Uzasadnienie
Skarżąca M.K. wniosła o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w tym od wpisu od skargi w kwocie 500 zł.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku po ponownym rozpoznaniu wniosku - wskutek uchylenia przez Naczelny Sąd Administracyjny wcześniejszego postanowienia z dnia 11 lipca 2008 r. - postanowieniem z dnia 24 lutego 2009 r. odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy. Sąd ten ustalił, że skarżąca wraz z mężem uzyskują dochód ze świadczeń emerytalnych w łącznej kwocie 2.036 zł netto miesięcznie, a wydatki związane z utrzymaniem zajmowanego mieszkania, stanowiącego własność ich syna, wynoszą 640 zł miesięcznie. Małżonkowie są właścicielami domu o powierzchni 450 m2, jednak nie ponoszą kosztów jego utrzymania ze względu na oddanie go do użytkowania synowej. Mąż skarżącej jest właścicielem numizmatycznej kolekcji złotych monet w ilości przekraczającej 155 sztuk, odmówił jednak podania wartości tej kolekcji.
Sąd uznał, że skarżąca i jej mąż nie są osobami ubogimi, a prawo pomocy nie może być przyznane osobom posiadającym dochody i majątek, nawet, jeżeli koszty sądowe stanowią poważną kwotę w miesięcznym budżecie rodziny.
W zażaleniu skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia podnosząc, że Wojewódzki Sąd Administracyjny ze względu na nieprzedłożenie odpowiednich rachunków błędnie nie zaliczył do jej kosztów utrzymania wydatków na leki w kwocie 300 zł miesięcznie oraz że musi partycypować w kosztach utrzymania domu zajmowanego przez synową i w utrzymaniu wnuków ze względu na niezrealizowanie obowiązku alimentacyjnego przez ich ojca, a syna skarżącej. Podniosła też, że kolekcja monet należy do odrębnego majątku jej męża, który nie godzi się na jej wycenę chcąc uniknąć rozgłosu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Zgodzić się należy z Wojewódzkim Sądem Administracyjnym, ze prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, uzyskać mogą osoby, które nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Regułę tę określa art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skarżąca dysponuje stałymi dochodami ze świadczenia rentowego, a także znacznym, ponadprzeciętnym majątkiem. Pomijając już kolekcję numizmatyczną, której przynależność do majątku odrębnego jej męża nie została wykazana i wywodzona jest raczej ze zwyczajów rodzinnych, niż z zasad regulujących ustrój majątkowy małżeński, posiadanie nieruchomości znacznej wartości wyklucza możliwość uznania jej za osobę ubogą, nie mogącą ponieść niezbędnych kosztów postępowania.
Byłoby rzeczą zupełnie niezrozumiałą, gdyby koszty te za skarżącą musieli ponieść inni podatnicy, których wpłaty podatkowe współtworzą budżet Państwa, w sytuacji, gdy większość z nich nie legitymuje się takim majątkiem, jak skarżąca.
Należy zauważyć, że koszt wpisu sądowego od skargi stanowi tylko ułamek miesięcznych dochodów skarżącej, dlatego też przy odpowiednim zarządzaniu budżetem domowym jest ona w stanie go ponieść bez uszczerbku koniecznego utrzymania, nawet, jeżeli zamierza wszcząć kilka spraw sądowoadministracyjnych. Ze względu na długotrwałość postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy skarżąca mogła zgromadzić dowody świadczące o wydatkach na leki lub związanych z alimentowaniem wnuków. Skoro dowodów takich nie przedstawiła, okoliczności te nie mogą być przedmiotem rozważań.
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zażalenie oddalił.