Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 16 października 2007 r., sygn. III SA/Wa 655/07, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie – rozpatrując sprawę ze skargi J. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 20 grudnia 2006 r., nr [...], w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2001 r. – odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia powołano art. 61 § 3 i 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. (dalej: P.p.s.a.).
Uzasadniając zaskarżone postanowienie podano, że w w.w. skardze zawarto wniosek o wstrzymanie wykonania w.w. decyzji organu II instancji na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a. Uzasadniając wniosek podniesiono, że zapłata podatku przy tak znaczącej kwocie w sytuacji złego stanu majątkowego skarżącego stwarzałaby niebezpieczeństwo wyrządzenia mu znacznej szkody i zagrażałaby egzystencji jego rodziny i najbliższych. Opisując zły stan majątkowy podano, że skarżący ma na utrzymaniu czwórkę małoletnich dzieci oraz powołano się na pożar domu, jako zdarzenie losowe bezpośrednio dotyczące skarżącego i jego rodziny.
Odmawiając wstrzymania zaskarżonej decyzji, Sąd I instancji (powołując się na art. 61 § 1 i 3 P.p.s.a. oraz postanowienia NSA: z dnia 24 maja 2004 r., sygn. FZ 85/04; z dnia 2 czerwca 2004 r., sygn. FZ 86/04) stwierdził, że uzasadnienie wniosku powinno się odnosić do konkretnych zdarzeń (okoliczności). Skarżący nie wskazał natomiast, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje niebezpieczeństwo znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Sąd podkreślił, że przedmiotem sporu w rozpatrywanej sprawie jest należność pieniężna, a więc z natury rzeczy świadczenie odwracalne, którego zwrot (wraz z odsetkami) nastąpi w wyniku ewentualnego uwzględnienia skargi.
Nadto powołano się na ustawę z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji – Dz. U. z 2002 r., Nr 110, poz. 968 ze zm., która wprowadza ograniczenia egzekucji świadczeń pieniężnych. W ocenie WSA w Warszawie, przytoczone przez stronę okoliczności nie wskazują, aby wykonanie zaskarżonej decyzji mogło wyrządzić znaczną szkodę lub też spowodować trudne do odwrócenia skutki.
Zażalenie od powyższego postanowienia wniósł skarżący (reprezentowany przez pełnomocnika - doradcę podatkowego), zaskarżając to postanowienie oraz wnosząc o jego zmianę i wstrzymanie wykonania decyzji organu II instancji. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie dyspozycji art. 61 § 3 P.p.s.a., poprzez odmowę wstrzymania wykonania w.w. decyzji organu II instancji, pomimo zaistnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w sytuacji materialnej skarżącego.
Uzasadniając zażalenie podano, że bezsporne jest, iż skarżący łoży na utrzymanie czwórki dzieci oraz że wraz z momentem wydawania decyzji przez organ II instancji miało miejsce niefortunne zdarzenie losowe niezależne od skarżącego, tj. w tym czasie spłonął dom skarżącego, co wiązało się z koniecznością ponoszenia nieprzewidzianych wydatków związanych z usuwaniem szkód oraz adaptacją nowego miejsca zamieszkania. Zdaniem strony, poniesienie niebagatelnych wydatków związanych z wydaniem zaskarżonej decyzji wiązałoby się z koniecznością rezygnacji z innych wydatków związanych, m.in. z utrzymaniem rodziny, czy remontem miejsca zamieszkania. Stąd też, w ocenie strony, argumentacja zawarta w zaskarżonym orzeczeniu jest chybiona.
Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 61 § 3 P.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu. Orzeczenie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu ma fakultatywny charakter i może być (lecz nie musi) wydane, o ile wystąpią w sprawie przesłanki, o których mowa w powołanym wyżej przepisie prawa, tj. niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z analizy orzecznictwa wynika, że obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności, od których ustawodawca uzależnił możliwość wstrzymania aktu lub czynności, spoczywa na stronie (por. postanowienia NSA: z dnia 22 listopada 2004 r., sygn. FZ 474/04; z dnia 31 sierpnia 2004 r., sygn. FZ 267/04; nie publ.).
W rozpatrywanej sprawie strona nie podołała w.w. wymogowi, wskazując jedynie ogólnikowo na zły stan majątkowy, konieczność utrzymania czwórki małoletnich dzieci i pożar domu. Nie można przyjąć, że tym samym strona uprawdopodobniła istnienie przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z art. 61 § 3 P.p.s.a. Wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji ma na celu ochronę strony przed negatywnymi skutkami, które może wywołać decyzja administracyjna, o ile strona wykaże, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Natomiast sam fakt istnienia obowiązku wykonania zaskarżonego aktu lub czynności nie może stanowić przesłanki uzasadniającej pozytywne rozpatrzenie sprawy przez sąd.
Kierując się wyżej przytoczonymi względami Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, działając na podstawie art. 185 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a.