepisami określającymi opłaty za czynności adwokackie. Stawka minimalna w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji w innej sprawie określa § 4 ust. 1 w zw. z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. W niniejszej sprawie zaskarżeniu podlega decyzja określająca wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych, w której wartość przedmiotu zaskarżenia wynosi 130.301 zł. Zgodnie z § 8 w zw. z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. a) ww. rozporządzenia opłata maksymalna w sprawach przy wartości przedmiotu zaskarżenia w postępowaniu sądowoadministracyjnych od 50.000 zł do 200.000 zł wynosi 7.200 zł. Natomiast stosownie do treści § 4 ust. 1) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. opłatę ustala się w wysokości co najmniej ½ opłaty maksymalnej określonej w rozdziałach 2-4, przy czym nie może ona przekraczać wartości przedmiotu sprawy.
Stwierdzić należy, że niniejsza sprawa jest jedną z wielu zainicjowanych przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gliwicach w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych. Sprawy te są rodzajowo takie same, dotyczą identycznego zagadnienia prawnego, a analiza faktyczno-prawna podejmowanej w nich materii, jak trafnie przyjął sąd pierwszej instancji, jest oparta o te same mechanizmy interpretacyjne. Świadczy o tym treść sformułowanych zarzutów, które w poszczególnych skargach są niemal identyczne. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, sąd pierwszej instancji przy ustalaniu wysokości zasądzanego kuratorowi wynagrodzenia, słusznie wziął pod uwagę charakter i jednorodność rozpatrywanych spraw oraz w sposób prawidłowy ocenił wkład pracy kuratora. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia sąd pierwszej instancji dokonał szczegółowego wyliczenia wynagrodzenia, z którym Naczelny Sąd Administracyjny zgadza się w całości.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., jako niezasadne.